Iran cắt Internet suốt 1 tháng chiến sự, hàng triệu người dân ra sao?

Theo tổ chức giám sát Internet NetBlocks, tính đến ngày 30-3, tình trạng phong tỏa Internet tại Iran đã bước sang tuần thứ năm, tương đương 696 giờ gián đoạn liên tục. Dù mạng nội bộ trong nước vẫn hoạt động cho các dịch vụ cơ bản như nhắn tin, ngân hàng, nhưng việc truy cập Internet toàn cầu bị hạn chế nghiêm trọng.

Việc ngắt mạng này khiến người dân gần như chỉ có thể tiếp cận thông tin qua các nền tảng và truyền thông do nhà nước kiểm soát. Nhiều người buộc phải sử dụng các giải pháp thay thế đắt đỏ hoặc chờ những khoảng thời gian kết nối hiếm hoi để liên lạc với bên ngoài.

“Tôi không còn nguồn tin nào ngoài truyền hình nhà nước, vì cả kênh nước ngoài cũng bị chặn”, anh Arshia – một quản lý marketing tại Tehran – cho biết. Anh nói thêm việc liên lạc với người thân chỉ có thể thực hiện qua điện thoại, nhưng rất khó khăn và gây căng thẳng kéo dài, do đó họ chỉ biết dành thời gian bên nhau.

Các phóng viên Hãng tin AFP cũng cho hay họ chỉ có thể kết nối với người dân Iran thông qua WhatsApp hoặc Telegram trong những thời điểm Internet “hé mở” ngắn ngủi, thường phải đi qua mạng riêng ảo (VPN).

Trong những tuần đầu chiến sự, việc mất kết nối đã khiến nhiều gia đình gần như bị chia cắt. Cô Maryam, một nhân viên khu vực tư nhân, cho biết cô chỉ có thể liên lạc với gia đình ở thành phố khác bằng cách gọi điện thoại.

“Hiện chúng tôi dùng ứng dụng nội địa để gọi video. Không tốt, nhưng vẫn phải chấp nhận trong hoàn cảnh này”, cô nói.

Với những người có người thân ở nước ngoài, tình hình còn khó khăn hơn. Milad, một người bán quần áo 27 tuổi, cho biết anh không thể liên lạc trực tuyến với gia đình tại Thổ Nhĩ Kỳ.

“Gia đình tôi sống ở Thổ Nhĩ Kỳ, và tôi không có cách nào liên lạc trực tuyến với họ. Tôi phải gọi điện trực tiếp, nhưng chi phí rất đắt nên hiếm khi nói chuyện được”, anh chia sẻ.

Iran trước đó từng nhiều lần cắt Internet trong các giai đoạn bất ổn, như trong các cuộc biểu tình toàn quốc hồi tháng 1 và cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Israel vào tháng 6-2025. Sau biểu tình, Internet được khôi phục một phần nhưng vẫn bị kiểm soát chặt, sau đó lại bị cắt gần như hoàn toàn trở lại khi chiến sự mới nhất bùng phát từ hôm 28-2.

Dù một số người đã tìm cách “lách” kiểm duyệt để truy cập mạng, kết nối vẫn rất chập chờn. Hanieh, một thợ gốm tại Tehran, cho biết phải mất gần hai tuần cô mới có thể truy cập lại Internet ở mức hạn chế, nhưng chất lượng vẫn không ổn định.

Trong bối cảnh đó, nhiều người dân lo ngại việc mất kết nối có thể kéo dài vô thời hạn, đẩy đất nước vào tình trạng cô lập thông tin giữa lúc chiến sự căng thẳng, hoặc thậm chí trở thành một quốc gia “đóng cửa” hoàn toàn.