Báo động tình trạng “nồi áp suất” trong nghiên cứu khoa học

Nguồn tài trợ thu hẹp, áp lực càng gia tăng

Mới đây, một báo cáo toàn cầu của Elsevier đã khắc họa bức tranh đáng chú ý về môi trường nghiên cứu hiện nay.

Khảo sát hơn 3.200 nhà khoa học đến từ 113 quốc gia cho thấy 68% người tham gia chịu áp lực khi công bố bài báo khoa học đã tăng lên so với 2-3 năm trước, trong khi chỉ 45% cảm thấy có đủ thời gian dành cho nghiên cứu thực sự.

Những con số này phản ánh tình trạng mà nhiều nhà khoa học gọi là “nồi áp suất” trong giới nghiên cứu. Khối lượng công việc ngày càng lớn, nhưng thời gian dành cho suy nghĩ khoa học và thí nghiệm lại ngày càng bị thu hẹp.

Áp lực nghiên cứu của nhà khoa học ngày càng tăng (Ảnh minh họa: Freepik).

Trước đây, nhiều người cho rằng thách thức lớn nhất của khoa học là tìm ra những phát hiện mới. Nhưng ngày nay, vấn đề lớn hơn lại là không có đủ thời gian để nghiên cứu.

Trong môi trường đại học, các nhà khoa học thường phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ cùng lúc, chẳng hạn như giảng dạy, quản lý phòng thí nghiệm, viết hồ sơ xin tài trợ, tham gia hội đồng khoa học và xử lý hàng loạt thủ tục hành chính. Những công việc này khiến thời gian dành cho thí nghiệm, phân tích dữ liệu hay phát triển ý tưởng mới bị chia nhỏ.

Không ít nhà nghiên cứu cho biết lịch làm việc của họ giống như chạy “đa nhiệm”. Buổi sáng, họ giảng bài cho sinh viên, buổi trưa họp hành chính, buổi chiều viết đề xuất dự án. Thời gian thực sự dành cho nghiên cứu đôi khi chỉ còn lại vào buổi tối hoặc cuối tuần.

Chính áp lực này khiến nhiều người cảm thấy công việc khoa học ngày càng mất đi sự tự do vốn có.

Bên cạnh vấn đề thời gian, nguồn tài trợ nghiên cứu cũng đang trở thành nỗi lo lớn. Khảo sát của Elsevier cho thấy chỉ 33% nhà khoa học tin rằng nguồn kinh phí trong lĩnh vực của họ sẽ tăng trong vài năm tới.

Các nhà nghiên cứu đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc công bố kết quả nghiên cứu, trong khi thời gian và kinh phí lại bị thu hẹp (Ảnh: Elsevier).

Tại Bắc Mỹ, mức độ lạc quan thậm chí còn thấp hơn. Chỉ khoảng 11% nhà nghiên cứu kỳ vọng kinh phí nghiên cứu sẽ tăng trong tương lai gần.