Đề xuất có quỹ dự phòng ‘cứu’ người lao động khi doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội

Đó là đề xuất được ông Đỗ Văn Thức – Phó trưởng Ban Công tác công đoàn Liên đoàn Lao động TP Hải Phòng – chia sẻ tại Hội nghị phản biện xã hội với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội do Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức ngày 7-4.

Đề xuất quỹ dự phòng rủi ro bảo hiểm xã hội

Cụ thể, ông Đỗ Văn Thức đề xuất thiết lập quỹ dự phòng rủi ro bảo hiểm xã hội với mức 3-5% tổng quỹ. Quỹ này phân loại kỹ lưỡng các loại rủi ro và huy động nguồn lực hợp pháp. Ví dụ tiền lãi bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp vi phạm.

Nếu cơ quan quản lý chưa xử lý được ngay vấn đề nợ đọng, người lao động cần được hưởng trợ cấp tương đương mức sống tối thiểu để đảm bảo an sinh, chẳng hạn lương cơ sở hiện nay.

“Chúng ta cần hướng đến tinh thần của nghị quyết 28 của Trung ương, đó là bảo hiểm xã hội toàn dân” – ông Thức nêu.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Tùng – Phó chủ tịch Công đoàn Xây dựng Việt Nam – đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu trích lập quỹ rủi ro bảo hiểm xã hội, hỗ trợ các trường hợp bị nợ đọng bảo hiểm xã hội.

Ông Tùng cũng chia sẻ mong muốn đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi bảo hiểm xã hội tự nguyện và bắt buộc do đặc thù lao động xây dựng thường làm theo dự án, gói thầu…

Tại hội nghị, ông Nguyễn Duy Cường – Phó cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ) – cho hay Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có nhiều điểm mới như xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng, bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội…

Tuy vậy một số nội dung về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức thực hiện chính sách cần điều chỉnh khi áp dụng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Dự luật cũng bổ sung nhiều nội dung mới. Ví dụ, đề xuất bổ sung quy định theo hướng quỹ bảo hiểm xã hội được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước và vốn doanh nghiệp nhà nước từ 50% vốn điều lệ trở lên bảo đảm điều kiện theo quy định của Chính phủ.

Tranh luận về việc gửi tiền của quỹ bảo hiểm xã hội

Về bảo hiểm tiền gửi, bà Nguyễn Diệu Hồng – chuyên gia độc lập – cho hay theo thông lệ quốc tế, quỹ bảo hiểm xã hội có các nguyên tắc là an toàn, sinh lời, dễ thanh khoản và mang giá trị kinh tế – xã hội lâu dài.

Do vậy, bà quan ngại về việc quỹ bảo hiểm xã hội được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước và vốn doanh nghiệp nhà nước từ 50% vốn điều lệ trở lên. Để tránh rủi ro và đảm bảo nguyên tắc an toàn, bà gợi ý bổ sung cụm từ “100% vốn doanh nghiệp nhà nước”.

Còn GS.TS Lê Minh Thông – nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội – cho hay cần quy định rõ vai trò của người sử dụng lao động với chế độ dưỡng sức phục hồi sức khỏe sau khi ốm đau và dưỡng sức phục hồi sức khỏe sau thai sản.

Thực tế, có nhiều nơi chưa có công đoàn cơ sở, nếu thiếu vai trò của công đoàn, việc đề xuất giao quyền cho quyết định cho chủ sử dụng lao động là “chưa ổn”. GS.TS Lê Minh Thông đề nghị ban soạn thảo quy định rõ việc quyết định phải dựa vào hồ sơ y tế hoặc đề nghị của người lao động, có cơ chế thương thảo, trao đổi.

Kết luận hội nghị, ông Ngọ Duy Hiểu – Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam – cho hay Luật Bảo hiểm xã hội 2024 góp phần đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống của người lao động khi đang làm việc và nghỉ hưu. Do vậy, ông đề nghị thành viên ban soạn thảo ghi nhận, nghiên cứu, xem xét các ý kiến, góp ý trong hội nghị nhằm triển khai luật hiệu quả, khả thi.