Bác sĩ BV Bạch Mai cảnh báo cách ăn của nhiều người “tiếp tay” cho ung thư

Sát thủ thầm lặng khiến hơn 14.000 người Việt tử vong mỗi năm

Ung thư dạ dày từ lâu không còn là bệnh hiếm. Theo số liệu năm 2020, toàn cầu ghi nhận khoảng 1 triệu ca mắc mới và hơn 750.000 ca tử vong do ung thư dạ dày, xếp thứ 5 về tỷ lệ mắc và thuộc nhóm hàng đầu về tử vong do ung thư.

Tại Việt Nam, gánh nặng bệnh tật do ung thư dạ dày cũng rất đáng chú ý. Ung thư dạ dày đứng thứ 4 về số ca mắc và thứ 3 về tử vong trong các loại ung thư.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Công Long – Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, một trong những lý do khiến căn bệnh này nguy hiểm là đặc điểm tiến triển âm thầm ở giai đoạn sớm.

PGS.TS.BS Nguyễn Công Long – Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai (Ảnh: BSCC).

Ung thư dạ dày giai đoạn sớm được hiểu là khi tổn thương ác tính còn khu trú ở lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc, chưa xâm lấn sâu và chưa di căn xa. Ở giai đoạn này, tiên lượng điều trị rất khả quan. Một số trường hợp có thể được can thiệp qua nội soi dạ dày, giúp bảo tồn dạ dày và duy trì chất lượng sống.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng.

“Người bệnh có thể chỉ thấy đầy bụng nhẹ, khó tiêu, ợ hơi, nóng rát vùng thượng vị, ăn nhanh no hoặc mệt mỏi thoáng qua. Những biểu hiện này dễ bị nhầm lẫn với viêm dạ dày hay rối loạn tiêu hóa thông thường. Nhiều người tự mua thuốc điều trị, thấy đỡ là yên tâm mà không đi khám”, BS Long chia sẻ.

Hình ảnh ung thư dạ dày giai đoạn sớm (Ảnh: Mạnh Quân).

Từ thực tế lâm sàng, theo BS Long, không ít trường hợp khi đến viện đã có dấu hiệu sụt cân rõ rệt, thiếu máu, đau kéo dài nhiều tuần, đi ngoài phân đen hoặc nôn ra máu. Khi đó, khối u thường đã tiến triển sang giai đoạn muộn hơn, việc điều trị phức tạp và tiên lượng xấu hơn nhiều so với giai đoạn sớm.

Ung thư dạ dày có xu hướng gặp nhiều ở nam giới hơn nữ giới, với tỷ lệ khoảng 2:1. Đỉnh tuổi mắc bệnh thường từ 60 đến 80 tuổi. Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng ghi nhận một số trường hợp xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn, đặc biệt trong bối cảnh lối sống thay đổi.

Theo BS Long, nội soi tiêu hóa vẫn là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện tổn thương tiền ung thư và ung thư dạ dày giai đoạn sớm. Việc phát hiện sớm giúp tăng đáng kể khả năng điều trị khỏi, đồng thời giảm gánh nặng kinh tế và tâm lý cho người bệnh.

Gu ăn uống của nhiều người Việt “tiếp tay” cho ung thư

Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư dạ dày ở mức trung bình cao trong khu vực Đông Nam Á. Bên cạnh yếu tố vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), chế độ ăn uống và lối sống đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

HP được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư nhóm 1 đối với dạ dày. Vi khuẩn này gây viêm dạ dày mạn tính kéo dài. Theo thời gian, quá trình viêm có thể dẫn đến teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản và cuối cùng là ung thư biểu mô tuyến.

Tuy nhiên, không phải mọi người nhiễm HP đều tiến triển thành ung thư. Nguy cơ gia tăng khi có sự kết hợp của nhiều yếu tố khác, đặc biệt là thói quen ăn uống.

Theo ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, chế độ ăn nhiều muối là một yếu tố nguy cơ quan trọng. Thực phẩm ướp muối, lên men, xông khói, thịt cá muối, dưa muối, thực phẩm chứa nitrit và nitrosamine có liên quan đến tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Bác sĩ Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai (Ảnh: Mạnh Quân).