Tổng thống Mỹ tiếp Tổng thống Nga tại Alaska tháng 8/2025 (Ảnh: Reuters).
Trang Axios dẫn các nguồn tin ngày 13/3 cho biết, trong một cuộc điện đàm với nhà lãnh đạo Mỹ hồi đầu tuần, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đưa ra một số đề xuất nhằm chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran.
Một trong những đề xuất đó là chuyển lượng uranium làm giàu của Iran sang Nga. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã bác bỏ đề xuất này.
Một quan chức Mỹ nói với Axios: “Đây không phải lần đầu tiên Nga đưa ra đề nghị này, nhưng nó chưa được chấp nhận. Lập trường của Mỹ là chúng tôi cần thấy lượng uranium đó được bảo đảm an toàn”.
Theo các nguồn tin, Nga cũng từng đưa ra những đề xuất tương tự trong các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran vào tháng 5 năm ngoái, trước khi Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6.
Ý tưởng này cũng được nêu ra trong những tuần trước khi cuộc chiến hiện tại bắt đầu, như một phần của các phương án nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.
Về cơ bản, đề xuất của Nga là: đưa lượng uranium làm giàu cao của Iran ra khỏi lãnh thổ nước này, lưu trữ hoặc xử lý tại Nga, sau đó có thể cung cấp lại nhiên liệu hạt nhân mức thấp cho các mục đích dân sự nếu đạt được thỏa thuận.
Theo giới quan sát, đề xuất này gặp trở ngại do nhiều yếu tố, một phần là do Iran từ lâu đã khẳng định coi quyền làm giàu uranium trên lãnh thổ mình là “lằn ranh đỏ”, trong khi Mỹ muốn đảm bảo kho uranium được kiểm soát chặt chẽ, thay vì chỉ chuyển giao cho một nước khác.
Iran được cho là hiện có khoảng 450kg uranium được làm giàu ở mức 60%, lượng đủ để chế tạo hơn 10 quả bom hạt nhân.
Trong vòng đàm phán cuối cùng trước khi xung đột bùng nổ, Iran đã bác bỏ ý tưởng chuyển lượng uranium làm giàu ra nước ngoài. Thay vào đó, Tehran đề xuất pha loãng (giảm mức làm giàu) lượng uranium ngay tại các cơ sở hạt nhân trong nước, dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Tổng thống Donald Trump nhiều lần khẳng định một trong những mục tiêu chính khi phát động chiến dịch phối hợp với Israel không kích Iran là ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với Fox News vào sáng 13/3, ông Trump cho rằng việc kiểm soát lượng uranium làm giàu cao không phải ưu tiên hàng đầu ở thời điểm hiện tại. “Chúng tôi không tập trung vào điều đó, nhưng vào một thời điểm nào đó có thể sẽ làm”, ông nói.
Các báo cáo trước đó cũng cho biết Tổng thống Mỹ đang xem xét khả năng đưa quân Mỹ vào Iran để thu giữ lượng uranium này.
Trong một diễn biến liên quan khác, trả lời phỏng vấn hôm 13/3, Tổng thống Trump cho rằng Nga có thể đang hỗ trợ Iran một chút để đối phó chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel.
“Tôi nghĩ ông ấy có thể đang giúp họ một chút, và có lẽ ông ấy nghĩ rằng chúng tôi đang giúp Ukraine, đúng không?”, ông Trump nói với người dẫn chương trình của Fox News.
Những phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi xuất hiện báo cáo cho rằng Nga đã cung cấp cho Iran thông tin giúp xác định vị trí và tấn công các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông trong các cuộc phản kích của Iran nhằm vào các căn cứ tại các quốc gia Vùng Vịnh. Trước đó, giới chức Mỹ đã hạ thấp lo ngại về điều này.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/tong-thong-trump-co-the-da-tu-choi-de-nghi-cua-nga-ve-iran-20260314063551183.htm
