Ban hành Nghị định xử lý vướng mắc dự án BOT giao thông tháng 3-2026

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 149/TB-VPCP ngày 23-3 kết luận của Thường trực Chính phủ về Nghị định quy định chi tiết về việc xử lý vướng mắc của dự án BOT giao thông.

Thông báo nêu, tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về Nghị định quy định chi tiết về việc xử lý vướng mắc của dự án BOT giao thông, Thường trực Chính phủ đồng ý về nguyên tắc xây dựng chính sách bồi thường, chấm dứt hợp đồng bảo đảm nguyên tắc “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” và Nghị định chỉ quy định nguyên tắc, số liệu chi tiết việc bồi thường, chấm dứt hợp đồng trên cơ sở kết quả đàm phán, thống nhất của các bên liên quan (nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và tổ chức tín dụng); bảo đảm không để thất thoát, lãng phí tài sản, ngân sách nhà nước.

Thường trực Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét hướng dẫn cụ thể về tăng giảm, hỗ trợ lãi vay cho các tổ chức tín dụng theo thẩm quyền và theo các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

Giao Bộ Xây dựng tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Phó Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành tại cuộc họp, khẩn trương hoàn thiện Tờ trình và dự thảo Nghị định, trình Chính phủ trong ngày 23-3. Trong đó, cần lưu ý làm rõ các nội dung sau: Thông tin về kết quả thực hiện các kết luận của cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước tại các dự án; hiệu quả khai thác, sử dụng các dự án dự kiến chấm dứt hợp đồng; khẳng định những vướng mắc phát sinh của các dự án cần phải xử lý nằm trong đối tượng của Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 25-12-2023 của Bộ Chính trị và thuộc đối tượng theo quy định của Luật đối tác công tư (PPP).

Trên cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, hoàn thiện chính sách bồi thường, chấm dứt hợp đồng theo nguyên tắc “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”, xử lý dứt điểm các vướng mắc của các dự án BOT để cải thiện môi trường đầu tư và phải bảo đảm giá trị thanh toán theo giá trị quyết toán, kiểm toán (Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán trước khi thanh toán, chấm dứt hợp đồng không để thất thoát tài sản, ngân sách nhà nước).

Thường trực Chính phủ giao Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chỉ đạo Bộ Xây dựng hoàn thiện hồ sơ và giao Văn phòng Chính phủ lấy ý kiến Thành viên Chính phủ về chính sách bồi thường, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn quy định tại dự thảo Nghị định; xem xét ký ban hành Nghị định trong tháng 3-2026.

Trước đó, theo Bộ Xây dựng, trong bối cảnh nguồn vốn nhà nước hạn chế, để thực hiện các nghị quyết của Đảng, đến trước năm 2020 (thời điểm Luật PPP được ban hành), cả nước đã huy động hơn 318.000 tỉ đồng để đầu tư 140 dự án BOT. Các dự án đã đưa vào khai thác bước đầu phát huy hiệu quả như giảm chi phí vận tải, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, giảm ùn tắc và tai nạn giao thông…

Tuy nhiên, trước thời điểm Luật PPP ban hành, do phải thường xuyên điều chỉnh chính sách cho phù hợp thực tiễn nên một số dự án BOT giao thông phát sinh vướng mắc. Qua rà soát, 11 dự án đã xác định được vướng mắc cụ thể.

Bộ Xây dựng đề xuất nhà nước chia sẻ gần 8.900 tỉ đồng để tiếp tục thực hiện hợp đồng với 5 dự án có doanh thu sụt giảm nghiêm trọng, không có khả năng phục hồi, gồm: cầu Việt Trì – Ba Vì, cầu Thái Hà, hầm Đèo Cả (thay thế cơ chế thu phí tuyến La Sơn – Túy Loan), nâng cấp đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14 qua tỉnh Đắk Lắk) và tuyến cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn.

Bộ Xây dựng đề xuất nhà nước thanh toán chi phí bồi thường, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn đối với 6 dự án, gồm: đường tránh TP Thanh Hóa; đường Thái Nguyên – Chợ Mới; cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 91; cầu đường sắt Bình Lợi; cầu An Hải và đường 39B. Ba phương án chi phí bồi thường, chấm dứt hợp đồng được đưa ra lần lượt là khoảng 5.900 tỉ đồng, khoảng 5.960 tỉ đồng và khoảng 4.520 tỉ đồng.