Điểm tuần: Vấn đề pháp lý từ vụ nam sinh 19 tuổi bị hành hung ở Hà Nội

Hai đối tượng đánh tới tấp nam sinh 19 tuổi ở Hà Nội

Tối 28/3, Giáp Đức Sơn (46 tuổi, quê Bắc Ninh) và Nguyễn Minh Đức (40 tuổi, ở xã Cổ Đô, Hà Nội) xảy ra va chạm giao thông với một nam sinh 19 tuổi. Tới khu vực đường Nguyễn Khang (phường Yên Hòa, Hà Nội), hai đối tượng cùng một người khác trên ô tô chặn đầu xe, hành hung dã man nam sinh bằng vật tày khiến nạn nhân bị thương nặng. 

Công an đang tạm giữ 2 đối tượng để điều tra hành vi Gây rối trật tự công cộng, đồng thời truy tìm nghi phạm thứ 3 liên quan tới vụ việc. 

Luật sư Trương Văn Tuấn (Trưởng Văn phòng luật sư Trạng Sài Gòn, Đoàn Luật sư TPHCM) nhìn nhận việc công an tạm giữ các đối tượng để điều tra hành vi Gây rối trật tự công cộng là có căn cứ. Với tình tiết định khung dùng hung khí, vũ khí, các đối tượng có thể bị xem xét áp dụng chế tài là 2-7 năm tù. 

Ngoài ra, hành động của các đối tượng còn xâm phạm tới sức khỏe, tính mạng người khác. Lực lượng chức năng sẽ tiếp tục củng cố hồ sơ, xác định mức độ tổn hại sức khỏe của nạn nhân cũng như tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi để xem xét thêm trách nhiệm pháp lý về tội Cố ý gây thương tích hoặc Giết người. 

Hai đối tượng bị công an bắt giữ (Ảnh: Đ.T.).

Đối tượng 3 tiền án có bị tăng nặng trách nhiệm?

Lực lượng chức năng cho biết Giáp Đức Sơn là đối tượng côn đồ, nhân thân xấu, đã có 3 tiền án. Với lý lịch bất hảo này, nhiều độc giả băn khoăn Sơn có thể bị áp dụng những tình tiết nào theo quy định? 

Luật sư Trần Hoàng Linh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhìn nhận vấn đề đầu tiên cần xác định là đối tượng đã được xóa án tích hay chưa. Tiếp theo, cần làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả của 2 hành vi từng bị xử lý, kết hợp với tội danh có thể bị xử lý theo vụ việc mới nhất để đánh giá Sơn có thuộc trường hợp tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm hay không.

Nếu thuộc trường hợp tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm, Sơn có thể bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo điểm h, khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015. Cá biệt, nếu hành vi của đối tượng được xác định có dấu hiệu tội Giết người và thuộc trường hợp tái phạm nguy hiểm, đây sẽ là tình tiết định khung theo khoản 1, Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 với chế tài nghiêm khắc nhất có thể lên tới 20 năm tù (trường hợp phạm tội chưa đạt). 

Đối tượng Giáp Đức Sơn (Ảnh: Công an Hà Nội).

Bị đánh, phòng vệ ra sao cho đúng luật?

Luật sư Hoàng Trọng Giáp (Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết theo Điều 22 Bộ luật Hình sự 2015, phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích đó. Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

Trong khi đó, vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại. Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Luật sư đánh giá để xác định chống trả như thế nào là phòng vệ chính đáng, trước tiên cần xác định tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi tấn công ra sao, có nguy cơ tác động như thế nào tới tài sản, sức khỏe, tính mạng người bị tấn công. Đối với hành vi phản kháng, việc phản kháng cần đảm bảo nhằm bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của bản thân, chống trả một cách cần thiết và phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội mà hành vi của đối thủ gây ra. 

Mọi hành vi phòng vệ vượt quá giới hạn, ví dụ như việc đã khống chế được đối thủ nhưng vẫn tiếp tục hành hung hay đối thủ đã dừng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, thậm chí bỏ chạy nhưng người bị tấn công vẫn rượt đuổi nhằm trả thù… đều là vi phạm pháp luật và có thể dẫn tới những rủi ro về pháp lý không đáng có

Nam sinh bị đánh tới tấp sau khi đã ngã xuống đất (Ảnh cắt từ clip).