Bộ trưởng Bộ NN&MT: Sản xuất lúa gạo đã hình thành liên kết bền vững

(PLO)- Theo Bộ trưởng Bộ NN&MT, đề án một triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao đã từng bước hình thành liên kết bền vững, minh bạch và phát triển theo hướng xanh, sạch, chất lượng.

Ngày 8-3, tiếp tục chuyến công tác tại ĐBSCL, ông Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ NN&MT đã chủ trì Hội nghị sơ kết 2 năm đề án “Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030”.

500 tấn gạo đầu tiên đã xuất khẩu thành công sang Nhật Bản

Sau 2 năm triển khai (2024-2025), đề án đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng. Cụ thể, quy mô diện tích thực hiện đạt 354.839 ha, đạt 197% mục tiêu đề ra (180.000 ha). Về canh tác bền vững, hơn 350.000 ha đã áp dụng các tiến bộ kỹ thuật. Trong đó, 100% diện tích sử dụng giống chất lượng cao; giảm từ 30-50% lượng giống gieo sạ, giảm khoảng 30% lượng phân đạm và giảm 2-3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật.

Ngoài ra, lượng nước tưới cũng giảm 20% so với canh tác truyền thống. 100% diện tích tham gia đáp ứng ít nhất một tiêu chí bền vững như quy trình “1 phải – 5 giảm” hoặc kỹ thuật rút nước xen kẽ.

Đề án cũng hình thành các mô hình tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị với sự tham gia của 1.129 hợp tác xã, 10 tổ hợp tác và hơn 210 doanh nghiệp. Hiện có 102 doanh nghiệp liên kết tiêu thụ nông sản; 600 hợp tác xã và tổ hợp tác đảm nhiệm liên kết sản xuất, tiêu thụ cho 60-70% diện tích của đề án.

Về môi trường, chỉ riêng vụ Đông Xuân đã có 70% lượng rơm rạ được thu gom khỏi ruộng để tái sử dụng làm nấm rơm, phân bón, giúp giảm ô nhiễm. Đáng chú ý, thu nhập của người trồng lúa trong mô hình tăng trung bình từ 13,4% trở lên so với cách làm truyền thống.

Đặc biệt, Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam đã bước đầu xây dựng nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp”. Đến nay, hơn 18.000 ha với sản lượng hơn 75.000 tấn gạo đã được cấp nhãn hiệu này. Trong đó, 500 tấn gạo đầu tiên đã xuất khẩu thành công sang Nhật Bản, một trong những thị trường khó tính trên thế giới.

Bố trí nguồn vốn ưu đãi để sản xuất lúa gạo hiệu quả hơn nữa

Phát biểu tại Hội nghị, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết TP phấn đấu đạt hơn 170.000 ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vào năm 2030. Hiện, TP đã có 171 tổ hợp tác, hợp tác xã đăng ký tham gia đề án này.

Trong thời gian tới, TP Cần Thơ sẽ tập trung hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất tập trung và mở rộng diện tích lúa phát thải thấp. Cạnh đó, TP cũng sẽ chú trọng tăng cường liên kết chuỗi giá trị và đầu tư hạ tầng sản xuất đồng bộ.

Người đứng đầu TP cũng cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ NN&MT, cùng các bộ, ngành và tổ chức quốc tế. Qua đó, xây dựng ngành hàng lúa gạo hiện đại, có khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ NN&MT nhận xét qua 2 năm triển khai, đề án là bước đi quan trọng của ngành hàng lúa gạo Việt Nam. Việc sản xuất đã từng bước hình thành liên kết bền vững, minh bạch và phát triển theo hướng xanh, sạch, chất lượng.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng đề nghị thời gian tới, các cơ quan liên quan tập trung sớm hoàn thành thủ tục phê duyệt đề án giai đoạn tiếp theo. Đồng thời, cần bố trí nguồn vốn ưu đãi để nâng cao hơn nữa hiệu quả sản xuất lúa gạo.

Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch mở rộng diện tích theo tiêu chuẩn của đề án. Ngoài ra, ông Thắng cũng yêu cầu các đơn vị thuộc của Bộ quan tâm đặc biệt, hỗ trợ tích cực địa phương, cầm tay chỉ việc nông dân thực hiện đề án giai đoạn tới.