Ngày 27/3, đại diện Viện Pasteur TPHCM cho biết, vừa qua đơn vị đã tổ chức họp với các Viện khu vực, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) và các bệnh viện tuyến cuối, nhằm thảo luận về phương hướng kiểm soát bệnh tay chân miệng tại khu vực phía Nam.
Bệnh tay chân miệng diễn biến phức tạp
Trước đó, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã ban hành công văn khẩn đến các tỉnh, thành phố cả nước về việc tăng cường chủ động phòng chống bệnh tay chân miệng. Đây là bệnh lưu hành quanh năm, trong đó khu vực phía Nam chiếm hơn 70% số mắc cả nước trong năm nay.
Tại TPHCM, theo dữ liệu từ HCDC, đến tuần 11, tình hình bệnh tay chân miệng đang diễn biến phức tạp. Toàn thành phố ghi nhận 7.294 ca mắc, tăng hơn 241% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, có 98 ca bệnh nặng, tăng 4,6 lần so với năm ngoái, và 3 trường hợp đã tử vong.
Trẻ mắc tay chân miệng điều trị ở TPHCM những ngày qua (Ảnh: Hoàng Lê).
Đáng chú ý, số ca mắc mới tăng nhanh, báo động trong thời gian gần đây, với 837 ca được ghi nhận riêng trong tuần 11, tăng hơn 97% so với trung bình 4 tuần trước đó. Tính từ đầu năm, TPHCM đã phát hiện 288 ổ dịch, bao gồm 162 ổ dịch tại trường học và 126 ổ dịch tại cộng đồng.
Qua hoạt động giám sát tác nhân gây bệnh, TPHCM đã ghi nhận chủng Enterovirus 71 (EV71) chiếm 25% mẫu khảo sát. Đây là chủng thường gây biến chứng nặng và tử vong, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi.
Theo Viện Pasteur TPHCM, từ cuối năm 2025, đơn vị đã dự báo bệnh tay chân miệng gia tăng, khi tỷ lệ các mẫu bệnh phẩm nhiễm virus EV71 tăng lên.
Viện đã chủ động phối hợp với các đơn vị và chỉ đạo, hỗ trợ địa phương điều tra và xác minh ca bệnh, xử lý ổ dịch, xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh để kịp thời đánh giá tình hình dịch, định hướng hoạt động tiếp theo.
Bên cạnh đó, Viện cũng tổ chức các đoàn giám sát và làm việc trực tiếp với Sở Y tế các tỉnh, thành phố ghi nhận số ca bệnh tay chân miệng cao; cử cán bộ đến kiểm tra, giám sát việc thực hiện phòng chống bệnh tay chân miệng trực tiếp ở các trường mầm non để có các biện pháp đáp ứng kịp thời…
Cảnh báo lầm tưởng trẻ mắc tay chân miệng là dị ứng da, “hăm tã”
Trong khi đó, Sở Y tế TPHCM đã chỉ đạo HCDC phối hợp với trạm y tế các phường, xã, đặc khu triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch tay chân miệng, đặc biệt tại các cơ sở mầm non, nhóm trẻ và cơ sở bảo trợ xã hội.
Các trạm y tế được giao nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến dịch bệnh trên địa bàn, chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương và trực tiếp tổ chức điều tra, xử lý triệt để các ca bệnh, ổ dịch theo đúng quy định.
Sở Y tế cũng chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế; phân công các Bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và Nhi đồng Thành phố tổ chức tập huấn lại về chẩn đoán, điều trị và phòng lây nhiễm bệnh cho các cơ sở trên toàn TPHCM.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, BSCKII Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết nơi ông làm việc đang tiếp nhận hơn 30 trường hợp trẻ mắc tay chân miệng, trong đó khoảng 30% là ca nặng, có nhiều biến chứng.
BSCK2 Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 khám cho trẻ mắc tay chân miệng (Ảnh: Hoàng Lê).
