Chiến sự Trung Đông leo thang, kịch bản nào với tỉ giá, lạm phát ở Việt Nam?

Chiến sự Trung Đông chưa có dấu hiệu lắng dịu, trong khi những tác động từ cuộc chiến nay đến kinh tế toàn cầu đã hiện hữu. Những điều này khiến giới đầu tư chứng khoán lo lắng. Chứng khoán Việt Nam sáng nay 4-3 tiếp tục lao dốc khi nhà đầu tư đua nhau bán ra cổ phiếu để giữ tiền. VN-Index có lúc giảm gần 40 điểm về sát 1.770 điểm. Hàng loạt cổ phiếu lớn nhỏ đều giảm sâu. 

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam, căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, luôn là yếu tố rất nhạy cảm với thị trường tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, mức độ tác động thường mang tính ngắn hạn.

Thống kê lịch sử cho thấy thế giới đã trải qua hơn 20 biến cố địa chính trị lớn, riêng khu vực Trung Đông chiếm khoảng 12 sự kiện. Điểm chung là các chỉ số chứng khoán thường giảm trong tháng đầu tiên kể từ khi xảy ra biến cố. 

Trung bình, thị trường mất khoảng 22 phiên để tạo đáy và khoảng 47 phiên để quay lại mức trước đó. Điều này cho thấy yếu tố địa chính trị chủ yếu tác động đến tâm lý nhà đầu tư trong ngắn hạn, ít khi làm thay đổi nền tảng cơ bản hay xu hướng dài hạn của thị trường.

Vì sao chứng khoán Việt Nam thường biến động mạnh hơn? 

Theo chuyên gia này, so với nhiều thị trường quốc tế, biên độ dao động trong nước lớn hơn do tỉ trọng nhà đầu tư cá nhân cao, tâm lý dễ bị chi phối bởi thông tin. Bên cạnh đó, dư nợ vay ký quỹ (margin) đang ở mức cao nên khi thị trường điều chỉnh, áp lực bán giải chấp xuất hiện nhanh và mạnh hơn.

Ông Thế Minh nhận định mỗi khi xuất hiện cú sốc bên ngoài, chỉ số trong nước thường giảm sâu hơn các thị trường khác, dù mức độ tác động thực tế đến nền kinh tế không quá lớn. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chủ yếu tạo cú sốc tâm lý ngắn hạn. Thị trường có thể biến động mạnh trong vài tuần, song xu hướng trung và dài hạn vẫn phụ thuộc vào nền tảng kinh tế và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. “Nhà đầu tư cần bình tĩnh, tránh bán tháo theo tâm lý đám đông” – ông khuyến nghị.

Ở góc độ vĩ mô, giám đốc phân tích của Yuanta Việt Nam cho rằng mức độ ảnh hưởng sẽ tùy thuộc vào thời gian và mức độ leo thang của xung đột. Trong ngắn hạn, rủi ro lớn nhất là giá dầu tăng, gây áp lực lạm phát chi phí đẩy và có thể khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) thận trọng hơn với lộ trình giảm lãi suất. 

Nếu lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao, áp lực lên tỉ giá USD/VND sẽ gia tăng, buộc Ngân hàng Nhà nước phải điều hành linh hoạt và thận trọng hơn, nhất là khi mặt bằng lãi suất huy động trong nước đang nhích lên.