Chuyên đề Thưởng lãm Châu phê – Lưu dấu Mộc bản được trưng bày tại không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu (Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ, Hà Nội), thu hút hàng trăm lượt khách tới tham quan mỗi ngày.
Tại đây, công chúng không chỉ có dịp chiêm ngưỡng Châu phê của các hoàng đế triều Nguyễn mà còn được tiếp cận hệ thống Mộc bản triều Nguyễn.
Mộc bản triều Nguyễn là những tấm gỗ quý khắc chữ Hán và chữ Nôm ngược để in sách. Đây là loại hình tư liệu đặc biệt quý hiếm trong kho tàng lịch sử văn hóa Việt Nam. Ngày 31/7/2009, mộc bản triều Nguyễn được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam.
Hiện nay, toàn bộ khối mộc bản này được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV ở Đà Lạt, Lâm Đồng.
Cận cảnh Mộc bản bìa sách Đại Việt sử ký toàn thư – Bộ quốc sử ghi chép lịch sử Việt Nam từ đời Hồng Bàng cho đến năm 1675 (đời vua Lê Gia Tông) được trưng bày trong chuyên đề.
Mộc bản triều Nguyễn là khối tài liệu gồm nhiều pho sách quý, mang tính biểu trưng của một vương triều. Mỗi tác phẩm từ khi biên soạn cho đến khi khắc in đều phải theo mệnh lệnh của vua.
Trong ảnh là Mộc bản và bản dập bìa sách Ngự chế thi lục tập – Tuyển tập thơ do vua Minh Mệnh sáng tác vịnh cảnh thiên nhiên, sự vật, sự việc.
Mộc bản và bản dập bìa sách Đại Nam thực lục tiên biên – Bộ chính sử triều Nguyễn ghi chép về lịch sử Việt Nam dưới thời các chúa Nguyễn (1558-1777).
Về kỹ thuật khắc in Mộc bản triều Nguyễn, nhiều nhà nghiên cứu và du khách tham quan đã phải thốt lên rằng mỗi bản khắc là một tác phẩm nghệ thuật điêu luyện. Bởi những nét chữ sắc sảo, uyển chuyển, đều đặn hiện lên trên thớ gỗ như họa bút của các bậc danh gia thư pháp nổi tiếng đương thời.
Mộc bản và bản rập tác phẩm Chiếu dời đô của Lý Công Uẩn (1010).
Mộc bản và bản dập sách Ngự chế minh văn cổ khí đồ – Ghi chép lời răn dạy của vua Minh Mệnh khắc trên cổ khí.
Theo nội dung trên mộc bản, Kinh Dương Vương đặt tên nước là Xích Quỷ.
Công chúng còn được chiêm ngưỡng các phiên bản Châu bản triều Nguyễn, những văn bản hành chính chứa đựng nhiều thông tin phong phú phản ánh mọi lĩnh vực trong xã hội dưới triều Nguyễn.
Không gian trưng bày còn giới thiệu tài liệu phong phú về thời kỳ Pháp thuộc, các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và khối tư liệu, di sản Hồ Chí Minh được tuyển chọn từ nhiều nguồn tư liệu trong nước và quốc tế, góp phần tạo nên chiều sâu nội dung và giá trị đặc biệt cho chương trình giới thiệu lần này.
Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh và tang lễ của Người được trưng bày tại sự kiện.
Để chuẩn bị cho chuyến đi xa vĩnh viễn của cuộc đời, ngày 10/5/1965, Bác đã viết những dòng đầu tiên vào bản di chúc với tiêu đề “Tuyệt đối bí mật”, do chính Bác đánh máy và được hoàn thiện, bổ sung vào 10h ngày 19/5/1969, là kỷ niệm ngày sinh lần thứ 79 của Bác, Bác đọc lại lần cuối cùng tất cả bản di chúc đã viết trước đó, rồi xếp tất cả bỏ vào phong bì và cất đi.
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên được công bố trong lễ tang của Người tháng 9/1969, gồm 4 trang in khổ 14,5x22cm. Bản di chúc là công trình lý luận, là cẩm nang về xây dựng Đảng, định hướng con đường cách mạng của Việt Nam.
Một số tài liệu trong Tập Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945-1946.
Đây là những văn bản đầu tiên ra đời từ sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Chính phủ Lâm thời được thành lập, bước vào thời kỳ xây dựng, củng cố chính quyền Nhà nước.
Chuyên đề trưng bày được tổ chức cho khách tham quan đến hết ngày 8/3.
Mộc bản triều Nguyễn là những ván gỗ khắc chữ Hán và chữ Nôm ngược để in sách. Trên mộc bản, các ký tự được chạm khắc công phu, tỉ mỉ, sắc nét. Ngoài ký tự Hán, Nôm, trên các mộc bản có hình rồng, phượng… trang trí bìa sách.
Tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn đang được bảo quản tại các phòng kho lưu trữ chuyên dụng của Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV gồm 33.976 tấm được sắp xếp trên kệ, cố định vị trí bằng các tấm đỡ tài liệu.
Mộc bản được chỉnh lý theo chủ đề như lịch sử, địa lý, văn hóa, quân sự,… Kho bảo quản được trang bị máy đo nhiệt độ, độ ẩm để kiểm tra, theo dõi, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm tối ưu nhằm kéo dài tuổi thọ cho khối tài liệu.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giai-tri/can-canh-moc-ban-trieu-nguyen-dac-biet-quy-hiem-duoc-trung-bay-tai-ha-noi-20260305163225948.htm
