Mối nguy dừng xe trên cao tốc

“DỪNG MỘT CHÚT… CHẮC KHÔNG SAO”

PV Thanh Niên vừa có đợt theo chân tổ công tác của Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) tuần tra trên cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết và ghi nhận một số trường hợp vi phạm quy định về dừng đỗ xe. Cụ thể, phát hiện 1 xe tải biển số 77 dừng trên dải dừng khẩn cấp nên CSGT tiếp cận kiểm tra. Tài xế tay cầm chai nước, đang cúi sát đầu xe lau đèn trước, giải thích: “Đèn bị nước cá văng vào, dơ quá nên tôi lau rồi đi liền”.

Tài xế cho biết xe bị nước từ một xe chở cá phía trước văng vào làm bẩn đèn từ đoạn Phan Rang. Tuy nhiên, khi CSGT hỏi vì sao không rẽ vào trạm dừng nghỉ hay nút giao gần nhất để xử lý, người này lúng túng: “Tôi đi bình thường, tới đây thấy mờ quá nên tôi lau rồi đi”.

CSGT chỉ ra vị trí dừng xe chỉ cách nút giao và cả trạm dừng nghỉ chưa tới một phút di chuyển. “Đường cao tốc không phải là nơi tùy tiện dừng xe. Anh hoàn toàn có thể rẽ ra nút giao phía sau để xử lý an toàn hơn”, CSGT giải thích. Sau một hồi trao đổi, tài xế thừa nhận: “Tôi nghĩ đơn giản quá”.

Câu nói ngắn gọn ấy cũng là suy nghĩ chung của không ít người điều khiển phương tiện, rằng chỉ cần dừng nhanh, xử lý nhanh rồi đi tiếp thì không sao. Thế nhưng trên cao tốc, “suy nghĩ đơn giản” lại ẩn chứa rất nhiều rủi ro. Không ít tài xế thừa nhận họ biết việc dừng xe trên cao tốc là rất nguy hiểm nhưng vẫn “liều vài phút” vì nghĩ tai nạn giao thông (TNGT) sẽ không xảy ra với mình.

NGUY CƠ CHỰC CHỜ

Trong đêm tuần tra, CSGT cũng ghi nhận một xe tải biển số 60 dừng trên cao tốc với lý do “xe nóng máy”. Tài xế giải thích: “Tôi mới dừng khoảng 5 – 7 phút cho máy hạ nhiệt”. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng xác định xe này không dừng hoàn toàn trong dải dừng khẩn cấp mà đã lấn sang phần làn xe chạy. Vị trí này đặc biệt nguy hiểm, nơi các phương tiện phía sau khó có thời gian xử lý nếu gặp tình huống bất ngờ.

CSGT phân tích trong trường hợp buộc phải dừng vì sự cố kỹ thuật, tài xế phải thực hiện đầy đủ các bước an toàn như bật đèn cảnh báo, đặt biển hoặc vật cảnh báo phía sau xe tối thiểu 150 m. Nhưng ở đây, không có bất kỳ tín hiệu nào.

“Tôi định chút nữa xem xe có hạ nhiệt không rồi mới xuống đặt cảnh báo”, tài xế phân trần. Những lý do như “mới dừng vài phút”, “định làm nhưng chưa kịp”, “dừng chút rồi đi” là câu trả lời mà lực lượng chức năng nghe gần như mỗi ngày khi tuần tra trên cao tốc.

Theo một cán bộ thuộc đội tuần tra, vấn đề không nằm ở thời gian dừng bao lâu mà ở bản chất hành vi. “Xe phía sau chạy tốc độ cao, chỉ cần một phương tiện dừng bất ngờ mà không có cảnh báo, khả năng xử lý gần như không có”, vị này nói.

Thực tế đã có những vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng xảy ra liên quan xe dừng trên cao tốc sai quy định. Khoảng 11 giờ 33 ngày 14.3, tại Km116+100 tuyến cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo (đoạn qua xã Phước Hà, Khánh Hòa), một xe ô tô con dừng trên cao tốc đã bị xe tải tông trúng khiến 2 người tử vong, 1 người bị thương, 2 phương tiện hư hỏng nặng.

