Cách người Việt ứng biến trước áp lực vật giá tăng

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động, chuỗi cung ứng đối mặt với nhiều thách thức khi chi phí vận tải và giá năng lượng liên tục biến đổi, đẩy chi phí sản xuất tăng theo, tác động đến các ngành sản xuất lớn nhỏ, khiến giá cả tiêu dùng nhích lên.

Những khoản tăng nhỏ, gộp lại thành gánh nặng lớn 

Dù chuẩn bị tâm lý sẵn sàng chấp nhận một số khoản chi thiết yếu sẽ tăng như xăng và ăn uống bên ngoài nhưng anh Trần Văn Thanh (phường An Đông, TPHCM) vẫn bất ngờ khi thanh toán gần 130.000 đồng cho lần đổ xăng đầy bình chiếc Air Blade hồi tuần trước. Bởi trước đó 1 tháng, anh cho biết mình chỉ tốn khoảng 80.000 đồng cho việc này.

“Khoảng chênh 50.000 đồng cho một xe không nhiều nhưng khi cộng dồn 3 xe cho cả vợ và con gái, hàng tháng mỗi người 2 lượt, mức tăng gần 300.000 đồng cho cả gia đình là khá lớn. Đó là chưa kể các khoản tăng khác như ăn uống”, anh Thanh nói.

Nhìn vào bảng dán thông báo “Quán xin phép tăng 5.000 đồng cho mỗi món từ hôm nay” khiến nhiều người phải cân nhắc có nên tiếp tục ăn ngoài hay tự chuẩn bị cơm mang theo để tiết kiệm hơn.

Chị Lê Thị Hà, (45 tuổi, kế toán, phường Cầu Ông Lãnh, TPHCM) cho biết, tiền xăng xe – ăn uống – học phí của vợ chồng chị và 2 con tốn gần 3/4 thu nhập của gia đình hàng tháng. Khi giá cả mỗi thứ tăng một ít, cộng gộp lại sẽ trở thành áp lực với nhà có 4 người như chị.

Nhiều quán thông báo tăng 5.000 đồng trước áp lực vật giá leo thang (Ảnh: Đ.N).

“Mới hôm trước vừa đổi bình gas ở nhà, tôi bất ngờ khi gas tăng gần 200.000 đồng một bình thì sáng nay, cả nhà ghé vào quán quen ăn hủ tiếu đã được chủ thông báo từ mai sẽ tăng 5.000 đồng/tô. Lúc mới nghĩ qua thấy tăng 5.000 đồng cũng không đến nổi nào, nhưng khi tính mức tăng cho 4 người nhà tôi, nếu ăn quán nhiều ngày trong tháng, nó sẽ là khoảng tăng khá lớn”, chị Hà cho biết. 

Câu chuyện trên không chỉ diễn ra với các gia đình mà cũng trở thành nỗi lo với người độc thân, Gen Z vốn có mức sống và chi tiêu cao.

Thay vì sử dụng xe máy, Nguyễn Ngọc Hùng (25 tuổi, chuyên viên kinh doanh, Thủ Đức) đã chuyển sang đi metro kết hợp với xe buýt điện để tiết kiệm chi phí xăng xe cho khoảng đi về hơn 20km mỗi ngày từ Thủ Đức vào chỗ làm trên đường Trương Định, quận 3 cũ.

Anh cũng chủ động nấu cơm trưa mang theo vì không chỉ quán tăng giá món mà phí ship của các ứng dụng giao đồ ăn cũng tăng.

“Tôi cũng quyết định tự pha cà phê mang đi làm khi quán quen mỗi sáng thông báo tăng 3.000-5.000 đồng/ly. Tôi cũng cắt giảm ăn vặt – trà sữa buổi xế, hạn chế mua sắm online”, anh cho hay.

Chi tiêu thông minh, tối ưu chi phí sinh hoạt

Theo nghiên cứu của NielsenIQ, 89% người tiêu dùng khu vực châu Á – Thái Bình Dương tìm kiếm mức giá thấp hơn, 72% giảm tổng chi tiêu, đồng thời đưa ra những quyết định mua sắm cẩn trọng hơn.

