Bắt đúng mạch, chọn trúng điểm nghẽn

Thực tế, không phải nghị quyết nào sau khi ban hành cũng tạo được chuyển biến trong cuộc sống. Có nghị quyết rất đúng về mặt chủ trương nhưng triển khai chậm, hiệu quả chưa cao; có nghị quyết nội dung còn dàn trải, chưa “đánh” trúng những vấn đề bức xúc, nổi cộm. Thậm chí có nơi ban hành nghị quyết mang tính hình thức, thiếu sức sống  thực tiễn.

Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV nêu rõ, một trong những hạn chế, yếu kém hiện nay là, công tác tổ chức thực hiện nghị quyết tuy có nhiều đổi mới nhưng chưa theo kịp yêu cầu đột phá, phát triển đất nước; việc hoàn thiện thể chế còn chậm, trở thành “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Đằng sau hạn chế ấy, có nguyên nhân quan trọng từ việc một số nghị quyết chưa thật sự xuất phát từ những vấn đề bức xúc nhất của thực tiễn, hoặc chưa tập trung đủ lực để giải quyết đến cùng.

Điều đó đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm ngay từ khâu đầu tiên: Chọn vấn đề để ra nghị quyết. Mỗi nghị quyết phải nhằm vào việc bức xúc hoặc yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn đất nước. Bản chất của nghị quyết là tập trung giải quyết vấn đề. Nếu vấn đề nghị quyết đặt ra không đúng, không trúng, không sát thực tiễn, thì dù nghị quyết có được soạn thảo công phu đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả. Mặt khác, khi chọn đúng, trúng vấn đề, nhưng giải pháp không sát thực tiễn, thiếu tính khả thi thì nghị quyết đó cũng rất khó thực hiện.

Công cuộc đổi mới đất nước đang đặt ra nhiều vấn đề lớn, vừa cấp bách, vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài, như hoàn thiện thể chế; khơi thông các nguồn lực cho phát triển; đổi mới mô hình tăng trưởng; chủ động, tích cực hội nhập sâu rộng hiệu quả vào kinh tế thế giới; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; ngăn chặn tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vv.

Mỗi nghị quyết phải nhằm vào việc bức xúc hoặc yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn đất nước.

Một nghị quyết bắt đúng, trúng mạch của cuộc sống phải trả lời rõ các câu hỏi căn bản: Vấn đề cốt lõi đang cản trở sự phát triển là gì? Vì sao cần có nghị quyết của cấp ủy để giải quyết vấn đề đó; đặc biệt là làm gì, làm thế nào để giải quyết vấn đề đó một cách hiệu quả nhất?

Muốn trả lời thấu đáo các câu hỏi ấy, cấp ủy, nhất là người đúng đầu phải có trình độ, tư duy khoa học, năng lực thực tiễn và tầm nhìn xa trông rộng, không chỉ “đo đếm” tình hình hiện tại mà còn dự báo đúng trong tương lai. Đặc biệt là phải có dũng khí, không né tránh yếu kém, khuyết điểm để bắt đúng “căn bệnh” của thực tiễn, từ đó đưa ra “phác đồ” điều trị hiệu quả. Chỉ khi nghị quyết hướng đúng vào “nút thắt”, “điểm nghẽn”, “điểm đau” của thực tiễn thì mới có thể tạo sự đồng thuận cao, huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong quá trình tổ chức thực hiện. Minh chứng rất rõ là các Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Khi các nghị quyết nêu trên được ban hành, đã có không ít ý kiến lo ngại “bao lần nói chỉnh đốn Đảng rồi, mà có làm được đâu”. Đây là vấn đề vô cùng khó, phức tạp, nhạy cảm vì đụng chạm đến danh dự, quyền lực chính trị, lợi ích nhóm của nhiều cán bộ; liên quan đến hình ảnh, uy tín của tổ chức đảng.

Tình trạng quan liêu, tham nhũng đã được Hội nghị giữa nhiệm kỳ khóa VII cảnh báo là một trong bốn nguy cơ của đất nước. Đến nhiệm kỳ khóa VIII, đã có Nghị quyết Trung ương 6 (lần hai), năm 1999 và Cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng được phát động đúng dịp kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng kết quả chưa đạt yêu cầu đề ra. Lúc đó có nhiều nguyên nhân, nhưng trước hết là cấp ủy các cấp, chưa nhận thức sâu sắc, chưa thấy hết tác hại của căn bệnh trầm kha này.