Bản đồ HD (High Definition – độ phân giải cao) được xây dựng dựa trên dữ liệu địa lý thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó có hệ thống cảm biến LIDAR, camera độ phân giải cao, radar, cảm biến quán tính (IMU), ảnh vệ tinh, dữ liệu từ các xe đang lưu thông…
Khi được tổng hợp, dữ liệu này có thể tạo ra bản quét 3D chi tiết đường phố, bao gồm cả các công trình.
Hình ảnh do ứng dụng bản đồ Here cung cấp (Ảnh: Here).
Việc có thể xem chi tiết hạ tầng giao thông, với những dữ liệu địa lý chính xác đến từng centimet, giúp tài xế di chuyển đúng hướng, tuân thủ biển báo và đúng làn đường…, nhưng đồng thời cũng có thể vô tình tiết lộ vị trí và cấu trúc của các công trình nhạy cảm, như căn cứ quân sự, sân bay quân sự, kho vũ khí, trụ sở của cơ quan trọng yếu…
Do đó, nhiều quốc gia đã ban hành các quy định liên quan đến bản đồ số, ứng dụng dẫn đường và dữ liệu địa lý nhằm hạn chế nguy cơ lộ các công trình nhạy cảm.
Dưới đây là những mô hình chính được nhiều nước áp dụng để bảo vệ bí mật công trình quốc phòng và hạ tầng quan trọng. Các nước thường không cấm hoàn toàn việc phát triển và sử dụng ứng dụng bản đồ, nhưng kiểm soát dữ liệu bản đồ, ảnh vệ tinh và cách chúng được hiển thị.
Cấp phép nghiêm ngặt đối với hoạt động khảo sát và lập bản đồ
Nhiều nước, như Trung Quốc và Nga, yêu cầu doanh nghiệp muốn khảo sát địa lý và thu thập dữ liệu để tạo bản đồ HD phải xin giấy phép; đồng thời, dữ liệu phải được kiểm duyệt trước khi công bố.
Để được cấp phép, các công ty thường phải đăng ký rõ khu vực khảo sát, nêu cụ thể các phương pháp thu thập dữ liệu và tuân thủ các quy định về bảo mật dữ liệu địa lý.
Trung Quốc còn có quy định hạn chế công ty nước ngoài tham gia lĩnh vực này nhằm giảm rủi ro an ninh. Công ty nước ngoài muốn lập bản đồ HD tại Trung Quốc buộc phải liên doanh với doanh nghiệp trong nước và được phê duyệt.
Làm mờ hoặc xóa khu vực nhạy cảm
Yêu cầu che mờ căn cứ quân sự và các công trình hạ tầng trọng yếu, xóa dữ liệu địa hình chi tiết… là biện pháp được nhiều nước áp dụng.
Ở Hàn Quốc, luật nghiêm cấm việc công bố ảnh hoặc dữ liệu bản đồ chứa thông tin về cơ sở quân sự hoặc địa điểm liên quan đến an ninh quốc gia. Trong suốt nhiều năm, nước này không cấm các ứng dụng bản đồ quốc tế, nhưng hạn chế tính năng. Ví dụ, Google Maps chỉ hiển thị bản đồ giao thông công cộng, không hỗ trợ dẫn đường đi bộ và lái xe ở Hàn Quốc.
Khách du lịch và người dân Hàn Quốc buộc phải sử dụng các ứng dụng bản đồ trong nước, như Naver Map hay KakaoMap, được xây dựng theo quy định quốc gia.
Trung Quốc và các nước Trung Đông cũng có các quy định tương tự.
Hạn chế độ phân giải ảnh vệ tinh
Việc hạn chế công bố ảnh quá chi tiết nhằm bảo vệ dữ liệu địa lý nhạy cảm, tránh để lộ thông tin về công trình quân sự hoặc hạ tầng chiến lược, ngăn đối thủ quân sự khai thác dữ liệu để nghiên cứu mục tiêu.
Ví dụ, Hàn Quốc yêu cầu dữ liệu bản đồ độ chính xác cao (tỷ lệ 1:5.000) phải được chính phủ phê duyệt trước khi chia sẻ.
Lý do là nếu ảnh vệ tinh hiển thị quá chi tiết thì người xem có thể nhận diện bố cục, xác định đường ra vào căn cứ quân sự, thậm chí quan sát được các thiết bị quân sự hoặc phương tiện cập nhật theo thời gian thực… kết hợp với các công cụ và dữ liệu khác có thể tạo ra rủi ro về an ninh quốc phòng.
Kiểm soát dữ liệu bản đồ
Bản đồ HD thường được lưu trữ trên máy chủ của các công ty công nghệ, nên nhiều nước lo ngại dữ liệu này có thể bị chuyển ra nước ngoài. Trung Quốc quy định dữ liệu khảo sát và bản đồ phải được lưu trữ trong nước; việc chuyển dữ liệu ra nước ngoài cần được phê duyệt sau khi trải qua đánh giá rủi ro an ninh.
Hàn Quốc, Ấn Độ và Nga cũng có quy định tương tự.
Kiểm soát tọa độ chính xác
Một số nước, như Trung Quốc, yêu cầu không sử dụng trực tiếp tọa độ GPS chuẩn trên bản đồ dân sự; thay vào đó, sử dụng hệ tọa độ “dịch chuyển”. Lý do là bản đồ hoặc hệ thống định vị có độ chính xác quá cao có thể tiết lộ vị trí và cấu trúc của các công trình quân sự hoặc hạ tầng năng lượng nhạy cảm.
Nguồn: https://dantri.com.vn/o-to-xe-may/ban-do-hd-tren-o-to-va-rui-ro-lo-bi-mat-cong-trinh-quoc-phong-20260313103040512.htm
