Một máy bay của hãng Emirates trên bầu trời Dubai (Ảnh AFP).
Khoảng 20 hãng hàng không niêm yết lớn nhất thế giới đã mất khoảng 53 tỷ USD giá trị kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát vào cuối tháng 2.
Báo Financial Times của Anh cho biết, ngành hàng không đang rơi vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch Covid-19, khi chiến sự Trung Đông làm gián đoạn các sân bay trung chuyển tại khu vực Vùng Vịnh và khiến nhiều chuyến bay phải dừng hoạt động.
Điều này phơi bày rõ những lo ngại sâu sắc của giới đầu tư về chi phí gia tăng, gián đoạn hoạt động và nhu cầu suy yếu.
Nhiều hãng hàng không đã buộc phải dừng hoặc thu hẹp hoạt động thương mại tại một số khu vực Trung Đông do hạn chế không phận và rủi ro an ninh. Khu vực Vùng Vịnh, nơi tập trung nhiều trung tâm trung chuyển nhộn nhịp nhất thế giới, bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề.
Các hãng đang phải đổi hướng bay, cắt giảm tần suất hoặc tạm ngừng hoàn toàn một số đường bay khi xung đột bước sang tuần thứ tư. Sự gián đoạn không chỉ giới hạn trong khu vực; các tuyến bay đường dài kết nối châu Âu, châu Á và châu Phi cũng bị ảnh hưởng, làm tăng thời gian di chuyển và chi phí.
Các lãnh đạo ngành cảnh báo tình hình hiện tại tương tự những cú sốc địa chính trị trước đây từng làm gián đoạn mạng lưới hàng không toàn cầu.
Sự tăng vọt của giá nhiên liệu máy bay là nguyên nhân cốt lõi của cuộc khủng hoảng. Nhiên liệu chiếm khoảng 1/3 chi phí vận hành của các hãng hàng không và đã tăng gấp đôi kể từ khi xung đột bùng phát, gây áp lực rất lớn lên biên lợi nhuận của các hãng.
Dù một số hãng đã phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu, mức tăng nhanh vẫn khiến họ khó có thể bù đắp chi phí.
Theo các lãnh đạo ngành, giá vé máy bay trên toàn cầu nhiều khả năng sẽ tăng khi các hãng cố gắng bảo vệ lợi nhuận.
Giám đốc điều hành easyJet, Kenton Jarvis, cho biết: “Giá nhiên liệu cũng tăng mạnh sau cuộc xung đột ở Ukraine năm 2022, nhưng lần này còn tăng cao hơn nữa”. Ông mô tả đây là biến động lớn nhất kể từ năm 2020.
Ngoài giá tăng, các hãng hàng không ngày càng lo ngại nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu. Các lãnh đạo đã bắt đầu lập kế hoạch dự phòng khi chuỗi cung ứng bị siết chặt do gián đoạn dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
Giám đốc điều hành Air France-KLM, Ben Smith, cho biết tập đoàn đang chuẩn bị cho khả năng thiếu hụt, bao gồm việc giảm chuyến bay tới một số khu vực như châu Á nếu cần. Cuộc khủng hoảng cũng dẫn đến việc cắt giảm công suất ở các nơi khác.
Cuộc khủng hoảng xảy ra vào thời điểm ngành hàng không vừa phục hồi mạnh sau đại dịch, với nhiều hãng ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, giá vé tăng có thể làm suy giảm nhu cầu, đặc biệt trên các tuyến nhạy cảm về giá.
Các chuyên gia cảnh báo những hãng không có sự hậu thuẫn mạnh từ nhà nước có thể đối mặt với áp lực tài chính nghiêm trọng nếu khủng hoảng kéo dài.
Tác động cũng lan sang vận tải hàng hóa hàng không. Khi các tuyến vận chuyển đường biển bị gián đoạn, nhiều hàng hóa chuyển sang đường hàng không, gây áp lực về công suất và tắc nghẽn logistics tại các sân bay lớn.
Chi phí nhiên liệu tăng cũng đang làm gia tăng áp lực lạm phát trên toàn cầu. Từ các công ty vận tải đường bộ đến hãng vận tải biển, nhiều lĩnh vực đang phải vật lộn với hóa đơn năng lượng cao hơn, làm trầm trọng thêm tác động kinh tế của cuộc xung đột.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/cac-hang-hang-khong-lon-nhat-the-gioi-mat-53-ty-usd-do-chien-su-iran-20260322134026930.htm
