Ông Mojtaba Khamenei ở Tehran năm 2019 (Ảnh: Morteza Nikoubazl/NurPhoto/Getty).
Các giáo sĩ cấp cao chịu trách nhiệm lựa chọn Lãnh tụ Tối cao mới của Iran đã họp bàn vào ngày 3/3, và con trai của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, người thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel, đang nổi lên như ứng cử viên sáng giá nhất.
New York Times dẫn lời các quan chức Iran cho biết, các giáo sĩ đang cân nhắc công bố ông Mojtaba Khamenei là người kế nhiệm cha mình ngay từ sáng 4/3. Tuy nhiên, một số người bày tỏ sự dè dặt vì lo ngại rằng điều này có thể khiến ông Mojtaba trở thành mục tiêu tiếp theo của Mỹ và Israel.
Theo các quan chức Iran, các giáo sĩ, được gọi là Hội đồng Chuyên gia, đã tổ chức hai cuộc họp trực tuyến, một vào buổi sáng và một vào buổi tối.
Theo hãng thông tấn Fars, có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, Israel đã tấn công một tòa nhà ở Qum, một trong những trung tâm quyền lực chính của Hồi giáo Shia, nơi Hội đồng Chuyên gia dự kiến họp và bầu ra Lãnh tụ Tối cao mới, nhưng tòa nhà khi đó không có người.
Vali Nasr, một chuyên gia về Iran và Hồi giáo Shia tại Đại học Johns Hopkins, cho biết việc lựa chọn ông Mojtaba Khamenei sẽ là một điều bất ngờ và có thể mang ý nghĩa quan trọng.
“Ông ấy từ lâu đã được nhắm đến để trở thành người kế nhiệm, nhưng trong 2 năm qua, dường như vị trí này đã bị lãng quên. Nếu ông ấy được bầu, điều đó cho thấy phe cứng rắn trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng đang nắm quyền kiểm soát mạnh hơn”, chuyên gia Vali nhận định.
Người Iran tưởng nhớ cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei sau khi ông thiệt mạng trong trận không kích (Ảnh: Reuters).
Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, là một nhân vật có ảnh hưởng nhưng khá kín tiếng, hoạt động trong bóng tối quyền lực của cha mình.
Ông Mojtaba được biết đến là người có mối quan hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Theo 3 quan chức Iran, Lực lượng Vệ binh đã thúc đẩy việc bổ nhiệm ông, khẳng định rằng ông có đủ năng lực cần thiết để lãnh đạo Iran vượt qua thời điểm khủng hoảng này.
“Mojtaba là lựa chọn sáng suốt nhất hiện nay vì ông ấy am hiểu sâu sắc việc điều hành và phối hợp các bộ máy an ninh và quân sự. Ông ấy từng phụ trách việc này rồi”, Mehdi Rahmati, một nhà phân tích ở Tehran, cho biết.
Tuy nhiên, theo chuyên gia Rahmati, không phải tất cả đều hài lòng. “Một bộ phận công chúng sẽ phản ứng tiêu cực và mạnh mẽ trước quyết định này, và điều đó sẽ gây ra phản ứng dữ dội”, ông dự đoán.
Những người ủng hộ chính phủ sẽ coi ông Mojtaba là người tiếp nối một nhà lãnh đạo mà họ coi là tử vì đạo và sẽ nhanh chóng ủng hộ ông. Nhưng những người phản đối chính phủ cũng sẽ coi ông là người tiếp nối chế độ, vốn trong những tháng gần đây bị chỉ trích vì các cuộc biểu tình khiến ít nhất 7.000 thiệt mạng.
Abdolreza Davari, một chính trị gia thân cận với Mojtaba Khamenei, cho rằng nếu ông Mojtaba kế vị cha mình, ông có thể trở thành một nhân vật theo phong cách của nhà lãnh đạo Ả rập Xê út Mohammed bin Salman.
“Ông ấy cực kỳ tiến bộ và sẽ tìm cách gạt những người theo đường lối cứng rắn sang một bên. Hãy xem việc bổ nhiệm ông ấy như một sự lột xác”, ông Davari nhận định từ trước khi xung đột nổ ra.
Hội đồng Chuyên gia gồm 88 giáo sĩ Hồi giáo Shia cấp cao được bầu chọn trong các cuộc bầu cử công khai và theo Hiến pháp Iran, chịu trách nhiệm bổ nhiệm, giám sát và bãi nhiệm Lãnh tụ Tối cao. Đây là Lãnh tụ Tối cao thứ hai mà hội đồng này lựa chọn trong lịch sử 47 năm của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Năm 1989, hội đồng đã chọn Ali Khamenei, trao cho ông quyền lãnh đạo một chế độ thần quyền mới được thành lập. Trong hơn 4 thập niên, ông đã lãnh đạo với quyền lực gần như tuyệt đối.
Chính quyền Iran xác nhận vợ của ông Mojtaba Khamenei, bà Zahra Adel; mẹ ông, bà Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh, và một người con trai đã thiệt mạng cùng với cha ông trong các cuộc không kích hôm 28/2.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/con-trai-lanh-tu-toi-cao-iran-ali-khamenei-dan-dau-cuoc-dua-ke-nhiem-20260304101507286.htm
