Ngày 30/3, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 10 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh năm 2026 mở đầu kế hoạch 5 năm mới với mục tiêu tăng trưởng cao, trong khi nguồn cung điện đối mặt nhiều áp lực, tiềm ẩn nguy cơ mất cân đối giai đoạn 2026-2028.
Thủ tướng yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp tiết kiệm điện, quản lý nhu cầu và phát triển điện mặt trời mái nhà tự dùng, kết hợp lưu trữ, nhằm bổ sung nguồn tại chỗ, giảm áp lực hệ thống và bảo đảm an ninh năng lượng.
Cụ thể, mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng cả năm, riêng các tháng cao điểm nắng nóng tiết kiệm từ 10%, triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện, dịch chuyển phụ tải và điều chỉnh phụ tải (DSM/DR), giảm ít nhất 3.000MW phụ tải giờ cao điểm khi cần.
Đồng thời, đẩy mạnh điện mặt trời mái nhà tự dùng, khuyến khích lắp kèm lưu trữ; phấn đấu mỗi năm khoảng 10% cơ quan, hộ gia đình tham gia hoặc đạt 20% công suất theo kế hoạch 2026-2030. Song song đó là huy động tối đa nguồn điện tại chỗ, nguồn dự phòng và yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) giảm tổn thất điện năng xuống dưới 6%.
Các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân phải xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện, xác định rõ chỉ tiêu, lộ trình và trách nhiệm; triển khai các giải pháp giảm phụ tải đỉnh, huy động nguồn tại chỗ; đẩy mạnh tuyên truyền và tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm.
Lắp đặt điện mặt trời mái nhà ở Đắk Lắk (Ảnh: Dương Phong).
Cụ thể, cơ quan công sở phải tiết kiệm điện giờ cao điểm, thay thiết bị hiệu suất thấp, ứng dụng công nghệ giám sát và đưa tiêu chí tiết kiệm điện vào đánh giá, người đứng đầu chịu trách nhiệm.
Hệ thống chiếu sáng công cộng, quảng cáo phải tiết kiệm tối thiểu 30%, điều chỉnh thời gian vận hành, giảm sau 23h; các cơ sở dịch vụ giảm ít nhất 50% công suất chiếu sáng trang trí giờ cao điểm.
Hộ gia đình được khuyến khích lắp điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ để giảm chi phí. Các cơ sở kinh doanh, dịch vụ tham gia DSM/DR, huy động nguồn dự phòng, ưu tiên sử dụng năng lượng tại chỗ.
Doanh nghiệp sản xuất cũng phải xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện, điều chỉnh sản xuất tránh giờ cao điểm, chuẩn bị nguồn dự phòng, tích hợp năng lượng tái tạo; cơ sở tiêu thụ từ 500.000 kWh/năm phải tiết kiệm tối thiểu 3%.
Bộ Công Thương được giao chủ trì hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, tổng hợp kết quả thực hiện, phấn đấu đạt mục tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà; đồng thời nghiên cứu, đề xuất cơ chế thúc đẩy tiết kiệm điện, quản lý nhu cầu và huy động nguồn dự phòng, xây dựng phương pháp đo lường điện tiết kiệm, tăng cường truyền thông, kiểm tra, xử lý vi phạm.
Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước phối hợp hoàn thiện cơ chế tài chính cho các chương trình quản lý phụ tải điện (DSM), tiết kiệm điện, phát triển thị trường dịch vụ năng lượng; đề xuất chính sách hỗ trợ, tín dụng ưu đãi cho hộ gia đình, cơ quan lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ…
Các địa phương cũng phải ban hành kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà theo Quy hoạch điện 8, công khai thủ tục, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp lắp đặt; phấn đấu đạt khoảng 10% cơ quan, hộ gia đình tham gia hoặc đạt 20% công suất theo kế hoạch.
Đồng thời phải vận động khách hàng lớn tham gia điều chỉnh phụ tải, huy động nguồn dự phòng; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện và nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ phù hợp cho hộ gia đình trong năm.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam được giao nghiên cứu cơ chế thí điểm (sandbox) thúc đẩy tiết kiệm điện; phối hợp triển khai các chương trình quản lý phụ tải, tiết kiệm điện; đầu tư, nâng cấp lưới điện, giảm tổn thất và bảo đảm vận hành an toàn.
Ngoài ra, tăng cường tuyên truyền, vận động khách hàng tham gia tiết giảm phụ tải, chuẩn bị nguồn điện dự phòng; hỗ trợ lắp đặt, đấu nối điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ, phấn đấu đạt các mục tiêu phát triển đề ra.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/chi-thi-moi-giam-dien-tieu-thu-khuyen-khich-lap-dien-mat-troi-20260331100509251.htm
