Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 74 bị can liên quan vụ án làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường, xảy ra tại 59 doanh nghiệp xả thải và lắp đặt thiết bị quan trắc trên cả nước. Trong số này có một số bị can là cán bộ, lãnh đạo tại đơn vị quản lý Nhà nước về môi trường.
Qua kiểm tra, cơ quan điều tra xác định gần 160 trạm quan trắc môi trường tại nhiều tỉnh, thành đã bị can thiệp phần mềm, chỉnh sửa số liệu nhằm che giấu chỉ số xả thải thực tế.
Can thiệp dữ liệu để duy trì chỉ số “đẹp”
Theo điều tra, nhiều doanh nghiệp có nguồn khí thải, nguồn thải lớn như Nhà máy cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh, Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng, Nhà máy nhiệt điện Thái Bình; các công ty sản xuất nhôm, thép và cả một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xử lý ô nhiễm môi trường đã chủ động can thiệp, chỉnh sửa chỉ số thiết bị quan trắc từ vượt ngưỡng thành trong ngưỡng cho phép.
Trong số các bị can bị khởi tố, bắt tạm giam có Lê Việt Cường, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh; Nguyễn Văn Trung, Phó quản đốc phân xưởng vận hành trạm quan trắc và Lương Công Bính, chuyên viên Phòng Kỹ thuật và An toàn.
Ba người này bị điều tra về tội Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Tại Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh, cơ quan điều tra xác định doanh nghiệp này có 3 trạm quan trắc khí thải. Bằng thủ đoạn sử dụng phần mềm, các đối tượng đã can thiệp, giảm chỉ số đầu ra khí thải xuống còn một nửa hoặc còn 1/3, để dữ liệu truyền về cơ quan quản lý môi trường luôn đạt ngưỡng cho phép.
Máy quan trắc bị can thiệp để chỉnh dữ liệu (Ảnh: VTV).
Làm việc với cơ quan công an, Lê Việt Cường thừa nhận công ty đã thực hiện điều chỉnh hệ số khí thải để bảo đảm thông số truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường đáp ứng tiêu chuẩn.
Cơ quan điều tra cũng làm rõ sai phạm tại Công ty TNHH MTV Liên hợp Khoa học – Công nghệ – Môi trường Biwase, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thu gom, vận chuyển, xử lý và tái chế chất thải tại tỉnh Bình Dương cũ, nay là TPHCM.
Dù được quảng bá có công nghệ xử lý đồng bộ, hiện đại, đi đầu cả nước về công nghệ xử lý tái chế rác thải tuần hoàn, tái tạo năng lượng, giảm phát thải carbon, cơ quan điều tra xác định kết quả quan trắc do đơn vị này quản lý đã bị can thiệp.
Theo cơ quan công an, do lo ngại chỉ số khí thải vượt ngưỡng có thể khiến doanh nghiệp bị xử phạt hoặc đình chỉ hoạt động, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, lãnh đạo Công ty Biwase đã chủ ý nhờ Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An can thiệp để duy trì chỉ số “đẹp”.
Tại cơ quan điều tra, Phạm Thanh Hùng, Phó tổng giám đốc Công ty Biwase, khai đã chỉ đạo nhân viên liên hệ với Công ty Việt An để có biện pháp can thiệp, làm cho số liệu truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường luôn không vượt quy chuẩn.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 6 cán bộ của Công ty Biwase, gồm Ngô Chí Thắng, Giám đốc; Phạm Thanh Hùng, Phó giám đốc; Nguyễn Hoàng Lân, Phó giám đốc; Lê Quang Lập, Quản đốc nhà máy; Nguyễn Trung Khiêm, Phó quản đốc và Nguyễn Tấn Lâm, nhân viên kỹ thuật.
Doanh nghiệp cung cấp thiết bị bị cáo buộc hướng dẫn chỉnh sửa số liệu
Cơ quan điều tra cũng xác định Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An là một trong những doanh nghiệp cung cấp hệ thống quan trắc môi trường lớn, chiếm hơn 50% thị trường cả nước, đồng thời trực tiếp hỗ trợ các doanh nghiệp làm sai lệch chỉ số quan trắc.
Do đó, Nguyễn Hoài Thi, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt An, và Nguyễn Hoài Bách, Giám đốc kinh doanh, đã bị khởi tố điều tra về các tội Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, phương tiện điện tử của người khác và Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Gần 160 trạm quan trắc bị can thiệp (Ảnh: VTV).
Tại cơ quan điều tra, Nguyễn Hoài Thi khai việc làm sai lệch số liệu đầu ra không khó, chỉ cần thay đổi cấu hình thiết bị phân tích hoặc can thiệp vào hệ thống truyền, nhận dữ liệu. Theo lời khai này, tất cả thiết bị đo trên thị trường đều có thể chỉnh sửa số liệu dễ dàng.
Cơ quan điều tra xác định, sau khi cung cấp thiết bị quan trắc, Công ty Việt An hướng dẫn khách hàng, các nhà máy vận hành và điều chỉnh thông số thiết bị. Trong quá trình vận hành, các đối tượng có thể can thiệp trực tiếp vào hệ thống hút mẫu, thiết bị phân tích tại trạm quan trắc hoặc sử dụng phần mềm điều khiển từ xa chỉnh sửa số liệu.
Vụ án đang được cơ quan công an tiếp tục điều tra mở rộng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/phap-luat/gan-160-tram-quan-trac-bi-ep-noi-doi-ve-chi-so-o-nhiem-nhu-the-nao-20260329234112438.htm