Theo bác sĩ Quy, qua ghi nhận, nhiều phụ huynh thường nghĩ rằng con chưa đi học thì sẽ không bị tay chân miệng. Tuy nhiên, thực tế có khoảng 10% người lớn là người lành mang virus và dễ lây bệnh cho trẻ khi tiếp xúc gần như ôm, hôn hoặc chăm sóc trẻ mà không vệ sinh tay sạch sẽ.
Đáng chú ý, có tình trạng nhiều trẻ đã xuất hiện dấu hiệu mắc tay chân miệng nhưng phụ huynh lại chủ quan tưởng con em mọc răng, dị ứng da hay hăm tã, dẫn đến vào viện muộn và xuất hiện những biến chứng nguy hiểm đến thần kinh, tim mạch và hô hấp.
Khi nhập viện trong tình trạng nặng, trẻ phải điều trị tích cực, sử dụng thuốc đặc hiệu và theo dõi sát tại phòng hồi sức. Do đó, bác sĩ khuyến cáo khi trẻ có dấu hiệu sốt, bỏ ăn, chảy nước miếng, nổi ban hoặc bóng nước…, cha mẹ cần đưa đi khám sớm để được chẩn đoán và xử lý kịp thời.
Theo Viện Pasteur TPHCM, để phòng bệnh tay chân miệng, người dân cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; làm sạch sàn nhà và đồ chơi của trẻ bằng xà phòng hoặc các chất sát khuẩn thông thường.
Bên cạnh đó, cần thu gom và xử lý phân, chất thải của trẻ đúng cách; cho trẻ ăn uống hợp vệ sinh; nhà trẻ, trường mẫu giáo cần thường xuyên thực hiện tốt “3 sạch” (ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch).
Thách thức các bệnh nhiễm trùng ở người cao tuổi
Trong chuyến thăm và làm việc tại Đại học Hoàng Gia London (Vương quốc Anh) của đoàn đại biểu y tế cấp cao Việt Nam, diễn ra mới đây, PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, phòng bệnh là ưu tiên chiến lược trong tiến trình chuyển đổi hệ thống y tế của Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh già hóa dân số và gánh nặng các bệnh mạn tính ngày càng gia tăng.
Điều này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 72‑NQ/TW của Bộ Chính trị về chuyển dịch từ chú trọng điều trị sang dự phòng.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa, với tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên dự kiến đạt khoảng 20% dân số vào năm 2038. Khi hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác – được gọi là “lão hóa miễn dịch” – người lớn tuổi có thể dễ mắc các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, ung thư và bệnh hô hấp.
PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế cùng đoàn đại biểu Việt Nam thăm và làm việc tại Anh (Ảnh: QT).
Không chỉ vậy, suy giảm miễn dịch và các bệnh lý nền còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm, dẫn đến tình trạng “bệnh chồng bệnh” và khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Đây là một thách thức mang tính toàn cầu. Theo các thống kê, ở nhóm tuổi từ 60 trở lên, các bệnh nhiễm trùng chiếm khoảng 33% tổng số ca tử vong. Trong đó, nhiễm trùng hô hấp đứng đầu, điển hình là viêm phổi do vi khuẩn, bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV), cúm và SARS-CoV-2.
Các thách thức trên đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện. Trong đó, việc dự phòng sớm các bệnh đã được phòng ngừa bằng vaccine đóng vai trò quan trọng.
Giáo sư Jonathan Van-Tam, nguyên Phó Giám đốc Y tế Anh quốc giai đoạn 2017-2022 cho biết, Việt Nam có thể xem xét bắt đầu từ việc tích hợp và mở rộng tiếp cận tiêm chủng người lớn vào toàn bộ hệ thống chăm sóc bệnh mạn tính tại bệnh viện, đồng thời tăng cường năng lực cho nhân viên y tế.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/benh-tay-chan-mieng-tang-bao-dong-o-tphcm-canh-bao-lam-tuong-nguy-hiem-20260327122725236.htm
