Năm 1991, tại không gian học thuật của Đại học Notre Dame, huyền thoại đầu tư Warren Buffett đã có một buổi thuyết giảng để lại tiếng vang kéo dài nhiều thập kỷ. Khi được hỏi về những sóng gió trên thương trường của doanh nhân Donald Trump thời điểm đó, “nhà hiền triết xứ Omaha” đã mượn ngay câu chuyện này để phác họa một bài học kinh điển về quản trị rủi ro.
Vấn đề lớn nhất của nhiều người trên thương trường không nằm ở sự thiếu nhạy bén, mà ở chỗ họ quá dễ dàng bị mê hoặc bởi khả năng huy động vốn, để rồi vô tình tự bước vào “tròng” của những khoản nợ khổng lồ.
35 năm trước, nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett có buổi thuyết giảng tại Đại học Notre Dame nơi ông phân tích những sai lầm trong các thương vụ kinh doanh của Tổng thống Donald Trump lúc bấy giờ (Ảnh: Getty).
Sức nặng của những khoản vay
Theo dữ liệu từ tờ Washington Post, trong quá trình vận hành đế chế kinh doanh của mình, ông Trump đã từng 6 lần phải nhờ đến quyền bảo hộ phá sản. Kênh truyền hình CNBC cũng từng điểm lại một vài dự án kinh doanh không đạt kỳ vọng của ông, kéo dài từ trò chơi cờ bàn, thương hiệu vodka đến lĩnh vực truyền thông và du lịch xa xỉ. Tuy nhiên, bài học tài chính sâu sắc và đắt giá nhất phải kể đến thương vụ thâu tóm sòng bạc Taj Mahal tại Atlantic City.
Năm 1987, để hoàn thiện dự án đầy tham vọng này, ông Trump đã huy động tới 675 triệu USD thông qua kênh trái phiếu rác có mức lãi suất cực kỳ cao. Đây là một chiến thuật đòn bẩy kinh điển trên thương trường: Dùng tiền vay mượn để thâu tóm tài sản lớn. Thế nhưng, hệ quả của việc định giá tài sản quá cao cộng hưởng với gánh nặng lãi vay ngày càng phình to đã tạo ra một áp lực bóp nghẹt dòng tiền doanh nghiệp. Hậu quả là đến năm 1991, dự án Taj Mahal đã phải đệ đơn xin bảo hộ phá sản.
Nhìn nhận về chiến lược này, Warren Buffett thẳng thắn đánh giá điểm nghẽn cốt lõi nằm ở việc vay mượn quá tay để chi trả cho những tài sản đắt đỏ. Dẫn lại bản ghi âm được công bố bởi cựu quản lý quỹ Whitney Tilson, Buffett từng ngậm ngùi chia sẻ rằng bản thân đã chứng kiến biết bao người sụp đổ vì rượu và đòn bẩy tài chính.
Đòn bẩy ở đây chính là tiền đi vay. Nhiều người đơn giản là bị cuốn vào vòng xoáy của việc có thể vay được bao nhiêu tiền, mà quên đi bài toán sinh tử là sẽ phải trả lại bằng cách nào.
Triết lý đi ngược số đông: Không phụ thuộc nợ nần
Từ câu chuyện lịch sử trên, Warren Buffett mang đến một lăng kính đầu tư hoàn toàn khác biệt. Ông nhắn nhủ các sinh viên rằng, thế giới tài chính thực sự không đòi hỏi quá nhiều đòn bẩy. Nếu thực sự có tư duy sắc bén, một người hoàn toàn có thể kiến tạo khối tài sản đồ sộ mà không cần vướng vào vòng xoáy nợ nần. Vị tỷ phú tự hào khẳng định bản thân chưa bao giờ vay mượn một khoản tiền đáng kể nào trong suốt cả cuộc đời mình.
Thay vì vay tiền để chạy theo những tài sản đang nóng, triết lý cốt lõi của tập đoàn Berkshire Hathaway là kiên nhẫn tìm kiếm và mua vào tài sản ở mức giá đủ hấp dẫn. Nguyên tắc của ông vô cùng thực tế: Hãy mua rẻ để tạo ra một biên độ an toàn vững chắc, sao cho ngay cả khi bạn thoái vốn ở một thị trường bình thường nhất, khoản đầu tư đó vẫn đem lại kết quả tốt đẹp.
Lập trường này càng được thể hiện rõ nét đối với thị trường chứng khoán. Trong bức thư gửi cổ đông năm 2017 và trên sóng phỏng vấn của CNBC, Buffett thẳng thừng gọi việc vay tiền mua cổ phiếu là một hành động điên rồ. Sự hấp dẫn của đòn bẩy có thể giúp tài sản tăng nhanh, nhưng cũng chứa đựng rủi ro cướp đi mọi thứ mà một gia đình đang có.
Góc nhìn mới cho quản trị vốn cá nhân
Trong bối cảnh hiện tại, việc sử dụng các khoản vay như thế chấp mua nhà vẫn là một phần tất yếu của nền kinh tế, đặc biệt với những người mua nhà lần đầu. Theo số liệu từ chuyên trang bất động sản Redfin, khoản tiền đặt cọc trung vị cho một căn nhà tại thị trường Mỹ từng lên tới mức 68.000 USD, đi kèm với đó là chuỗi ngày trả góp gánh lãi có thể kéo dài tới 30 năm.
Dẫu vậy, thị trường tài chính hiện đại đã và đang mở ra nhiều cánh cửa mới giúp nhà đầu tư giảm thiểu sự phụ thuộc vào các khoản nợ lớn. Theo phân tích từ tờ Moneywise, thay vì đi vay nặng lãi để thâu tóm toàn bộ một tài sản, nhà đầu tư ngày nay có thể sử dụng các nền tảng công nghệ tài chính để mua cổ phần của các căn nhà cho thuê với số vốn khởi điểm rất nhỏ (chỉ từ 100 USD).
Thậm chí, những nhà đầu tư có điều kiện hoàn toàn có thể rót vốn vào các dự án bất động sản công nghiệp đa gia đình được quản lý bởi các quỹ chuyên nghiệp với tỷ suất hoàn vốn cao, thay vì tự mình gánh vác rủi ro tín dụng ngân hàng.
Điều quan trọng nhất là, bất kỳ khoản vay nào cũng phải phản ánh chân thực giá trị thực tế của tài sản. Trước khi đặt bút ký vay thêm vốn để đầu tư, việc ngồi lại cùng các cố vấn tài chính minh bạch để đánh giá thấu đáo năng lực cá nhân là bước đệm bắt buộc.
Đòn bẩy tài chính thực chất chỉ là một công cụ vô tri, nhưng sự chủ quan sẽ biến nó thành cạm bẫy. Câu chuyện kinh doanh trên khép lại bằng một lời nhắc nhở sắc sảo và đầy tính nhân văn mà Warren Buffett để lại cho mọi cá nhân trên hành trình làm giàu: “Thật vô lý khi mạo hiểm những thứ bạn đang có và thực sự cần, chỉ để đổi lấy thứ mà bạn vốn dĩ không hề cần tới”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/bai-hoc-don-bay-no-tu-ong-trump-qua-goc-nhin-cua-warren-buffett-20260303135544057.htm
