Tranh cãi lỗi chính tả “chưng diện” trong đề thi học sinh giỏi TPHCM

Từ “trưng diện” xuất hiện trong tác phẩm “Ngày xuân nói chuyện con người” (Ảnh chụp lại).

Nhiều năm qua, đề thi ngữ văn mới lạ, hấp dẫn luôn được coi là “thương hiệu” của ngành giáo dục TPHCM với tính mở, khả năng gợi ý và tư duy phản biện sắc bén.

Năm 2026 này cũng không ngoại lệ. Ngay khi cầm đề trên tay, nhiều thí sinh đã ngỡ ngàng khi đề thi đưa vào tình huống giải “Captcha” – một thao tác xác minh người dùng vốn chỉ thấy trên môi trường số.

Tuy nhiên, giữa những lời khen ngợi về tính sáng tạo, đề thi lại bất ngờ xuất hiện một “hạt sạn” về ngôn ngữ. Cụ thể, tại ngữ liệu 2 của đề thi, trích dẫn trong tác phẩm “Ngày xuân nói chuyện người” có đoạn: “Bao nhiêu là người chỉ mãi nghĩ đến cuộc vui ngày hội hoặc chỉ bận tâm về sự trưng diện của mình, thản nhiên đi qua”.

Nhiều ý kiến cho rằng cách viết này là chính xác, bởi “trưng diện” có thể được hiểu tương tự như “trưng bày”, mang nghĩa bày ra, phô ra cho người khác nhìn thấy.

Từ “trưng diện” xuất hiện trong đề thi Ngữ văn, Kỳ thi học sinh giỏi lớp 12 năm 2026 của TPHCM (Ảnh chụp lại).

Tuy nhiên, cũng có không ít ý kiến phản biện rằng trong tiếng Việt, từ được sử dụng phổ biến và được ghi nhận trong nhiều từ điển lại là “chưng diện”, mang sắc thái khoe khoang vẻ đẹp trong cách ăn mặc hoặc trang hoàng.

Vì vậy, việc xuất hiện từ “trưng diện” trong đề thi học sinh giỏi khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu đây là cách dùng có chủ ý theo văn bản gốc hay là một lỗi chính tả.

Theo “Từ điển tiếng Việt” do Hoàng Phê chủ biên (Viện Ngôn ngữ học, NXB Khoa học xã hội, Trung tâm từ điển học, 1994), từ chưng diện được giải thích là khoe đẹp, khoe sang trong cách ăn mặc hoặc trang hoàng. Ví dụ được dẫn chứng như ăn mặc chưng diện, chưng diện với bạn bè.

Tương tự, trong các cuốn “Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh” do Thành Yến biên soạn (NXB Dân trí, 2025) cũng giải thích chưng diện là ăn mặc hoặc trang hoàng đẹp, sang trọng cốt để khoe. Dẫn chứng trong câu: “Cô ấy lúc nào cũng chưng diện để khoe với bạn bè”.

Một số cách giải thích về từ “chưng diện” trong từ điển (Nguồn: Huyên Nguyễn tổng hợp).