Ở Việt Nam, 36% người tiêu dùng lo ngại về tình hình suy thoái kinh tế và 25% lo ngại mất việc làm. Họ cũng cảm nhận được tác động của lạm phát thông qua việc tăng giá bán hàng hóa. Người trẻ (18-25 tuổi) cải thiện tình hình tài chính bằng cách tăng thu nhập và chi tiêu tiết kiệm hơn, nhóm người lớn tuổi (46-55 tuổi) có xu hướng cắt giảm chi tiêu cho các mặt hàng không cần thiết. 62% người tiêu dùng Việt Nam cũng lựa chọn nấu ăn tại nhà nhiều hơn.

“Trước đây, nhà tôi chọn ra hàng quán ăn sáng, phần vì nhanh gọn, tiện lợi, có nhiều lựa chọn, phần vì tôi muốn cả nhà có buổi sáng thông thả, dành thời gian cho nhau trước khi bước vào ngày dài bận rộn. Tuy nhiên, từ khi giá cả leo thang, tôi quyết định dậy sớm nấu đồ ăn sáng và chuẩn bị cơm mang đi làm”, chị Hà nói.

Từ thói quen ăn hàng quán, việc chuyển sang nấu với nhiều người không phải là chuyện đơn giản, nhất là khi nhà đông thành viên.

Để tiết kiệm thời gian, chị Hà cho biết thường sơ chế thịt và rau củ cho 4 khẩu phần từ tối hôm trước. Sáng dậy chỉ hầm chín tất cả, nêm nếm vừa ăn rồi cho vào tô cùng với mì gói, bún khô hoặc hủ tiếu là xong, nhanh, gọn, đủ chất.

Mì gói là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình Việt (Ảnh: Đ.N).

“Thời gian đầu tuy có vất vả nhưng khi thấy cả nhà đều ăn ngon và ủng hộ nên tôi lấy làm động lực để tiếp tục”, chị Hà chia sẻ.

Chị cũng trữ sẵn các sản phẩm tiện lợi có thể để đông nhiều ngày như bánh giò, bánh bao… của các thương hiệu uy tín để luân phiên món đa dạng cho cả nhà.

Còn với Phương Nhi (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM), buổi trưa của người trẻ độc thân đôi khi chỉ đơn giản là phần cơm nấu dư ra từ hôm trước, buổi sáng chỉ cần một gói mì hoặc bát bún khô cũng xong bữa.

“Nếu biết cách lựa chọn, mì gói vẫn đảm bảo dinh dưỡng”, Phương Nhi chia sẻ.

Với công nghệ và quy trình nấu hiện đại dựa trên các bước hầm nước dùng truyền thống của người Việt xưa, ngành mì ăn liền đã sản xuất ra những sản phẩm có nhiều dinh dưỡng, tốt cho sức khỏa và tiện lợi hơn những gì Phương Nhi từng nghĩ.

“Một số sản phẩm còn có gói nước cốt 2X gấp đôi đậm đà từ thịt, xương, tôm, được hầm trong nhiều giờ, tôi chỉ cần thêm rau và topping tuỳ thích là đã có ngay tô mì đậm đà, không cần hầm xương nhiều giờ mà vẫn đậm đà, vừa miệng trong vài phút chuẩn bị”, Phương Nhi cho biết.

Bên cạnh đó, Phương Nhi cũng kiểm soát thói quen săn sale (giảm giá), mua sắm theo cảm xúc nhất thời. Trong giai đoạn này, chỉ ưu tiên những khoản chi thật sự cần thiết.

“Kiếm việc làm thêm ngoài giờ để tăng thu nhập là cần thiết trong một thế giới thay đổi nhanh. Việc quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, giúp tôi thích ứng nhanh trước những thay đổi của thời cuộc và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai”, Phương Nhi bày tỏ.