Sáng 18-3, tại Hà Nội, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Khí tượng Thủy văn và Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Công nghệ mới trong dự báo và cảnh báo sớm thiên tai”.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu khai mạc hội thảo
Đây là hoạt động trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Nước Thế giới (22-3) và Ngày Khí tượng Thế giới (23-3).
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh thiên tai trên thế giới cũng như tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng cả về tần suất, cường độ và mức độ cực đoan dưới tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.
Trong giai đoạn 2021 – 2025, mỗi năm Việt Nam trung bình chịu ảnh hưởng của từ 10 đến 12 cơn bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, cùng hàng trăm đợt mưa lớn, lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác. Chỉ trong 5 năm gần đây, thiên tai đã làm hơn 1.500 người chết và mất tích, gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng trăm ngàn tỉ đồng.
Không chỉ gia tăng về số lượng, nhiều loại hình thiên tai còn có xu hướng xảy ra trên phạm vi hẹp nhưng với cường độ lớn và diễn biến nhanh, đặc biệt là lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi; mưa cực đoan trong thời gian ngắn tại các đô thị; hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Dự báo và cảnh báo sớm thiên tai bằng cách nào?
Theo TS Nguyễn Xuân Hiển, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, việc tích hợp AI vào dự báo bão và thời tiết nguy hiểm, giúp cải thiện độ chính xác dự báo cường độ bão từ 10 – 20% trong ngắn hạn, đồng thời cho phép nhận dạng tự động vị trí và cường độ bão từ dữ liệu vệ tinh với độ chính xác trên 90%.
Các hệ thống cảnh báo dông, lốc, mưa lớn cực ngắn cũng đang được phát triển dựa trên dữ liệu đa nguồn như radar, vệ tinh, định vị sét và trạm đo tự động, cho phép đưa ra cảnh báo sớm từ 30 phút đến vài giờ…
Tuy nhiên, TS Nguyễn Xuân Hiển cũng cho rằng độ chính xác dự báo mưa lớn hiện còn thấp, đặc biệt với các ngưỡng nguy hiểm. Sai số dự báo quỹ đạo và cường độ bão vẫn ở mức đáng kể và chưa cải thiện rõ rệt trong nhiều năm.
Những thách thức đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác dự báo và cảnh báo sớm thiên tai – một trong những giải pháp quan trọng nhất để giảm thiểu rủi ro và thiệt hại.
Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, dự báo càng chính xác, cảnh báo càng sớm thì khả năng chủ động ứng phó của chính quyền và người dân càng cao.
Những công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ viễn thám, mô hình dự báo số độ phân giải cao, mạng lưới cảm biến thông minh, hệ thống quan trắc tự động và các nền tảng phân tích dữ liệu thời gian thực đang từng bước làm thay đổi cách thức dự báo và cảnh báo thiên tai trên thế giới.
Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang triển khai nhiều định hướng quan trọng nhằm hiện đại hóa ngành khí tượng thủy văn và nâng cao năng lực cảnh báo sớm thiên tai.
Bên cạnh đó, Bộ cũng đang từng bước hiện đại hóa mạng lưới quan trắc khí tượng thủy văn quốc gia, mở rộng hệ thống trạm quan trắc tự động, tăng cường ứng dụng công nghệ viễn thám và dữ liệu vệ tinh, đồng thời phát triển các nền tảng cảnh báo sớm đa thiên tai phục vụ cộng đồng.
“Một trong những định hướng quan trọng là đưa thông tin dự báo và cảnh báo thiên tai đến người dân nhanh nhất, dễ tiếp cận nhất, thông qua các nền tảng số, các ứng dụng trên thiết bị di động và hệ thống truyền thông đa kênh” – Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết.
Nguồn: https://nld.com.vn/thien-tai-khien-1500-nguoi-chet-va-mat-tich-can-ung-dung-ai-cong-nghe-vien-tham-canh-bao-som-1962603181047005.htm
