Ứng dụng trí tuệ nhân tạo mổ xoang

GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết trước đây phẫu thuật mũi xoang chủ yếu dựa vào kinh nghiệm bác sĩ. Hiện, hệ thống định vị Navigation tích hợp AI giúp phẫu thuật viên xác định chính xác cấu trúc cần can thiệp, tăng hiệu quả và giảm biến chứng.

Tại hệ thống bệnh viện Tâm Anh, trong tháng 6-12/2025, ca phẫu thuật nội soi mũi xoang tích hợp AI có thời gian mổ trung bình 87,8 phút, bệnh nhân mất 22 ml máu và nằm viện 2,1 ngày; không ghi nhận biến chứng, không tái phát và không có trường hợp nhập viện lại sau mổ. Trong khi đó, ca mổ thông thường kéo dài 100-130 phút, bệnh nhân mất 50-150 ml máu, nằm viện 3-4 ngày.

Như anh Nam, 40 tuổi, từng mổ xoang do viêm xoang biến chứng u nhầy xâm lấn hốc mắt. Gần một năm nay, bệnh tái phát liên tục, hốc mắt sưng to, gây giảm thị lực, ảnh chụp CT cho thấy khối tổn thương chèn ép vùng mỡ sâu trong ổ mắt, đẩy khối viêm sang phía ổ mắt, gây tắc lỗ thông xoang bệnh nhân.

Theo bác sĩ, anh Nam viêm đa xoang kéo dài đã biến chứng lan tới hốc mắt, mô viêm ăn mòn xương, tạo thành lỗ thông giữa xoang và hốc mắt, cần được phẫu thuật để tránh nguy cơ biến chứng gây mất thị lực. Trước cuộc mổ, hình ảnh CT của anh Nam được tải lên hệ thống định vị ba chiều (IGS), công nghệ AI đồng bộ dữ liệu giải phẫu, tái tạo hình ảnh 3D trên màn hình.

Quan sát đồng thời màn hình nội soi và hệ thống định vị, GS Chung Thủy mở rộng xoang trán hai bên, lấy sạch mô viêm phù nề, hút mủ đặc trong lòng xoang trán trái, lấy ra một khối mủ xanh vón cục dài 3 cm. Hậu phẫu, anh Nam giảm đau hốc mắt, thị lực không bị ảnh hưởng, sức khỏe ổn định, xuất viện sau một ngày.

Còn bà Thị, 70 tuổi, đau đầu dữ dội, lồi mắt hơn một năm, tưởng u não uống thuốc không cải thiện, chụp MRI ghi nhận tổn thương lấp hoàn toàn xoang trán bên trái, lồi, mỏng vỏ xương thành sau trên xoang trán trái. Bác sĩ chẩn đoán viêm đa xoang, u nhầy xoang trán trái, vị trí sát sàn sọ góc trên ngoài hốc mắt. U nhầy làm tăng áp lực trong xoang khiến dây thần kinh xung quanh bị kích thích, gây đau đầu kéo dài.

Bà Thị có bất thường cấu trúc xoang, hẹp đường dẫn lưu xoang trán và xương trán canxi hóa dù chưa từng mổ trước đó. Theo giáo sư Chung Thủy, việc tiếp cận u nhầy rất nguy hiểm do khối u nằm gần hốc mắt và sát sàn sọ, nguy cơ tổn thương mắt hoặc chảy dịch não tủy cao. Nếu không có hệ thống định vị ứng dụng AI, nhiều khả năng phải mổ mở mới lấy được khối u. Phẫu thuật mở xâm lấn hơn, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm bác sĩ, thời gian hồi phục dài và rủi ro cao hơn

Bà Thị được chỉ định phẫu thuật nội soi bằng hệ thống định vị ứng dụng trí tuệ nhân tạo để mở xoang trán trái, lấy u nhầy. Kíp mổ tiếp cận u nhầy theo hướng nghiêng kết hợp camera nội soi hỗ trợ, gắp hết các mô viêm vùng tổn thương. Hậu phẫu, sức khỏe bà Liên ổn định, xuất viện sau hai ngày. Tái khám, người bệnh không còn đau đầu, hết lồi mắt và nghẹt mũi.

Trong thời gian tới, các bác sĩ ứng dụng hệ thống định vị Navigation vào phẫu thuật nội soi u mũi xoang lành, ác tính và các bệnh lý phức tạp hơn.

Uyên Trinh