Đại diện Cục CSGT cho biết thời gian gần đây, tình trạng dừng, đỗ xe trên các tuyến cao tốc, đặc biệt tại những tuyến 2 làn xe không có làn dừng khẩn cấp vẫn diễn ra và tiềm ẩn nguy cơ rất cao dẫn đến TNGT nghiêm trọng. Theo số liệu thống kê qua công tác tuần tra, kiểm soát, trong quý 1/2026 ghi nhận 2.452 trường hợp phương tiện vi phạm dừng, đỗ xe sai quy định trên đường cao tốc, trong đó gồm 259 xe khách, 1.008 xe tải, 909 xe con và 276 xe container. Con số này cho thấy tình trạng “dừng vài phút” không phải cá biệt mà đang diễn ra phổ biến trên nhiều tuyến.

Các số liệu trên cho thấy mật độ phương tiện tham gia giao thông trên đường cao tốc luôn ở mức cao, trong đó xe tải và xe con chiếm số lượng lớn. “Trong điều kiện lưu lượng phương tiện lớn, chỉ cần một trường hợp dừng, đỗ xe sai quy định cũng có thể gây ùn tắc cục bộ hoặc dẫn đến TNGT nghiêm trọng, thậm chí TNGT liên hoàn”, đại diện Cục CSGT nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy không ít trường hợp người điều khiển phương tiện nhận thức rõ sự nguy hiểm nhưng vẫn chủ quan dừng xe sai quy định trên đường cao tốc. Nguyên nhân xuất phát từ cả yếu tố chủ quan và khách quan như dừng xe để nghe điện thoại, kiểm tra phương tiện, xử lý việc cá nhân, buồn ngủ; đi nhầm đường, lỡ lối rẽ; kỹ năng xử lý tình huống còn hạn chế; hoặc do các sự cố như hỏng xe, nổ lốp, hết nhiên liệu. Tuy nhiên, việc dừng xe không đúng quy định lại làm gia tăng nguy cơ TNGT.

“Trên cao tốc, không phải cứ vài phút là an toàn. Nhiều khi chỉ vài chục giây cũng đủ xảy ra tai nạn”, một cán bộ CSGT thẳng thắn.

PHẢI TUÂN THỦ NGHIÊM NGẶT QUY TRÌNH

Không phải mọi trường hợp dừng xe trên cao tốc đều là vi phạm. Trên cùng tuyến cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết, lực lượng tuần tra ghi nhận một xe sơ mi rơ moóc gặp sự cố kỹ thuật buộc phải dừng vào dải khẩn cấp. Điểm khác biệt là tài xế đã bật đèn cảnh báo, đồng thời có người đứng từ xa dùng đèn pin ra hiệu cho các phương tiện phía sau.

Tuy vậy, CSGT vẫn nhắc nhở rằng người phát tín hiệu cảnh báo phải đứng cách xa xe tối thiểu 150 m để bảo đảm an toàn. Bởi chỉ khi có cảnh báo từ sớm, phương tiện phía sau mới có đủ thời gian giảm tốc và xử lý tình huống.

Một tài xế thường xuyên lưu thông trên cao tốc chia sẻ: “Khi xe hư trên cao tốc, điều quan trọng nhất là phải báo hiệu từ xa. Nếu mình gặp sự cố và thực hiện đúng quy định như bật đèn cảnh báo, đặt cảnh báo phía sau xe khoảng 150 m thì khi CSGT đến sẽ hỗ trợ, không xử phạt”.

Theo lực lượng chức năng, một trong những hiểu nhầm phổ biến hiện nay là nhiều người cho rằng chỉ cần có lý do cá nhân là có thể sử dụng làn dừng khẩn cấp. Thực tế, làn này chỉ dành cho các tình huống bất khả kháng như TNGT, hỏng xe, cấp cứu… và phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn.

Điều đáng nói, trong nhiều trường hợp, khoảng cách từ vị trí dừng xe đến nút giao hoặc trạm dừng nghỉ chỉ vài trăm mét. Thế nhưng thay vì cố gắng đưa xe ra khỏi cao tốc, không ít tài xế lại chọn cách tấp đại vào lề đường.

“Chỉ cần cố thêm một chút là có thể ra khỏi cao tốc an toàn nhưng nhiều người lại chọn cách nhanh nhất cho mình mà không lường hết rủi ro”, một cán bộ tuần tra chia sẻ. (còn tiếp)