Khu Mả Lạng, còn gọi là tứ giác Nguyễn Cư Trinh, giới hạn bởi bốn tuyến đường Nguyễn Cư Trinh, Cống Quỳnh, Nguyễn Trãi, Trần Đình Xu. Nơi này trước kia là khu nghĩa địa, sau khi các ngôi mộ được di dời, người dân nghèo tìm về đây cư trú, dần dần hình thành một khu dân cư đông đúc – Ảnh: TRÍ ĐỨC
Giữa lõi trung tâm của quận 1 (cũ), nơi từng mét vuông đất được ví như “vàng”, vẫn tồn tại một không gian sống chật chội, cũ kỹ và ngột ngạt: khu Mả Lạng.
Những con hẻm ngoằn ngoèo, mái tôn chắp vá, tường nhà ẩm thấp… tạo nên một nghịch lý đô thị kéo dài suốt gần ba thập kỷ.
Tại buổi tiếp xúc cử tri ngày 5-3 vừa qua, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang chia sẻ ông “đau đáu” mỗi khi nhắc đến nơi này.
Câu chuyện chỉnh trang khu Mả Lạng thực ra không mới. Từ năm 2000, khu đất rộng hơn 6,8ha nằm giữa bốn trục đường Nguyễn Trãi – Trần Đình Xu – Nguyễn Cư Trinh – Cống Quỳnh đã được đưa vào quy hoạch giải tỏa, cải tạo đô thị.
Gần 30 năm trôi qua, bản quy hoạch khu Mả Lạng vẫn nằm trên giấy
Nhưng gần 30 năm trôi qua, bản quy hoạch ấy vẫn nằm trên giấy. Dự án treo kéo dài đã biến khu dân cư này thành một vùng “lỡ cỡ”: không được đầu tư mới, cũng chẳng thể tự sửa chữa, nâng cấp.
Hệ lụy hiển hiện trong từng căn nhà. Nhiều căn chỉ vỏn vẹn dưới 10m², nơi hai, thậm chí ba thế hệ cùng sinh sống. Nhà cửa xuống cấp nhưng người dân không thể xây mới vì vướng quy hoạch. Không gian sống vì thế ngày càng bị bóp nghẹt.
Những mái tôn cơi nới chồng lên nhau, các con hẻm nhỏ thêm ngoằn ngoèo, thiếu ánh sáng và thông gió.
Một khu dân cư nằm ngay trung tâm đô thị hiện đại nhưng điều kiện sống lại gợi nhớ đến những khu ổ chuột cũ kỹ.
Đó là nghịch lý của một “khu đất vàng” nhưng đời sống người dân lại thiếu thốn từng mét vuông sinh hoạt. Có người dân kể rằng căn nhà nhỏ đến mức khi ngủ phải xoay trở đủ cách.
Chính câu chuyện ấy cũng được Bí thư Thành ủy TP nhắc lại tại buổi tiếp xúc cử tri khi kể câu chuyện người bạn thân của ông nằm ngủ thân ở trong nhà nhưng chân phải đưa ra ngoài hẻm.
Một chi tiết nghe tưởng chừng cường điệu nhưng lại phản ánh chính xác sự chật chội mà hàng ngàn người dân ở đây phải chịu đựng.
Nhìn từ trên cao, khu vực này san sát nhà cửa thấp tầng, mỗi căn có diện tích chỉ vài m², mang đến cảm giác “ngộp thở”
Theo thống kê ban đầu, riêng khu Mả Lạng đã có hơn 1.400 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án chỉnh trang. 30 năm chờ đợi không chỉ làm nhà cửa xuống cấp mà còn bào mòn niềm tin của người dân vào khả năng thay đổi.
Dự án từng được đặt kỳ vọng sẽ biến nơi đây thành một khu đô thị văn minh hơn, nhưng đến nay vẫn loay hoay vì không tìm được nhà đầu tư.
Chính vì vậy, gợi mở mới từ Bí thư Trần Lưu Quang đang được nhiều người kỳ vọng. Theo ông, cần nghiên cứu điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch, đặc biệt là tăng tầng cao công trình.
Bởi với mức giới hạn khoảng 10 tầng như trước đây, bài toán tài chính khó hấp dẫn doanh nghiệp. Trong khi đó, nếu cho phép xây dựng cao hơn, nhà đầu tư có thêm quỹ sàn thương mại để bù đắp chi phí tái định cư và phát triển dự án.
Và điều người dân chờ đợi không phải là thêm một bản quy hoạch, mà là ngày khu đất vàng này thực sự đổi thay.
Hiện trạng khu Mả Lạng, chợ Gà, chợ Gạo ngay giữa trung tâm TP.HCM:
Hệ thống dây điện, cáp viễn thông… chằng chịt, mất an toàn
Sâu bên trong hẻm 245/69 Nguyễn Trãi, phường Cầu Ông Lãnh, nhà cửa chật chội hai bên hẻm nhỏ, người dân khó khăn lách qua hàng xe đậu chật kín lối
Tại khu Mả Lạng, không khó để bắt gặp hình ảnh những con hẻm tối tăm, ngoằn ngoèo
Cách khu Mả Lạng không xa cũng còn tồn tại một khu dân cư xập xệ khác. Đó là khu chợ Gà, chợ Gạo (phường Cầu Ông Lãnh) thuộc ô phố Nguyễn Thái Học – Võ Văn Kiệt – Yersin, hẻm số 3 Yersin
Không gian sinh hoạt chật hẹp, người dân phải ngủ chung với rất nhiều đồ đạc, hàng hóa chất đầy xung quanh
Nhiều căn nhà “tí hon” tại khu chợ Gà, chợ Gạo tối đen như mực ngay giữa ban ngày
Người dân quây quần, nấu nướng ngay giữa các con hẻm tại khu chợ
Tại đây, người dân tận dụng những mảng tôn, mảng tường bên ngoài ngôi nhà để treo quần áo, giày dép… Việc ăn uống, nấu nướng cũng được làm ngoài hẻm
Nhiều người dân sinh sống ở khu chợ Gà, chợ Gạo, khu Mả Lạng gần như cả đời. Con cháu họ sinh ra, cùng nhau sống trong những ngôi nhà chật hẹp, đến khi lượng người quá đông thì phải dọn ra thuê thêm nhà, thêm trọ
Cũng như nhiều người dân ở khu chợ Gà, chợ Gạo khác, bà Tuyền (56 tuổi, trái) cho biết đã ở đây từ khi sinh ra. Bà hy vọng khu này sẽ được giải quyết nhanh chóng để cuộc sống người dân thuận lợi, tươm tất
Khu Mả Lạng, khu chợ Gà, chợ Gạo là một trong những khu dân cư chật chội, kém an toàn giữa trung tâm TP.HCM nhưng nhiều năm nay chưa cải tạo được
Nguồn: https://tuoitre.vn/hien-trang-khu-ma-lang-noi-bi-thu-tran-luu-quang-dau-dau-som-chinh-trang-20260309072142337.htm
