Tổng thư ký NATO Mark Rutte (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News được công bố hôm 22/3, Tổng thư ký NATO Mark Rutte thừa nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giận dữ vì sự chậm trễ của các đồng minh trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động đi lại qua eo biển Hormuz.
“Tôi biết Tổng thống (Mỹ) đã tức giận vì ông ấy cảm thấy các đồng minh châu Âu và các đồng minh khác đã quá chậm trễ”, ông Rutte cho biết, đề cập đến những lời chỉ trích gay gắt mà Tổng thống Trump nhắm vào liên minh NATO.
“Tin tốt là kể từ thứ Năm (19/3), một nhóm gồm 22 quốc gia, hầu hết là từ NATO, ngoài ra có Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, UAE và Bahrain, hầu hết các quốc gia khác từ NATO đang cùng nhau thực hiện tầm nhìn của Tổng thống (Mỹ) về việc đảm bảo eo biển Hormuz được tự do, được mở cửa càng sớm càng tốt. Vì vậy, chúng tôi hiện đang lên kế hoạch”, ông Rutte cho biết thêm.
Tổng thư ký NATO cũng cho biết ông vẫn duy trì liên lạc với nhà lãnh đạo Mỹ, bất chấp những lời chỉ trích của ông Trump đối với NATO.
“Chúng tôi đã trao đổi nhiều lần trong tuần này”, ông Rutte nói thêm.
Tổng thư ký NATO tuyên bố ông “hoàn toàn tin tưởng” rằng liên minh sẽ có thể mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch với hoạt động vận tải dầu mỏ của thế giới.
Ông Rutte lập luận rằng tính chất bí mật của chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran đòi hỏi các nước NATO phải có thời gian để điều chỉnh phản ứng của mình.
“Trong vài tuần qua, các đồng minh châu Âu và các đối tác trên toàn thế giới đã xem xét để đảm bảo rằng chúng ta đoàn kết lại. Họ bắt đầu lên kế hoạch xem chúng ta có thể làm gì cùng nhau với tư cách là đồng minh, là đối tác của Mỹ”, nhà lãnh đạo NATO nhấn mạnh.
Ông cũng mô tả chiến dịch của Mỹ là “quan trọng” do “mối đe dọa hiện hữu” từ Iran.
Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).
Trước đó, trong bài viết trên mạng xã hội hôm 20/3, Tổng thống Trump tuyên bố “không có Mỹ, NATO chỉ là con hổ giấy”.
Tổng thống Mỹ phàn nàn rằng các nước NATO không muốn tham gia cuộc chiến chống lại Iran, nhưng vẫn than phiền về giá dầu cao.
“Họ không muốn tham gia cuộc chiến ngăn chặn một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Giờ đây, cuộc chiến đó đã thắng về mặt quân sự, với rất ít nguy hiểm cho họ, họ lại phàn nàn về giá dầu cao mà họ buộc phải trả, nhưng lại không muốn giúp mở eo biển Hormuz – một động thái quân sự đơn giản mà chính là nguyên nhân duy nhất dẫn đến giá dầu cao”, ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump liên tục kêu gọi các đồng minh, đối tác tham gia vào một liên minh điều tàu chiến đến hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Ông nói rằng “nhiều quốc gia” đang chuẩn bị hỗ trợ Mỹ trong việc mở lại tuyến đường thủy, nhưng không nêu tên cụ thể do lo ngại họ có thể trở thành mục tiêu của Iran.
Tuy nhiên, một số quốc gia châu Âu, bao gồm Đức, Italy, Anh và Bỉ, lên tiếng từ chối lời kêu gọi của Mỹ về việc triển khai lực lượng hải quân tại eo biển, nhấn mạnh họ không có ý định tham gia quân sự vào cuộc xung đột đang leo thang với Iran.
Tổng thống Trump bày tỏ sự thất vọng khi NATO và nhiều đồng minh từ chối hỗ trợ, nhấn mạnh Mỹ có thể đơn phương hành động tại eo biển Hormuz.
Ông Trump khẳng định Mỹ có thể tự mình xử lý tình hình. “Chúng tôi thực sự không cần bất kỳ sự giúp đỡ nào”, ông nói và cho rằng đây là “phép thử lớn” đối với NATO và cảnh báo liên minh này đang mắc “sai lầm rất nghiêm trọng”.
Eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm lo ngại toàn cầu về năng lượng kể từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa phần lớn tuyến đường này nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.
Trước sức ép từ nhà lãnh đạo Mỹ, Tổng thư ký NATO cho biết eo biển Hormuz cần phải được mở lại và các đồng minh đang phối hợp để xác định cách thức tốt nhất nhằm đạt được điều đó.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/phan-ung-gap-rut-cua-nato-sau-con-gian-cua-tong-thong-trump-20260323071423520.htm
