Tỷ giá, lãi suất đều ‘căng’

Lãi suất tăng, tỷ giá cũng tăng

Mới đây, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã điều chỉnh tăng lãi suất (LS) tiết kiệm ở nhiều kỳ hạn. Theo đó, LS tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 12 – 18 tháng tăng 0,25%/năm lên 6,55%/năm; kỳ hạn 24 – 48 tháng tăng lên 7,5%/năm, đây cũng là mức LS tiết kiệm tại quầy đối với kỳ hạn 24 – 60 tháng. Đối với khách hàng gửi tiết kiệm qua app MB Bank thì LS 6 tháng lên đến 8,4%/năm nếu số tiền gửi từ 500 triệu đồng trong khoảng thời gian từ 18 – 20.3. Trong trường hợp số tiền tiết kiệm từ 10 tỉ đồng, lãi suất lên đến 8,5%/năm. Tương tự, Ngân hàng Quốc Dân (NCB) cũng sẽ áp dụng mức LS huy động tăng lên 8,1 – 8,2% đối với kỳ hạn 6 – 8 tháng tùy theo số tiền gửi; ở kỳ hạn 12 tháng, LS tăng lên 8,2 – 8,3%/năm. Đối với tiền gửi tiết kiệm online, LS sẽ được cộng thêm 0,1% ở các kỳ hạn, mức cao nhất lên 8,4%/năm. Trước đó, Cake by VPBank cũng điều chỉnh LS các kỳ hạn 7 – 9 tháng tăng thêm 0,2%/năm, lên mức 7,3%/năm; trong khi các kỳ hạn 10 – 12 tháng tăng 0,4%/năm, lên 7,5%/năm; VPBank triển khai chương trình LS lên tới 8,3%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và 8,5%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. LS ưu đãi này dành cho khách hàng gửi số tiền từ 50 tỉ đồng trở lên và có thể được điều chỉnh khi đủ quy mô…

Ước tính từ đầu tháng 3 đến nay, đã có 8 ngân hàng (NH) tăng LS huy động. Mức tăng cao này cũng khiến nhiều khách hàng bất ngờ. Chị Kim An (ở P.Diên Hồng, TP.HCM) chia sẻ hôm qua 20.3 chị có sổ tiết kiệm đến kỳ đáo hạn tại một NH thương mại và khi gửi lại kỳ hạn 12 tháng thì được áp dụng LS đến 8,2%/năm, cao hơn đến 0,8% so với LS của NH này trong tháng 12.2025. Điều này khiến chị hoàn toàn bất ngờ bởi hôm đầu tuần khi chị hỏi thì LS có 7,9%/năm.

Tương tự, tỷ giá USD/VND cũng liên tục tăng. Hôm qua (20.3), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tỷ giá trung tâm giữa VND với USD ở mức 25.085 đồng, tăng 13 đồng so với ngày trước đó. Giá USD tại các NH thương mại cũng đồng loạt tăng như Vietcombank mua vào lên 26.099 đồng, bán ra 26.339 đồng; ACB mua vào 26.110 đồng, bán ra 26.339 đồng… So với đầu tháng 3, tỷ giá trung tâm đã tăng 47 đồng trong khi giá USD tại các NH thương mại tăng gần 90 đồng, tương ứng tăng hơn 0,3%. Diễn biến thị trường ngoại tệ những ngày đầu tháng 3 hoàn toàn trái ngược so với đà giảm của tháng 2. Tỷ giá USD/VND đi lên cùng chiều khi USD thế giới liên tục tăng. Chỉ số USD-Index đã tăng cao vượt lên trên ngưỡng 100 điểm.

Báo cáo mới đây của TS Cấn Văn Lực và nhóm tác giả Viện Nghiên cứu kinh tế BIDV đánh giá nhanh tác động của xung đột tại Iran cho rằng ngoài giá dầu, đồng USD cũng có xu hướng mạnh lên (tăng 2,1% so với đầu năm, tăng 1,4% kể từ khi chiến sự khu vực Trung Đông xảy ra đến giữa tháng 3) do nhà đầu tư ưu tiên tài sản trú ẩn và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm đà hạ LS. Đồng USD mạnh lên đã và đang tăng áp lực tỷ giá đối với nhiều đồng tiền, trong đó có VN; tăng chi phí nhập khẩu và rủi ro đảo chiều dòng vốn đầu tư gián tiếp, đặc biệt là trên thị trường chứng khoán. Xu hướng này cho thấy chiến sự Iran là “cú sốc kép địa chính trị – năng lượng” đã làm gia tăng bất định đối với thị trường tài chính toàn cầu, đồng thời thúc đẩy sự dịch chuyển dòng vốn từ tài sản rủi ro sang các tài sản an toàn như USD, vàng và trái phiếu chính phủ…Việc đồng USD mạnh lên cùng với chỉ số giá nhập khẩu tăng nhanh hơn chỉ số giá xuất khẩu, khiến tỷ giá USD/VND chịu áp lực tăng. Ở kịch bản cơ sở, nhóm nghiên cứu dự báo tỷ giá USD/VND có thể tăng 2 – 3% trong năm 2026, Nếu chiến sự kéo dài, mức biến động có thể còn lớn hơn, khó lường hơn và thu hẹp dư địa chính sách tiền tệ.

Điều hành tiền tệ linh hoạt, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế

Chuyên gia kinh tế, TS Đinh Thế Hiển nhận định LS tăng liên tục trong những ngày qua cho thấy thanh khoản của các NH thương mại, nhất là nhóm nhỏ đang bị “căng”. Thông thường việc tăng LS tiết kiệm sẽ diễn ra mạnh ở các NH nhỏ do không có nhiều tập đoàn, doanh nghiệp với dòng tiền lớn gửi thanh toán nhiều như ở các NH hàng đầu. Vì vậy các NH bắt buộc phải đẩy LS để thu hút vốn từ người dân. Từ đó sẽ đẩy mặt bằng LS chung đi lên bởi các NH vừa và thậm chí nhóm NH quy mô lớn cũng không thể đứng ngoài cuộc.

Tuy nhiên, TS Hiển cho rằng việc LS tăng rồi sẽ giảm cũng là quy luật của thị trường nên chưa cần thiết phải có sự can thiệp của NHNN. Cơ quan quản lý chỉ cần giám sát hoạt động chung của toàn ngành, chỉ khi phát hiện NH nào có dấu hiệu cho vay tiềm ẩn rủi ro thì mới cảnh báo. Xét ở một góc độ khác, LS tiết kiệm lên cao là tốt cho người gửi tiền và từ đó thu hút được dòng vốn nhàn rỗi, góp phần làm giảm nhu cầu găm giữ ngoại tệ, trong đó có USD. Điều này cũng giúp giảm áp lực lên tỷ giá hối đoái trong nước.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích Khối khách hàng cá nhân của Công ty chứng khoán Yuanta VN, cho rằng LS tiết kiệm liên tục tăng do trong 2 tháng đầu năm vừa qua, tăng trưởng tín dụng tăng 1,4% trong khi tăng trưởng huy động chỉ 0,4%. Điều này khiến thanh khoản các NH bị “căng”. Bên cạnh đó, LS USD tăng và LS trái phiếu chính phủ đi lên đã góp phần tạo hiệu ứng tăng chung. Đối với tỷ giá USD/VND, hiện nay bị ảnh hưởng trực tiếp từ nhu cầu của thế giới gia tăng và LS USD cũng neo ở mức cao khi Fed chưa giảm LS. Nhưng LS tiền đồng đã cao hơn hẳn LS USD nên làm giảm bớt áp lực lên tỷ giá USD/VND. Điều này trái ngược với tình trạng trong 6 tháng đầu năm 2025 khi LS tiền đồng neo ở mức thấp hơn LS USD nên gây áp lực cao lên tỷ giá hối đoái. Vì vậy, hiện nay mức tăng của tỷ giá hối đoái tại VN chưa quá nóng. Do đó, NHNN sẽ có điều kiện để sử dụng các công cụ trên thị trường liên NH một cách linh hoạt và có thể điều tiết hỗ trợ thanh khoản hằng ngày cho các NH. Ông Minh nhấn mạnh: VN đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao thì LS cần duy trì ở mức thấp nhưng nếu quá thấp thì lại tác động đẩy tỷ giá USD/VND đi lên. Vì vậy có thể từng giai đoạn mà NHNN sẽ điều hành linh hoạt bằng các công cụ khác trên thị trường liên NH để giữ ổn định tỷ giá hối đoái, góp phần kiềm chế lạm phát trong mục tiêu đề ra nhưng cũng hỗ trợ thanh khoản cho các NH, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.