Hé lộ nguyên nhân món cá ủ chua khiến 3 trẻ ở Đà Nẵng nguy kịch phải nhờ sự trợ giúp từ WHO

“Cá bắt về tôi bỏ tủ lạnh 3, 4 ngày rồi thì đem ra mổ ruột rồi ủ thôi. Món này ăn từ trước tới nay không sao cả, giờ lại bị ngộ độc”, anh Hồ Văn Mía bàng hoàng kể lại.

Chia sẻ với Tiền Phong ngày 13/3, vợ chồng anh Hồ Văn Mía (xã Phước Năng, thành phố Đà Nẵng) vẫn chưa hết bàng hoàng và lo lắng khi 3 con bị ngộ độc món cá ủ chua, rơi vào tình trạng nguy kịch, phải dùng đến thuốc giải độc Botulinum do phía Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) giúp đỡ được đưa từ châu Âu về.

Anh cho hay, cá ủ chua là món ăn quen thuộc của gia đình cũng như bà con trong thôn. Món này dễ làm, lại để được lâu nên ai cũng chuộng. Cá đem ủ thường là cá đánh bắt từ sông suối, chỉ cần thêm chút muối và cơm nguội là làm được.

Một hũ cá ủ chua của người dân vùng cao Đà Nẵng. Ảnh: L.T.

Hũ cá ủ chua mà 3 cháu trong nhà anh Mía ăn dẫn đến ngộ độc Botulinum được làm từ cá niên và cá trắm. Hai loại cá này được bắt từ suối về, anh đem bỏ vào tủ lạnh, để ở ngăn mát chứ không cấp đông. Ba, bốn ngày sau thì lôi ra mổ ruột để ủ chua. “Cá mổ xong tôi đem rửa sạch, giữ nguyên con rồi trộn với cơm nếp để nguội cùng với muối. Trộn xong cho vào hũ đậy kín nắp lại ủ. Sau một tuần cá mềm, có vị chua là ăn được”, anh nói.

Vợ anh nhớ lại, hôm đó chị lấy cá ra, thấy cá đã đạt đến độ chua như mọi lần nên chị đâm thêm ớt tươi và mì chính, sau đó trộn vào rồi ăn trực tiếp chứ không đun nấu gì thêm. Hôm đó chị và các cháu H.N.T. (15 tuổi), H.Q.B. (11 tuổi), H.Q.N. (7 tuổi) cùng ăn, chị không sao còn 3 con rơi vào tình trạng nguy kịch. Chị nói trước nay vẫn thường ăn như thế, chứ không đem cá ủ chua xào, chiên… gì cả.

Sau mấy ngày nhập viện được các bác sĩ điều trị tích cực, đặc biệt Tổ chức Y tế Thế giới hỗ trợ thuốc giải độc Botulism Antitoxin Heptavalent, các cháu nhỏ đã chuyển biến tích cực, nhận biết được bố mẹ, tay chân cử động trở lại. Vợ chồng anh Mía vỡ òa, cảm kích vì con được cứu sống. Anh nói thêm, sau lần này về sẽ nhắc nhở bà con thận trọng với món cá ủ chua, đặc biệt phải ăn chín uống sôi để đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe.

Nhờ tiêm thuốc giải độc Botulinum kịp thời, sức khỏe các con của anh Mía đã có chuyển biến tích cực.

Theo tìm hiểu, cá ủ chua là món ăn phổ biến của đồng bào vùng cao, thường có trong các lễ hội, tiệc tùng. Ngoài cá niên, cá trắm, bà con con còn ủ cá chép, cá rô…

Độc tố botulinum được tạo ra bởi vi khuẩn Clostridium botulinum và đôi khi bởi những dòng vi khuẩn Clostridium butyricum và Clostridium baratii. Những vi khuẩn này tạo ra bào tử. Bào tử phát triển và sinh độc tố trong môi trường ít hoặc không có oxy; lượng axit thấp; đường, muối thấp; ở một nhiệt độ, lượng nước nhất định. Do đó, những thực phẩm đóng hộp, bảo quản hoặc lên men tại nhà không đúng cách có thể tạo điều kiện thích hợp cho các bào tử phát triển và tạo ra độc tố botulinum. Khi ăn những thực phẩm này có thể dẫn đến tình trạng ngộ độc, độc tố tấn công vào các dây thần kinh của cơ thể gây khó thở, tê liệt cơ hay thậm chí tử vong.