Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte (Ảnh: Reuters).
Theo một quan chức cấp cao của NATO, Mỹ đã đề nghị các đồng minh NATO lập kế hoạch cụ thể nhằm khơi thông eo biển Hormuz. Đề nghị được đưa ra trong các cuộc thảo luận giữa giới chức Mỹ và NATO tại Nhà Trắng ngày 8/4.
Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần vào hôm 7/4. Theo thỏa thuận, Iran sẽ phải mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các cuộc tấn công từ Iran và Israel vẫn tiếp diễn và eo biển Hormuz về cơ bản vẫn bị đóng cửa kể từ sau thông báo đó.
Theo S&P Global Market Intelligence, chỉ có 4 con tàu di chuyển qua eo biển vào ngày 8/4, không có dấu hiệu nào của việc định vị hoặc xếp hàng quy mô lớn để đi qua eo biển.
Điều này đặt ra những câu hỏi về việc liệu yêu cầu mới nhất từ phía Mỹ có thúc đẩy các thành viên của liên minh nhanh chóng trình bày các kế hoạch hay không, và liệu họ có coi mốc thời gian vài ngày mà phía Mỹ đưa ra là thực tế hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích NATO vì không hỗ trợ trong cuộc xung đột với Iran. Chủ nhân Nhà Trắng cho biết ông đang cân nhắc việc rút Mỹ ra khỏi NATO hoàn toàn. Ông cũng khơi lại những bất bình của mình với NATO về vấn đề Greenland, ám chỉ rằng sự rạn nứt này chưa bao giờ được hàn gắn.
Các quan chức chính quyền Tổng thống Trump, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio và Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker, nói rằng các quốc gia thành viên phải làm nhiều hơn nữa để chứng minh giá trị của họ đối với Washington. Điều này cho thấy Washington sẽ xem xét lại mối quan hệ với NATO.
Một số quốc gia thành viên đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự để thực hiện các cuộc không kích vào Iran và khước từ lời kêu gọi của ông Trump về việc giúp mở lại eo biển Hormuz chừng nào giao tranh vẫn còn tiếp diễn.
Trong một tuyên bố chung vào ngày 8/4, lãnh đạo của 7 quốc gia châu Âu, Canada, Ủy ban châu Âu và Hội đồng châu Âu cho biết chính phủ của họ “sẽ đóng góp vào việc đảm bảo tự do hàng hải” tại eo biển này. Tuy nhiên, tuyên bố không nêu rõ các bước đi cụ thể.
Iran đã duy trì thắt chặt sự kiểm soát đối với eo biển Hormuz trong suốt cuộc xung đột kéo dài hơn 40 ngày qua bằng cách rải thủy lôi và tấn công các tàu thuyền đi qua mà không được sự cho phép.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết quốc gia này sẽ cho phép các con tàu “lưu thông an toàn” qua eo biển, nhưng phải phối hợp với lực lượng vũ trang của Iran và việc đi lại sẽ phải tuân theo các “hạn chế về kỹ thuật”.
Chính phủ Iran vẫn chưa nêu rõ các đơn vị vận hành tàu phải làm gì để được cấp phép đi qua.
Một số chủ tàu được cho là đã thực hiện các khoản thanh toán “phí lưu thông” cho Iran. Theo công ty theo dõi vận tải biển Kpler, hầu hết các chuyến băng qua eo biển trong suốt cuộc xung đột đều đi theo lộ trình sát gần bờ biển Iran.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-de-nghi-nato-lap-ke-hoach-khoi-thong-hormuz-trong-vong-vai-ngay-20260409141310535.htm
