Thị trường tài chính toàn cầu vừa chứng kiến một cú “quay xe” đầy bất ngờ. Dầu thô tăng mạnh nhưng hầm trú ẩn mang tên vàng lại “bốc hơi” gần 9% giá trị chỉ trong một tuần. Với các nhà đầu tư vốn quen thuộc với quy luật “bất ổn là vàng tăng”, diễn biến này thực sự là một cú sốc.
Tuy nhiên, đằng sau những con số đỏ lửa trên bảng điện tử là một câu chuyện hoàn toàn khác về dòng tiền.
Tuần qua chứng kiến diễn biến trái ngược của giá vàng và giá dầu (Ảnh: Munsif Daily).
Nghịch lý lạm phát và đòn giáng từ lãi suất
Theo phân tích từ The Economic Times, câu chuyện thực sự đang dẫn dắt thị trường hiện nay không phải là vàng, mà là dầu mỏ. Sự cố tắc nghẽn giao thương tại eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu Brent lên cao, có lúc vượt mốc 119 USD/thùng. Đây là mức tăng khoảng 80% kể từ khi những căng thẳng địa chính trị mới nhất bùng phát.
Thông thường, giá năng lượng tăng sẽ kéo theo lạm phát, từ đó kích hoạt dòng tiền chảy vào vàng để trú ẩn. Nhưng lần này, phản ứng của thị trường lại đi ngược sách giáo khoa. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở động thái của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Khi giá dầu tăng sốc, kỳ vọng lạm phát neo cao buộc Chủ tịch Fed Jerome Powell phải duy trì lập trường chính sách cứng rắn. Lãi suất được dự báo sẽ nằm ở mức cao trong thời gian dài hơn. Điều này lập tức đẩy lợi suất trái phiếu thực tăng mạnh và khiến đồng USD trở nên đắt giá.
Vàng vốn là tài sản không sinh lãi. Khi USD mạnh lên và lãi suất hấp dẫn hơn, dòng tiền tất yếu sẽ tháo chạy khỏi kim loại quý để tìm đến các kênh đầu tư có lợi tức. Nói cách khác, đà giảm của vàng hiện tại không xuất phát từ việc tài sản này mất giá trị, mà do điều kiện tài chính toàn cầu đang bị siết chặt quá nhanh.
“Cú lừa” từ thị trường phái sinh và đòn bẩy tài chính
Một điểm nhấn quan trọng mà các nhà đầu tư cần lưu tâm, đó là đợt giảm giá mạnh nhất kể từ thời dịch Covid-19 này chủ yếu đến từ thị trường tài chính (thị trường giấy), không phải thị trường vật chất. Báo cáo từ GoldSilver chỉ ra rằng, đây là hệ quả của cơ chế vận hành dòng tiền đòn bẩy.
Trước đó, khi căng thẳng khu vực Trung Đông vừa nhen nhóm, giá vàng đã tăng vọt. Rất nhiều nhà đầu tư lướt sóng đã sử dụng đòn bẩy tài chính để mua đuổi. Tuy nhiên, khi thị trường biến động và giá đảo chiều nhẹ, các lệnh gọi ký quỹ lập tức bị kích hoạt.
Để có tiền bù lỗ, giới đầu cơ buộc phải bán tháo mọi tài sản có tính thanh khoản cao, và vàng là nạn nhân đầu tiên. Hiệu ứng “bán dây chuyền” này đã khuếch đại đà giảm, khiến vàng rớt 9% và bạc bốc hơi 10% chỉ trong thời gian ngắn. Dòng tiền lướt sóng rút đi để lại một biểu đồ giá lao dốc, dễ gây hoảng loạn cho những tay chơi yếu tim.
Tuy nhiên, bức tranh thực tế lại trái ngược hoàn toàn. Nhu cầu vàng vật chất trên toàn cầu vẫn cực kỳ ổn định. Mức chênh lệch của vàng vật chất không hề suy giảm. Các tổ chức lớn, quỹ đầu tư dài hạn và ngành trang sức vẫn đang âm thầm giữ chặt tài sản của mình.
“Cá mập” gom hàng và cơ hội cho chu kỳ mới
Trong khi giới đầu tư cá nhân hoảng loạn bán tháo và truyền thông rầm rộ đưa tin “xu hướng tăng đã kết thúc”, các ngân hàng trung ương lại đang làm điều ngược lại. Lịch sử đang lặp lại một cách chính xác.
Năm 2022, khi vàng giảm khoảng 20%, các ngân hàng trung ương đã mua vào tới 1.082 tấn – mức cao nhất kể từ năm 1950. Xu hướng này tiếp tục duy trì mạnh mẽ trong năm 2023 và 2024 với hơn 1.000 tấn mỗi năm, bất chấp USD mạnh hay lãi suất cao.
Bước sang năm 2026, khảo sát cho thấy 43% ngân hàng trung ương dự kiến tiếp tục tăng dự trữ vàng và không có ai muốn bán ra.
Bên cạnh đó, áp lực vĩ mô vẫn đang chực chờ bùng nổ. Theo GoldSilver, dù Fed tự tin với chỉ số lạm phát lõi ở mức 3%, nhưng thực tế người tiêu dùng đang phải gánh chịu chi phí đắt đỏ hơn nhiều. Giá thịt bò đã tăng 14,4%, khí đốt tăng 10,9%. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa đến cuối tháng 4, giá dầu hoàn toàn có thể vọt lên 150 USD, thậm chí 180 USD/thùng.
Giá vàng giảm gần 9% trong tuần này (Ảnh: GoldSilver).
Các quan chức dầu mỏ Ả Rập Xê Út ước tính, chỉ cần dầu chạm mốc 138 USD/thùng, xác suất suy thoái kinh tế toàn cầu sẽ vượt 50%. Khi lạm phát đình đốn xảy ra, các ngân hàng trung ương sẽ hết dư địa tăng lãi suất. Đó chính là thời điểm vàng thực sự tỏa sáng, không phải nhờ dòng tiền đầu cơ, mà như một nhu cầu trú ẩn thiết yếu.
Đợt sụt giảm 9% vừa qua không phải là dấu chấm hết cho chu kỳ của kim loại quý. Đây thực chất là một giai đoạn thanh lọc, rũ bỏ dòng tiền lướt sóng để nhường sân cho các nhà đầu tư dài hạn. Những cú sốc năng lượng luôn bộc lộ điểm yếu của nền kinh tế, và vàng sẽ luôn là câu trả lời cuối cùng khi rủi ro nợ nần và suy thoái gõ cửa.
Tính đến 7h sáng 21/3, giá vàng thế giới ở quanh 4.489 USD/ounce, giảm 3,48% so với phiên trước. Giá bạc dao động 67-68 USD/ounce, mất gần 7% chỉ sau một ngày. Các nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi sát sao biến động tỷ giá và giá dầu để có chiến lược phân bổ vốn hợp lý, tránh tâm lý đám đông trong những nhịp rung lắc mạnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/giai-ma-ly-do-gia-vang-boc-hoi-bi-ban-thao-giua-luc-dau-len-119-usdthung-20260321072343361.htm
