Quốc hội Mỹ lo xung đột kéo dài, Nhà Trắng phủ nhận bị Israel ‘đưa vào thế’

Ngày 3.3, nhóm quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có buổi báo cáo thông tin mật lần lượt cho toàn Thượng viện và sau đó là Hạ viện về chiến dịch tấn công Iran. Những người tham dự gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương (CIA) John Ratcliffe, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine, theo Reuters.

Nội dung cuộc họp đương nhiên không được tiết lộ. Tuy nhiên, đây được cho là dịp để nhánh hành pháp trình bày với nhánh lập pháp lý do tấn công Iran.

Trước đó, có sự mâu thuẫn trong tuyên bố của các quan chức Nhà Trắng. Tổng thống Trump nói đã ra lệnh cho lực lượng Mỹ tham gia cuộc tấn công của Israel vì ông tin rằng Iran sắp tấn công trước. Trong khi đó, ông Rubio vào hôm 2.3 nói Mỹ tấn công vì sợ Iran sẽ đáp trả vào lực lượng Mỹ đối với một hành động quân sự tiềm tàng của Israel mà Washington biết là sắp xảy ra.

Bình luận của ông Rubio đã khiến một số nghị sĩ ở cả hai đảng chỉ trích rằng Mỹ đã bị ép phải hành động, và lợi ích của Israel mới là yếu tố thúc đẩy chứ không phải lợi ích của Mỹ.

Trong ngày 3.3, ông Trump cũng bác bỏ thông tin cho rằng Israel đã buộc Mỹ phải hành động. “Chúng tôi đang đàm phán với những kẻ điên rồ này, và theo tôi, chúng sẽ tấn công trước. Chúng chắc chắn sẽ tấn công. Nếu chúng ta không làm vậy, họ sẽ tấn công trước. Tôi tin chắc điều đó”, ông Trump nói.

Trước buổi báo cáo ngày 3.3, ông Rubio cũng khẳng định lại rằng chính quyền Mỹ không tấn công Iran vì Israel. “Hôm qua có người đã hỏi tôi một câu rằng có phải chúng ta nhập cuộc vì Israel. Và tôi đã nói không. Tôi nói với các anh rằng chiến dịch này trước sau gì cũng phải xảy ra”, ông Rubio nói.

Các nghị sĩ nói gì

Sau buổi báo cáo, thượng nghị sĩ Josh Hawley (đảng Cộng hòa) cho biết chiến dịch được Nhà Trắng mô tả là có quy mô rất lớn và liên tục thay đổi.

Thượng nghị sĩ Bill Cassidy (đảng Cộng hòa) nhận định chính quyền ông Trump sẽ không triển khai bộ binh tại Iran, mặc dù các quan chức Nhà Trắng không bác bỏ khả năng này.

Một số nghị sĩ đảng Cộng hòa đã đứng về phía đảng Dân chủ khi cho rằng tổng thống không được phép triển khai quân ra nước ngoài nếu không được quốc hội cho phép.

Dù các quan chức chính quyền dự báo Mỹ có thể ngừng can dự vào xung đột trong 3-5 tuần nữa, các nghị sĩ Dân chủ nói rằng Nhà Trắng không làm rõ chiến lượt chấm dứt xung đột, đồng thới cáo buộc ông Trump đã khơi mào thêm một cuộc chiến lâu dài nữa.

“Tôi nghĩ giờ đây tôi càng tin chắc rằng đây sẽ là một cuộc chiến mở và kéo dài mãi mãi”, thượng nghị sĩ Chris Murphy (đảng Dân chủ) nói trong giận dữ, theo CNN.

Ông Hawley cũng tin rằng Nhà Trắng đã không đưa ra một mốc thời gian cụ thể. “Nghe có vẻ rất mơ hồ đối với tôi”, vị nghị sĩ nói. Ông Hawley đánh giá quân đội đã đạt rất nhiều thành công trong chiến dịch nên hy vọng sẽ có một cái kết nhanh chóng.

Thượng nghị sĩ Tim Kaine (đảng Dân chủ) đánh giá chiến dịch sẽ không chấm dứt nhanh chóng. “Nhiều mục tiêu khác nhau đã được thảo luận nhưng về một mục tiêu rõ ràng duy nhất thì tôi nghĩ vẫn còn khá mơ hồ”, ông nói.

Mặt khác, các lãnh đạo quốc hội cho biết còn quá sớm để biết liệu quốc hội có cần xem xét dự luật bổ sung ngân sách để chi trả cho chiến dịch hay không. “Ban đầu đã có những cuộc thảo luận về khoản bổ sung. Nhưng chúng ta chưa đến giai đoạn có thể bàn bạc về bất kỳ con số nào. Hãy nhìn xem, các bạn sẽ thấy một cuộc tranh luận sôi nổi về vấn đề này trong những tuần và tháng tới”, Lãnh đạo phe đa số tại Hạ viện Steve Scalise (đảng Cộng hòa) nói.

Yêu cầu cấp ngân sách sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ đảng Dân chủ. Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries trước đó tuyên bố rằng ông Trump cần được quốc hội chấp thuận khởi động chiến dịch trước khi yêu cầu cấp ngân sách.

Thượng viện dự kiến bỏ phiếu về các nghị quyết về quyền lực chiến tranh nhằm ngăn chặn Tổng thống Trump tiếp tục tấn công Iran mà không có sự cho phép của quốc hội vào ngày 4.3. Hạ viện sẽ bỏ phiếu vào ngày 5.3.

Các nghị sĩ đảng Cộng hòa đã ngăn chặn các nỗ lực tương tự trước đó. “Ý tưởng tước bỏ khả năng của Tổng tư lệnh – Tổng thống, tước bỏ quyền hạn của ông ấy ngay bây giờ để hoàn thành công việc này, là một viễn cảnh đáng sợ đối với tôi. Điều đó rất nguy hiểm và tôi chắc chắn hy vọng, và tôi tin rằng chúng tôi có đủ phiếu để bác bỏ điều đó”, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói.