Mới đây, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao (VKSND Tối cao) ban hành văn bản số 851/VKSTC-V2 về việc giải đáp, hướng dẫn nghiệp vụ giải quyết các vụ án đánh bạc, tổ chức đánh bạc, gá bạc.
Những hướng dẫn này giúp giải quyết tạm thời một số khó khăn, vướng mắc trong việc giải quyết các vụ án đánh bạc, tổ chức đánh bạc, gá bạc.
Các tình huống cụ thể về tội Đánh bạc, Tổ chức đánh bạc, gá bạc
1. Hành vi thư ký để giữ lại một phần lô, đề để ăn thua trực tiếp đối với các con bạc thì xử lý về tội Đánh bạc theo Điều 321 Bộ luật hình sự. Nếu chuyển một phần lô, đề cho chủ đề thì xử lý về tội Tổ chức đánh bạc (Điều 322) hoặc tội Đánh bạc với vai trò đồng phạm.
2. Hành vi bán số đề của một người mà trực tiếp người này ăn thua với người chơi đề, trong đó có ngày thu được số tiền bán đề trên 20 triệu đồng, có ngày dưới 20 triệu đồng. Mặc dù số tiền trên 20 triệu đồng đủ định lượng được quy định về tội “tổ chức đánh bạc”, nhưng về bản chất người này ghi đề để trực tiếp ăn thua với các người chơi đề, do đó xử lý về tội “đánh bạc”.
3. Một người đánh bạc nhiều lần, nếu tất cả các lần đều dưới 5 triệu đồng, chưa bị xử phạt hành chính và chưa hết thời hiệu xử phạt thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
4. Trường hợp một người nhiều lần thực hiện hành vi đánh bạc mà tổng số tiền sử dụng để đánh bạc là 100 triệu đồng, trong đó có 1 lần đánh bạc là 5 triệu đồng, những lần còn lại mỗi lần đều dưới 5 triệu đồng. Nhân thân người này chưa có tiền án, tiền sự về hành vi tổ chức đánh bạc, gá bạc, đánh bạc. Người này phải chịu trách nhiệm hình sự với số tiền là 5 triệu đồng và bị truy thu cả số tiền 95 triệu đồng để sung công quỹ.
5. Một người phạm tội “đánh bạc” bằng hình thức xóc đĩa, với vai trò đồng phạm giản đơn, hành vi rõ ràng. Tính đến thời điểm khởi tố bị can là 17 tuổi 9 tháng 20 ngày. Trường hợp này phải tiến hành tách vụ án theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên.
6. Một lần đánh bạc trực tuyến trên trang Website để cá độ bóng đá, chơi bài…được tính kể từ khi đăng nhập đến khi đăng xuất tài khoản ra khỏi trang Web hoặc phần mềm đó. Số tiền đánh bạc là tổng số tiền đã sử dụng đặt cược các lần trong lần đăng nhập đó.
7. Việc tổ chức đánh bạc, đánh bạc thông qua đá gà có người ghi “biện gà” đang diễn ra chưa kết thúc mà bị bắt, thì số tiền những người đá gà phải chịu trách nhiệm là số tiền mà “biện gà” đã ghi cho người đó.
8. Chủ sới gà tổ chức nhiều trận đá gà, nếu tổ chức các trận có tính liên tục, kế tiếp nhau về mặt thời gian hoặc đồng thời tổ chức trong một giải đấu có kế hoạch rõ ràng… thì phải cộng tổng số tiền cá cược của các trận đá gà, nếu tổng số tiền cá cược trên 5 triệu thì xử lý về tội đánh bạc; nếu trên 20 triệu đồng hoặc trên 10 người tham gia cá cược thì xử lý về tội Tổ chức đánh bạc.
Trường hợp các trận không có tính liên tục, kế tiếp nhau về mặt thời gian thì phải xem xét xử lý trách nhiệm theo từng trận, nếu không đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự từng trận thì không xử lý hình sự.
9. Gá bạc cần hiểu là cho người khác sử dụng địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình (nhà ở, cửa hàng, khách sạn, phòng trọ, tàu, xe, thuyền, bè…) dùng để đánh bạc trái phép nhằm mục đích thu lợi bất chính. Trường hợp không thu lợi bất chính thì xem xét về hành vi đồng phạm tội Tổ chức đánh bạc hoặc đồng phạm tội Đánh bạc.
10. Về điểm c khoản 1 Điều 322 Bộ luật Hình sự “Có tổ chức nơi cầm cố tài sản cho người tham gia đánh bạc; có lắp đặt trang thiết bị phục vụ cho việc đánh bạc hoặc phân công người canh gác, người phục vụ khi đánh bạc; sắp đặt lối thoát khi bị vây bắt, sử dụng phương tiện để trợ giúp cho việc đánh bạc”. Quy định này được hiểu, chỉ cần thỏa mãn một trong các hành vi được mô tả trong cấu thành là đủ điều kiện có thể truy cứu trách nhiệm hình sự người phạm tội về tội Tổ chức đánh bạc.
11. Cách hiểu đúng về tình tiết “trong cùng một lần” quy định tại điểm c khoản 1 Điều 322 đó là một lần có thể chỉ một hoặc bao gồm nhiều đợt. Vì vậy “trong cùng một lần” cần được hiểu là tham gia chơi trong một lô đề, tham gia cá độ trong một trận bóng đá, tham gia cá độ trong một kỳ đua ngựa…trong đó số tiền, hiện vật dùng đánh bạc để làm căn cứ xác định có cấu thành tội phạm hay không là số tiền mà tổng nhiều đợt có trị giá 20 triệu đồng trở lên.
