‘Các nước ASEAN có nhiều cơ hội để phát triển AI’

Chiều 14/1, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng có buổi làm việc song phương với Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam là nước chủ nhà của Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6).

Tại buổi gặp Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cảm ơn Tổng thư ký ASEAN đã hỗ trợ công tác tổ chức, cho rằng thành công của hội nghị có “đóng góp rất lớn” từ Ban Thư ký ASEAN.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho biết Kế hoạch Tổng thể số ASEAN 2030 (ADM2030) sắp được các bộ trưởng thông qua có nhiều đổi mới quan trọng. Trong đó, ASEAN sẽ tuyên bố về việc hạ tầng viễn thông chuyển thành hạ tầng số; AI trở thành một loại hạ tầng mới – hạ tầng trí tuệ; các nước ASEAN chuyển từ chính phủ điện tử sang chính phủ số; đổi mới sáng tạo trở thành đổi mới sáng tạo số; kinh tế cũng chuyển thành kinh tế số. Theo ông, điểm then chốt của kế hoạch này nằm ở chữ “số”, phản ánh rõ định hướng chiến lược của ASEAN.

Một nội dung được Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh là sự cần thiết phải xây dựng cách tiếp cận AI mang bản sắc ASEAN. Theo ông, nếu chỉ áp dụng cách tiếp cận của các quốc gia khác, ASEAN sẽ khó tạo ra lợi thế cạnh tranh. Ngược lại, khi có cách tiếp cận riêng, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của khu vực, ASEAN có thể khai thác tốt hơn tiềm năng của AI.

Bộ trưởng cho rằng cơ hội phát triển AI của ASEAN đến từ chính thực tế phần lớn các nước trong khu vực thuộc nhóm “đang phát triển”, còn nhiều vấn đề cần giải quyết. “Quốc gia nào có nhiều vấn đề thì quốc gia đó có nhiều cơ hội để phát triển AI”, ông nói, nhấn mạnh cách tiếp cận “problem first” – lấy vấn đề làm trung tâm, thay vì “AI first”.

Theo Bộ trưởng, khi AI được ứng dụng để giải quyết những bài toán cụ thể của từng quốc gia, dựa trên dữ liệu riêng, các nước ASEAN có thể từng bước làm chủ công nghệ, hình thành những mô hình AI mang tính đặc thù. Ông cho biết Việt Nam đang phát triển triết học về AI của riêng mình. Việt Nam cũng sẵn sàng trở thành nơi thử nghiệm các ý tưởng mới về lĩnh vực số rồi chia sẻ kinh nghiệm của mình cho các nước trong khu vực.

Tổng thư ký Kao Kim Hourn đồng tình với quan điểm này, cho rằng ASEAN cần chủ động, tự xây dựng cách tiếp cận của mình, thay vì chỉ sử dụng sản phẩm của người khác. Ông nhận định AI là lĩnh vực mới, còn nhiều dư địa chưa được khám phá, và sự đoàn kết trong ASEAN là yếu tố quan trọng để khu vực có thể cạnh tranh với các nền kinh tế lớn, nhiều nguồn lực đầu tư cho AI. Ông khẳng định Ban Thư ký ASEAN sẵn sàng hỗ trợ các sáng kiến hợp tác, vì lợi ích chung của cả khu vực.

Ông Kao Kim Hourn cũng đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong việc tổ chức ADGMIN cũng như các hoạt động bên lề, coi đây là hội nghị quan trọng, mở đầu cho các hoạt động cấp bộ trưởng ASEAN trong năm 2026.

Theo ông Kao Kim Hourn, ADGMIN nên là “diễn đàn tiên phong” của ASEAN trong các vấn đề về phát triển công nghệ mới, đặc biệt là AI và học máy. Ông kỳ vọng về việc xây dựng nên một diễn đàn công nghệ số của ASEAN, tạo không gian đối thoại, thu hút sự tham gia của khu vực tư nhân và hỗ trợ tầm nhìn phát triển ASEAN đến năm 2045.

Trọng Đạt