Thông tin trên được đưa ra trong dự thảo Nghị định quy định phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xoá mù chữ để lấy ý kiến góp ý rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Bộ GD&ĐT.
Tăng tính ràng buộc đối với giáo dục bắt buộc 9 năm
Trong nhiều năm, tình trạng trẻ em bỏ học giữa chừng tại các vùng khó khăn hoặc khu công nghiệp thường được xem là vấn đề tự nguyện hoặc do hoàn cảnh kinh tế. Tuy nhiên, dự thảo Nghị định xác định cụ thể giáo dục bắt buộc từ cấp tiểu học đến hết THCS (từ lớp 1 đến lớp 9). Hoàn thành giáo dục bắt buộc là việc người học hoàn thành chương trình giáo dục trong độ tuổi theo quy định của pháp luật.
Theo đó, mọi công dân trong độ tuổi quy định có nhiệm vụ học tập để đạt trình độ phổ cập giáo dục và có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ giáo dục bắt buộc.
Để thực thi quy định này, dự thảo làm rõ trách nhiệm của gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương trong việc bảo đảm trẻ em hoàn thành chương trình học.
Gia đình, nhà trường, địa phương phải bảo đảm trẻ học hết lớp 9 (Ảnh minh hoạ: Hải Long).
Gia đình có trách nhiệm tạo điều kiện cho các thành viên của gia đình trong độ tuổi quy định được học tập để đạt trình độ phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc. Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức thực hiện phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ theo chức năng, nhiệm vụ.
Dự thảo Nghị định bổ sung cơ chế theo dõi, quản lý và hỗ trợ học sinh, chuyển trọng tâm từ việc “công nhận kết quả” sang “kiểm soát quá trình”. Điều này nhằm hạn chế tình trạng bỏ học giữa chừng hiện nay tại các địa phương.
Trước đó, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi Luật Giáo dục 2025 số 123/2025/QH15, theo đó giáo dục trung học cơ sở là giáo dục bắt buộc từ 01/07/2026.
Chuẩn hóa theo hướng thực chất
Một thay đổi đáng chú ý là quy định cụ thể đối tượng, chương trình phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xoá mù chữ.
Đối với phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc, dự thảo Nghị định quy định rõ tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn đối với cá nhân, cấp xã và cấp tỉnh; làm rõ điều kiện công nhận và công nhận lại để bảo đảm duy trì bền vững kết quả đạt được; bảo đảm trẻ em trong độ tuổi được chuẩn bị đầy đủ về thể chất, tâm thế trước khi vào lớp 1 và hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc đến hết cấp trung học cơ sở.
Đối với xóa mù chữ, dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn công nhận cá nhân đạt chuẩn biết chữ, tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1, mức độ 2. Các tiêu chí được bổ sung, phân định rõ theo từng mức độ, hướng tới bảo đảm chất lượng thực tế, hạn chế hình thức và nguy cơ tái mù chữ.
Bảo đảm tất cả trẻ em trong độ tuổi được đến trường
Để bảo đảm tất cả trẻ em trong độ tuổi được đến trường, dự thảo đặt ra yêu cầu cụ thể về chương trình, đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí thực hiện. Các tiêu chuẩn được quy định cụ thể hơn, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong đó, mạng lưới trường, lớp được bố trí hợp lí theo địa bàn dân cư, đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ em, học sinh và học viên trong diện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc, xóa mù chữ; bảo đảm thuận lợi cho việc đi học, học tập thường xuyên của người học.
Dự thảo quy định đảm bảo tất cả trẻ em trong độ tuổi được đến trường (Ảnh minh hoạ: Huyên Nguyễn).
Dự thảo nhấn mạnh việc ưu tiên quy hoạch, sắp xếp mạng lưới trường, lớp tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, khu công nghiệp, khu đô thị mới và các khu vực có biến động dân cư.
Một điểm mới khác là dự thảo Nghị định bổ sung quy định về tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí, cập nhật và theo dõi dữ liệu công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.
Cùng với đó, dự thảo cũng xác định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức triển khai, kiểm tra, công nhận kết quả trong phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.
Chính sách về phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ khi được hoàn thiện và ban hành sẽ góp phần bảo đảm tất cả trẻ em trong độ tuổi được đến trường, hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc; tạo cơ hội học tập cho người lớn chưa biết chữ hoặc tái mù chữ; thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền, tăng cường công bằng trong tiếp cận giáo dục và thực hiện hiệu quả mục tiêu xây dựng xã hội học tập.
Việc xây dựng, ban hành Nghị định nhằm thể chế hóa các quy định tại Nghị quyết số 29-NQ/TW, Nghị quyết số 71-NQ/TW, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục về phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xoá mù chữ.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/du-kien-bat-buoc-tre-em-phai-hoc-het-lop-9-rang-buoc-trach-nhiem-cha-me-20260304081340413.htm
