Ăn thế nào để tránh thận quá tải?

Khi suy thận mức độ nặng, chức năng của màng lọc cầu thận giảm sút trầm trọng. Người bệnh cần can thiệp lọc máu nhằm hỗ trợ loại bỏ các chất độc, chất thải, chất lỏng dư thừa. ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Chuyên khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết trong quá trình này người bệnh nên điều chỉnh thực đơn nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu dưỡng chất của cơ thể.

Tăng protein tùy theo số lần lọc máu

Trong quá trình lọc máu, người bệnh suy thận bị mất đi 3-4 g protein theo mỗi chu kỳ. Vì vậy, thực đơn cần đảm bảo cung cấp hàm lượng protein phù hợp theo số lần lọc máu, thông thường khoảng 1-1,4 g/kg cân nặng một ngày. Nếu không bổ sung đủ chất dinh dưỡng này có thể dẫn đến giảm cân nhanh chóng, hao mòn cơ bắp, giảm miễn dịch, thậm chí suy dinh dưỡng. Người bệnh nên chọn nguồn protein chất lượng cao có trong thịt bò, thịt lợn, thịt gia cầm, cá, trứng.

Cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể

Tùy thuộc vào tuổi tác, giới tính, khối lượng cơ thể, điều kiện sức khỏe, năng lượng tiêu hao ở mỗi người sẽ khác nhau. Trung bình trong thực đơn cho người suy thận lọc máu cần đảm bảo cung cấp đủ 25-35 kcal/kg cân nặng một ngày. Bổ sung cần được cân đối hợp lý, tránh ăn quá nhiều gây thừa cân, béo phì, làm tăng gánh nặng cho cơ thể. Ưu tiên các thực phẩm cung cấp năng lượng dễ tiêu như cơm, cháo, bún, phở…

Đảm bảo cân bằng nước, điện giải

Kiểm soát lượng nước nạp vào cơ thể mỗi ngày để không gây thêm áp lực lên thận, giảm nguy cơ tích nước khiến phù nề hoặc tăng huyết áp, nguy cơ suy tim… Ở mỗi giai đoạn lọc máu, nhu cầu nước của người bệnh có thể thay đổi, nhưng thường được khuyến nghị khoảng một lít/ngày (có thể điều chỉnh theo chỉ định bác sĩ).

Lọc máu cũng ảnh hưởng đến các chất điện giải như kali, natri, phốt pho. Trong những ngày không chạy thận, người bệnh thường bị thiểu niệu, làm tích tụ lượng lớn kali trong máu. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Xương khớp yếu đi, dễ bị đau hoặc gãy do hàm lượng phốt pho trong máu tăng cao. Dư thừa natri khiến cơ thể có thể bị phù nề, tăng huyết áp, làm tổn thương tế bào thận do thể tích tuần hoàn tăng bất thường. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn về lượng nước và chế độ ăn phù hợp để duy trì cân bằng điện giải.

Nạp đủ nhu cầu chất béo cho cơ thể

Chất béo cung cấp năng lượng quan trọng, đặc biệt là với người suy thận lọc máu có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch. Tỷ lệ chất béo trong thực đơn nên ở mức 25-30% tổng năng lượng nạp vào cơ thể mỗi ngày. Ưu tiên bổ sung nguồn chất béo lành mạnh như dầu ô liu, cá hồi, quả bơ nhằm hỗ trợ khám viêm, kiểm soát chỉ số cholesterol trong máu, tăng cường sức khỏe tim mạch. Hạn chế chất béo chuyển hóa và chất béo bão hòa từ mỡ động vật, sữa nguyên kem, thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán nhiều dầu, bánh kẹo ngọt…

Bổ sung vitamin, khoáng chất

Suy thận có thể khiến người bệnh giảm hấp thu một số vi chất dinh dưỡng thiết yếu. Bác sĩ Duy Tùng khuyến khích bổ sung thực phẩm giàu các chất như vitamin B, C, sắt, canxi vào thực đơn cho người suy thận lọc máu. Những chất này góp phần duy trì thể trạng, hỗ trợ quá trình chuyển hóa, nâng cao sức đề kháng.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, người bệnh cần tuân thủ theo kế hoạch điều trị, duy trì lối sống lành mạnh, vận động phù hợp hỗ trợ kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng nghiêm trọng. Người bệnh nên thăm khám định kỳ tại các cơ sở y tế để được bác sĩ theo dõi và tư vấn chế độ chăm sóc phù hợp.

Quốc An