Các tình huống về tố tụng và xử lý hình sự liên quan
12. Một người đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đánh bạc nhưng chưa hết thời hạn để được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính. Nay người này lại tiếp tục thực hiện ba hành vi gồm đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc đều dưới mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Trường hợp này được xem là tình tiết “đã bị xử phạt hành chính”. Tình tiết này được áp dụng đối với cả ba hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc dưới mức truy cứu trách nhiệm hình sự để xử lý về các tội tương ứng.
13. Người đánh bạc, tổ chức đánh bạc không phải vì mục đích thắng thua bằng tiền, hiện vật mà sử dụng thiết bị gian lận nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản của những người tham gia đánh bạc khác thì phải xác định việc đánh bạc, tổ chức đánh bạc là phương thức, thủ đoạn để thực hiện hành vi lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác. Trường hợp này phải xác định hành vi cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 174 Bộ luật hình sự.
14. Phân biệt “trang thiết bị phục vụ cho việc đánh bạc” và “phương tiện để trợ giúp cho việc đánh bạc” theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 322 Bộ luật Hình sự: Trang thiết bị phục vụ đánh bạc là thiết bị mà đối tượng lắp đặt nhằm cảnh giới, quan sát người lạ…để đối phó, che giấu hành vi đánh bạc. Ví dụ: Camera, thiết bị ghi âm, ghi hình… Phương tiện trợ giúp cho việc đánh bạc là công cụ dùng vào việc đánh bạc. Ví dụ: Tivi kết nối Internet để tải các trận đá gà trực tuyến nhằm cá cược ăn thua bằng tiền…
15. Khi thi hành lệnh bắt khẩn cấp, phát hiện đối tượng đang thực hiện phạm tội quả tang; trường hợp này lập biên bản bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đồng thời lập biên bản bắt người có hành vi phạm tội quả tang để xử lý.
Ảnh minh họa: HUỲNH THƠ
16. Việc thu giữ, trích xuất dữ liệu từ điện thoại di động; máy tính cá nhân; tài khoản mạng xã hội như Zalo, Telegram, Signal.. khi không có mặt người sử dụng hoặc không cung cấp mật khẩu, được coi là hợp pháp nếu đảm bảo có quyết định tố tụng hợp pháp.
Việc mở khóa, trích xuất do cơ quan có chuyên môn thực hiện; lập biên bản đầy đủ, có người chứng kiến.
17. Trường hợp dữ liệu điện tử gốc bị xóa hoặc bị thất thoát và chỉ còn bản sao hay bản chụp màn hình từ nguồn khác, các tài liệu này vẫn được coi là nguồn chứng cứ chứng minh trong vụ án.
Điều kiện để được chấp nhận là phải có căn cứ xác định các dữ liệu này có liên quan đến vụ án. Đồng thời, chúng phải do người có thẩm quyền tố tụng thu thập theo đúng trình tự tố tụng hình sự. Ngoài ra, các dữ liệu này cần phù hợp với những tài liệu và chứng cứ khác như lời khai, sao kê ngân hàng, dữ liệu nhà mạng hoặc kết quả giám định kỹ thuật số.
18. Khi bắt giữ quả tang vụ tổ chức đánh bạc và đánh bạc, cơ quan điều tra đã thu giữ được 1 chiếc xe máy do đối tượng tham gia đánh bạc bỏ lại khi chạy trốn. Nếu kết thúc điều tra vụ án vẫn chưa chứng minh được hành vi phạm tội của đối tượng đến đánh bạc bỏ trốn thì phải tách vụ án về hành vi và chiếc xe máy của đối tượng bỏ trốn để tạm đình chỉ theo quy định.
19. Sau khi xét xử vụ án đánh bạc, án đã có hiệu lực pháp luật, một bị can là đối tượng trốn truy nã đã đến đầu thú và khai nhận hành vi phạm tội đánh bạc của mình. Cơ quan điều tra đã phục hồi điều tra vụ án nhưng do hồ sơ gốc của vụ án bị cháy, chỉ còn các tài liệu do cơ quan này đã sao y lưu giữ trong hồ sơ nghiệp vụ. Nếu có căn cứ xác định nguồn tài liệu chứng cứ này có nguồn gốc từ hồ sơ vụ án đã xét xử thì được sử dụng làm chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội đánh bạc của bị can.
20. Đối tượng B gửi đơn đến Cơ quan điều tra tố giác A có hành vi gây thương tích cho mình. Kết quả xác minh cho thấy khi A, B cùng các đối tượng khác đánh bạc thì xảy ra mâu thuẫn. A đã dùng gậy gây thương tích cho B với tỷ lệ tổn hại 9% sức khỏe.
Trước khi kết thúc xác minh, B rút đơn tố giác đối với A. Tài liệu thu thập đủ căn cứ chứng minh A và B phạm tội đánh bạc. Trong trường hợp này, cơ quan điều tra vừa thụ lý tố giác vừa giải quyết nguồn tin về tội phạm.
Từ kết quả xác minh, cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án để điều tra về tội đánh bạc. Đồng thời, cơ quan này làm thủ tục chuyển cơ quan công an có thẩm quyền xử phạt hành chính về hành vi cố ý gây thương tích do người bị hại rút đơn tố giác theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Nguồn: https://plo.vn/vksnd-toi-cao-giai-dap-20-tinh-huong-ve-cac-vu-an-danh-bac-post897648.html
