Dự trữ xăng dầu là “mua bảo hiểm” cho nền kinh tế

Ngày 10-4, thảo luận tại tổ về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, đại biểu Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) dành nhiều thời gian đề cập đến vấn đề dự trữ xăng dầu, trong bối cảnh thị trường xăng dầu có nhiều biến động thời gian qua.

Đại biểu Đặng Ngọc Huy cho biết Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã vạch rõ mục tiêu mức dự trữ xăng dầu đạt 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030.

Tuy nhiên, hiện tại chúng ta đang đối mặt với nhiều vấn đề khi dự trữ quốc gia hiện chỉ đáp ứng được từ khoảng 7-10 ngày sử dụng, nếu tính cả dự trữ thương mại, chúng ta chỉ có tối đa khoảng 30 ngày sử dụng.

Theo đại biểu đoàn Quảng Ngãi, không thể vận hành một nền kinh tế năng động, quy mô khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới, với một “bình nhiên liệu” luôn ở mức báo động đỏ. “Khoảng cách dự trữ từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược”- ông Huy lo ngại.

Tại phiên thảo luận, ông Huy đặt vấn đề tại sao chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập, khi mà hiện nay hàng dự trữ quốc gia đang được cất giữ chung với kho của doanh nghiệp đầu mối, đi ngược lại nguyên tắc quản lý độc lập về số lượng và chất lượng của Luật Dự trữ quốc gia.

Đại biểu cho biết một số ý kiến lo ngại khi xây dựng kho độc lập gây tốn kém, song theo ông Huy, cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần. Khi thế giới biến động, việc thiếu hụt dự trữ gây ra hệ lụy lớn như cảnh người dân phải xếp hàng dài mua xăng và chi phí logistics tăng cao, ảnh hưởng đến các công trình trọng điểm.

Vị đại biểu nhấn mạnh, không thể chờ đến khi khát mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế. Do đó, cần hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày.

Đại biểu đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thực hiện các giải pháp đột phá như quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách, áp dụng cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập; tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược với kho thương mại.

Cùng với đó, ban hành lộ trình cụ thể như đến năm 2028 đạt 60 ngày, năm 2030 đạt 90 ngày. Ông cũng kiến nghị khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan nhằm tạo hành lang pháp lý huy động nguồn lực xã hội hóa cho hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.

Nhấn mạnh năng lượng là vấn đề lớn đối với tăng trưởng, đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) đề nghị nghiên cứu, có giải pháp xử lý dứt điểm bài toán về lĩnh vực này. Trong đó, cần ưu tiên phát triển hạ tầng năng lượng trong giai đoạn 3-5 năm tới, đồng thời nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch để phù hợp với định hướng này.

Trước đó, báo cáo trước Quốc hội về các nhóm nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội năm 2026 và giai đoạn tới, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã nêu rõ tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là bảo đảm nguồn cung dầu thô, khí đốt.

Đồng thời, triệt để tiết kiệm điện, năng lượng, bảo đảm không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào; nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện.