Câu chuyện ám ảnh gia tộc Samsung suốt 2.000 ngày qua

Nếu một ngày bất ngờ trở thành người thừa kế khối tài sản khổng lồ tại Hàn Quốc, đó có thể không phải là “giấc mơ đổi đời”. Bởi ngay khi tài sản được chuyển giao, cơ quan thuế sẽ lập tức vào cuộc, kèm theo một hóa đơn có thể lên tới 60% giá trị di sản – khoản tiền phải hoàn tất trước khi người thừa kế thực sự sở hữu phần còn lại.

Câu chuyện này đang diễn ra suốt gần 2.000 ngày qua với gia tộc đứng sau Samsung – tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc.

Khi cố Chủ tịch Lee Kun-hee qua đời năm 2020, ông để lại khối tài sản ước tính khoảng 800 nghìn tỷ đồng, bao gồm cổ phần tại các công ty trụ cột như Samsung Electronics, Samsung C&T, hàng loạt bất động sản đắt đỏ tại Seoul, bộ sưu tập nghệ thuật đồ sộ với hàng chục nghìn tác phẩm của Monet và Picasso, cùng nhiều bảo vật quốc gia. Ngay sau đó, gia đình nhận hóa đơn thuế thừa kế khoảng 400 nghìn tỷ đồng – mức lớn nhất trong lịch sử Hàn Quốc.

Thuế thừa kế tại quốc gia này vốn nổi tiếng khắt khe. Trong khi mức trung bình của các nước OECD chỉ khoảng 15%, Hàn Quốc áp mức cơ bản 50%, và có thể tăng lên 60% nếu tài sản liên quan đến cổ phần kiểm soát tại doanh nghiệp niêm yết.

Để xử lý khoản thuế khổng lồ này, gia đình Samsung đã chọn phương án trả góp trong 5 năm, chia thành 6 đợt. Khoản thanh toán đầu tiên lên tới khoảng 133 nghìn tỷ đồng, phần còn lại chịu lãi suất 1,2% mỗi năm. Đến thời điểm hiện tại, họ đang tiến gần tới kỳ thanh toán cuối cùng, khép lại một trong những nghĩa vụ thuế lớn nhất từng được ghi nhận.

Trung tâm của câu chuyện là Lee Jae-yong – người thừa kế thế hệ thứ ba. Nhưng thay vì tận hưởng di sản, ông phải đối mặt với áp lực tài chính khổng lồ. Để thanh toán gần 193 nghìn tỷ đồng tiền thuế cá nhân, ông buộc phải thế chấp cổ phần trị giá hàng chục nghìn tỷ đồng và vay thêm lượng tiền mặt tương tự từ các ngân hàng.

Không chỉ vậy, ông còn trải qua giai đoạn đầy sóng gió khi phải thụ án tù liên quan đến bê bối hối lộ cựu Tổng thống Park Geun-hye. Sau bảy tháng thụ án, ông được đặc xá vào năm 2022 với lý do phục vụ lợi ích kinh tế quốc gia.

Điều đáng chú ý là, chính trong giai đoạn khó khăn này, quyền lực của Lee Jae-yong lại được củng cố mạnh mẽ. Trong khi các thành viên khác trong gia đình như bà Hong Ra-hee và hai con gái phải bán bớt cổ phần để trang trải thuế, tỷ lệ sở hữu của Lee Jae-yong tại Samsung Electronics và Samsung C&T lại gia tăng đáng kể. Đến đầu năm nay, tổng giá trị cổ phần của ông đã vượt 2.000 nghìn tỷ đồng – một kỷ lục mới, vượt cả di sản của người cha.

Dù từng tuyên bố không để con cái tiếp quản tập đoàn, thực tế cho thấy câu chuyện kế vị tại Samsung vẫn đang âm thầm diễn ra. Những cái tên thuộc thế hệ thứ tư bắt đầu xuất hiện, với những bước đi được theo dõi sát sao bởi công chúng và giới tài chính.

Hóa đơn thuế thừa kế lớn nhất lịch sử Hàn Quốc sắp được thanh toán xong. Nhưng với Samsung, đó dường như chỉ là một chương trong câu chuyện dài hơn về quyền lực, tài sản và những chuyển động âm thầm bên trong một trong những đế chế kinh tế lớn nhất châu Á.