‘Tín dụng đầu tư vào nông nghiệp chưa bằng một nửa bất động sản’

Đó là chia sẻ từ các chuyên gia, đại diện các doanh nghiệp tại tại hội thảo: Động lực cho tăng trưởng kinh tế 2 con số và triển vọng nông nghiệp 2026, do Báo Nông thôn ngày nay/Dân Việt tổ chức ngày 31.3, tại Hà Nội.

Nông dân, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn

Chia sẻ tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, dẫn chứng: nếu đi vào siêu thị, trung tâm thương mại lớn hiện nay, nông sản bày bán khắp nơi. Vậy, tại sao không đầu tư mạnh vào nông nghiệp để đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm nông sản?

Theo ông Hùng, nút thắt lớn nhất là nông dân và doanh nghiệp thiếu tài sản đảm bảo, rất khó tiếp cận các nguồn vốn bởi quy định về tài sản thế chấp truyền thống. Điều này dẫn tới, dư nợ tín dụng nông nghiệp hiện chỉ chiếm 11%, chưa bằng một nửa so với tín dụng vào bất động sản (khoảng 25%).

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số thì nguồn lực tài chính là yếu tố quyết định, trong đó cần ưu tiên tín dụng nông nghiệp cho các lĩnh vực chế biến sâu và tiêu chuẩn xanh. 

“Trọng tâm dòng vốn cần được rót thẳng vào khâu chế biến sâu nhằm nâng tầm giá trị nông sản”, ông Hùng nói và kiến nghị, các chính sách ưu đãi cho nông nghiệp cần phải cụ thể và thực chất hơn, thay vì tập trung vào phát triển bất động sản để tận dụng tài nguyên đất đai ngắn hạn. 

Chuyên gia kinh tế – TS Võ Trí Thành dẫn thông tin tổng tiêu thụ nông sản và thực phẩm (chế biến, hàng thô) của thế giới hàng năm khoảng 30.000 tỉ USD. Trong khi đó, Việt Nam là nước có lợi thế về nông nghiệp nhưng xuất khẩu mỗi năm chỉ hơn 70 tỉ USD. Ngành nông nghiệp cần phải nâng cao sức cạnh tranh, bởi dư địa tăng trưởng còn rất lớn nếu nhìn vào công nghệ chế biến, hàng thô và chuỗi cung ứng. 

TS Võ Trí Thành cũng gợi ý, ngành nông nghiệp đầu tư nâng cao tiêu chuẩn chất lượng để vào được thị trường Halal của “những người có tiền”, là tiềm năng lớn đối với nông sản Việt Nam.

Đầu tư mạnh, đưa công nghệ vào nông nghiệp

TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính (Đại học Đại Nam), chia sẻ về trăn trở làm thế nào để giúp người nông dân nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ, tiếp cận với nguồn tài chính, quản trị được rủi ro và sử dụng vốn hiệu quả, tăng năng suất lao động, thu nhập.

Hiện nay, tín dụng trực tuyến được các ngân hàng giải ngân rất nhanh nhưng vấn đề khó khăn, rào cản lớn nhất là từ nông dân, chưa thực sự tin tưởng vào giải pháp công nghệ tài chính. Tâm lý e ngại này khiến nông dân khó tiếp cận các nguồn vốn vay linh hoạt và tiện lợi. 

TS Đặng Ngọc Đức cho rằng, phải coi đầu tư nâng cao nền tảng công nghệ cho khu vực nông thôn và nông dân là một mục tiêu trọng tâm để giúp tối ưu hóa việc tiếp cận vốn tài, đồng thời giải quyết bài toán xuất khẩu nông sản. Bởi hiện nay, để đưa một nông sản ra thế giới, các doanh nghiệp, cơ quan chức năng phải mất 5 – 8 năm do chúng ta chưa ứng dụng công nghệ để minh bạch quy trình sản xuất, chưa tạo được niềm tin cho đối tác. Nhưng nếu đầu tư hạ tầng công nghệ, chúng ta có thể giải quyết điểm nghẽn này, rút ngắn thời gian đưa nông sản ra thế giới.

“Chúng tôi kiến nghị Hội Nông dân Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đưa giải pháp công nghệ ứng dụng vào nông nghiệp, nông thôn. Chúng tôi sẵn sàng phối hợp triển khai các chương trình phổ cập kiến thức số, đặc biệt là tài chính số, nhằm hỗ trợ và trang bị cho người nông dân những kỹ năng cần thiết để hội nhập”, ông Đức nói.

TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, cho rằng để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số thì khu vực nông nghiệp có năng suất lao động thấp nhất phải tăng trưởng lên khoảng 4,5 – 5%, thay vì 3,5 – 4% hiện nay. 

Không chỉ ứng dụng công nghệ tức thời, ngành nông nghiệp cần coi khoa học cơ bản là gốc rễ để tạo ra sức bật vươn tầm dài hạn. 

“Từ hàng nghìn năm nay, kinh nghiệm canh tác của ông cha ta được đúc kết qua câu tục ngữ nằm lòng là “nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”. Nhưng trong bối cảnh toàn cầu hóa và kỷ nguyên số hiện nay, nền nông nghiệp Việt Nam buộc phải bổ sung thêm yếu tố mang tính sống còn để kiến tạo tương lai, đó chính là công nghệ”, ông Lực nói.