Tàu chở dầu Shivalik của Ấn Độ cập cảng Mundra sau khi đi qua eo biển Hormuz hôm 16/3 (Ảnh: Reuters).
Iran dường như đang cho phép một số tàu nhất định đi qua eo biển Hormuz, giải phóng một lượng nhỏ dầu khí bị nghẽn nhằm giúp kiềm chế giá năng lượng toàn cầu đang leo thang.
Theo các nguồn tin, có ít nhất 3 tàu dầu Pakistan đã vượt qua eo biển Hormuz thành công trong 10 ngày gần đây.
Các quan chức Tổng công ty Vận tải biển quốc gia Pakistan (PNSC) hôm 16/3 cho biết, một con tàu mang tên “Karachi” là tàu dầu mới nhất của nước này băng qua eo biển Hormuz.
Karachi trở thành tàu không thuộc Iran đầu tiên làm như vậy, theo trang theo dõi tàu MarineTraffic.
Eo biển Hormuz hiện đang bị Iran phong tỏa (Đồ họa: Al Jazeera).
Dữ liệu từ trang Marine Traffice còn cho thấy tàu dầu này xuất phát từ cảng trên đảo Das của Các tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) từ hôm 28/2, vượt qua eo biển Hormuz vào tối 15/3, di chuyển sát bờ biển Iran rồi tiến vào vịnh Oman.
Việc Karachi trót lọt đi qua eo biển Hormuz có thể cho thấy Iran đang cho phép một số tàu chở dầu không thuộc nước này đi qua trong các chuyến đi an toàn đã được đàm phán, các nhà phân tích hàng hải cho biết.
Theo MarineTraffic, tàu Karachi di chuyển trong vùng đặc quyền kinh tế của Iran và bật tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS). Điều này cho thấy một số lô hàng nhất định có thể đang được Tehran cho phép đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sau khi đàm phán.
Các quan chức PNSC cho hay đây là tàu dầu thứ ba của Pakistan băng qua eo biển Hormuz an toàn trong 10 ngày qua.
“Nó đã đi qua vùng biển của Iran chứ không phải vùng biển quốc tế, báo hiệu về việc nó có thể đã nhận được sự chấp thuận từ chính quyền Iran sau khi đã phối hợp với quốc gia Hồi giáo này. Đây là một xu hướng cần theo dõi trong tương lai”, chuyên gia Jemima Shelley nói.
Cho đến nay, hầu hết các tàu đi qua chủ yếu là hạm đội bí mật của Iran, bà Shelley nói thêm. “Dường như Tehran đang bắt đầu cho phép các tàu chở dầu khác đi qua, nhưng vẫn chưa rõ tàu nào có thể được chấp thuận quá cảnh”, bà nhận định.
Trên thực tế, càng nhiều tàu dầu di chuyển từ Vùng Vịnh đến Ấn Độ và Trung Quốc thì sẽ giúp giá dầu trên thế giới giảm. Hôm 16/3, giá dầu đã giảm, với dầu thô Brent giao dịch quanh mức 100 USD/thùng.
Hồi cuối tuần, các bộ trưởng Ấn Độ đã hoan nghênh việc hai tàu chở khí gas (LPG) đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc đàm phán với Tehran về các lô hàng. Một trong hai tàu, Shivalik, đã đến cảng Mundra ở Gujarat (Ấn Độ) hôm 16/3, theo dữ liệu của MarineTraffic. Tàu còn lại, Nanda Devi, dự kiến đến bờ biển Ấn Độ trong ngày 17/3.
Chính phủ Ấn Độ đang chạy đua để ngăn chặn tình trạng thiếu khí gas do xung đột Iran và việc Tehran đóng cửa eo biển Hormuz đã cắt đứt nguồn cung cấp nhiên liệu nấu ăn chính của nước này.
Việc hai tàu chở khí gas của Ấn Độ được phép đi qua eo biển này an toàn diễn ra sau cuộc điện đàm hồi tuần trước giữa Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, và sau khi New Delhi hỗ trợ hồi hương hơn 140 công dân Iran trên một chuyến bay thuê bao do Tehran sắp xếp.
Trên thị trường dầu thô, theo công ty theo dõi tàu Kpler, 17 tàu chở dầu đã đi qua eo biển Hormuz từ ngày 1/3 đến 15/3. Và 7 trong số đó treo cờ Iran, cho thấy chúng chở dầu thô của Tehran. Không rõ chúng đi đến đâu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cam kết sẽ cử lực lượng hải quân hộ tống các tàu qua eo biển. Ông Trump cho biết chính quyền dự định sẽ công bố một liên minh hộ tống ngay trong tuần này. Tuy nhiên, các quốc gia bao gồm Australia và Nhật Bản đã tuyên bố rằng họ không có kế hoạch gửi tàu chiến đến eo biển theo kêu gọi của ông Trump.
Lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước chiến tranh. Trung bình, mỗi ngày có 5 tàu đi qua eo biển này vào tuần trước, so với 125 tàu trước chiến tranh, theo ước tính của Stephen Gordon, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tại công ty môi giới tàu biển Clarksons. Theo ông Gordon, khoảng 1.100 tàu, bao gồm 250 tàu chở dầu, đang bị mắc kẹt ở Vùng Vịnh.
Điều khiến hầu hết các tàu chùn bước là cảm giác nguy hiểm đến tính mạng. Theo S&P Global Market Intelligence, tính đến thời điểm này trong tháng, đã có hơn 20 vụ tấn công nhằm vào các tàu thương mại ở Vùng Vịnh, hầu hết tập trung vào tàu chở dầu chứ không phải tàu chở hàng rời và tàu container.
“Mức độ rủi ro đối với các tàu hiện rất cao”, Jack Kennedy, người đứng đầu bộ phận rủi ro quốc gia Trung Đông tại S&P Global Market Intelligence, cho biết. Ngay cả nếu có lực lượng Mỹ hay các nước khác hộ tống thì cũng khó có thể đủ để đảm bảo an toàn cho tất cả hàng trăm tàu thương mại đang chờ đi qua eo biển, ông nói thêm. “Và một lần nữa, chỉ cần một quả thủy lôi, một máy bay không người lái cũng đủ để khiến tất cả các nhà khai thác hoảng sợ”, ông nói.
Nỗ lực giải quyết lượng tàu tồn mắc kẹt đó sẽ mất nhiều tuần ngay cả sau khi tuyến đường thủy này được “giải phóng” an toàn.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/cach-mot-so-tau-di-chuyen-thanh-cong-qua-eo-bien-hormuz-20260317141856680.htm
