Tăng cường thu mua tạm trữ lúa gạo cho nông dân

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 21 về việc điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới. Bối cảnh hiện nay là tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp, khó lường tác động đến chi phí logistics, đặc biệt là vận tải biển, ảnh hưởng đến thị trường thế giới. Trong nước, các tỉnh ĐBSCL đang thu hoạch rộ lúa vụ đông xuân, có hiện tượng giá thu mua lúa cho nông dân giảm so với cùng kỳ năm 2025.

Để hỗ trợ nông dân bước vào đợt thu hoạch lớn nhất trong năm, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương chủ trì, phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân các địa phương thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra việc thực hiện việc thu mua, xuất nhập khẩu lúa gạo góp phần làm lành mạnh thị trường, nhất là khả năng dự trữ bắt buộc theo quy định tại Nghị định số 107 năm 2018 và Nghị định số 01 năm 2025.

Bên cạnh đó, Bộ Công thương cần đa dạng hóa thị trường, giảm dần phụ thuộc vào các quốc gia nhập khẩu truyền thống; cung cấp thông tin, hướng dẫn cho các doanh nghiệp về thời điểm tập trung xuất khẩu có lợi về giá và tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Ngoài ra, cần tăng cường các giải pháp thúc đẩy tiêu thụ gạo trong nước, đa dạng hóa các sản phẩm từ gạo phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Bộ trưởng Bộ Tài chính xem xét, triển khai các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu gạo, tạo điều kiện thuận lợi trong hoàn thuế và thông quan. Xây dựng kế hoạch mua dự trữ gạo quốc gia phù hợp để góp phần ổn định giá lúa gạo trong nước.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn với lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp thu mua lúa gạo, nhất là trong giai đoạn thu hoạch rộ. Nghiên cứu chỉ đạo có cơ chế tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp có hệ thống kho chứa và năng lực thu mua lớn, tạo điều kiện để tăng cường thu mua tạm trữ lúa gạo cho nông dân.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cần chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với doanh nghiệp và hợp tác xã tổ chức thu mua lúa kịp thời, tránh tình trạng lúa chín nhưng không được thu mua. Có giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc thu mua, vận chuyển lúa, gạo về kho chứa của các doanh nghiệp. Đẩy mạnh công tác quản lý thị trường; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát tình hình mua bán của các doanh nghiệp đầu mối, thương lái, tránh tình trạng lợi dụng tình hình để ép giá, trục lợi; cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

Đồng thời, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam, các Tổng công ty Lương thực miền Bắc, miền Nam và các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo cần tăng cường thu mua lúa gạo cho nông dân, đặc biệt tại các vùng sản xuất lớn ở ĐBSCL. Chủ động tận dụng hệ thống kho chứa và năng lực chế biến để thu mua, tạm trữ lúa gạo, góp phần ổn định thị trường.