Cách xử trí những tình huống thường gặp ngày Tết, chuyên gia khuyến cáo tránh xa ‘mẹo’

Những ngày Tết, nhịp sống đảo lộn với các bữa tiệc liên miên, trẻ nhỏ hiếu động chơi đùa, người lớn tất bật bếp núc… khiến nguy cơ xảy ra tai nạn tăng cao. Trong nhiều trường hợp, việc sơ cứu đúng cách tại nhà trong “thời điểm vàng” chính là chìa khóa quyết định sự an toàn của nạn nhân trước khi đến bệnh viện.

1. Hóc dị vật: Đừng chữa mẹo bằng cơm nguội!

Ngày Tết với đủ loại hạt dưa, hạt hướng dương, thạch rau câu hay các món ăn chính là “khắc tinh” tiềm ẩn, dễ gây hóc cho cả trẻ nhỏ lẫn người già. Trong những phút giây huyên náo của buổi tiệc, một phút lơ là có thể dẫn đến những sự cố đáng tiếc.

Nhiều gia đình vẫn truyền tai nhau những mẹo dân gian như cho nạn nhân nuốt một miếng cơm nguội lớn, nuốt chuối hoặc dùng tay móc họng. 

Theo các bác sĩ cấp cứu, đây là những hành động cực kỳ nguy hiểm. Việc nuốt thêm thức ăn thô chỉ vô tình đẩy dị vật lún sâu xuống thực quản, gây trầy xước, thậm chí làm tắc nghẽn đường thở hoàn toàn, khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn trong “thời điểm vàng” cứu hộ.

Xử lý đúng cách: Với trẻ nhỏ (nghiệm pháp vỗ lưng – ấn ngực): Nếu trẻ có dấu hiệu tím tái, không khóc được, hãy đặt trẻ nằm sấp dọc theo cánh tay bạn, đầu thấp hơn ngực. Dùng gốc bàn tay vỗ dứt khoát 5 cái vào vùng giữa hai xương bả vai. Nếu dị vật vẫn “lì lợm” chưa ra, lập tức lật ngửa trẻ lại, dùng hai ngón tay ấn mạnh 5 lần vào nửa dưới xương ức.

Với người lớn (thủ thuật Heimlich): Đứng phía sau nạn nhân, vòng hai tay ôm lấy bụng họ. Một tay nắm lại thành nắm đấm đặt ngay vùng thượng vị (dưới xương ức, trên rốn), tay kia nắm lấy nắm đấm này rồi giật mạnh theo hướng từ dưới lên trên, từ ngoài vào trong. Áp lực đột ngột này sẽ giúp tống khứ dị vật ra ngoài như một chiếc “pít-tông” sinh học.

2. Bỏng pô xe, bỏng nước sôi: Nước mát là “cứu tinh” duy nhất

Gian bếp đỏ lửa tất bật cùng mật độ di chuyển chúc Tết dày đặc khiến nguy cơ bỏng nước sôi hay bỏng pô xe tăng đột biến. Tuy nhiên, thay vì xử lý khoa học, nhiều người vẫn loay hoay với những phương pháp dân gian khiến vết thương “biến tướng” nặng nề hơn.

“Cấp cứu” vết bỏng trong 20 phút vàng: Ngay khi tai nạn xảy ra, việc đầu tiên cần làm không phải là tìm thuốc bôi mà là tìm nguồn nước sạch. Hãy đưa vùng da bị tổn thương dưới vòi nước mát (tuyệt đối không dùng nước đá) trong khoảng 15-20 phút. 

Luồng nước mát không chỉ giúp xoa dịu cơn đau tức thì mà còn có tác dụng “rút nhiệt” từ sâu trong các lớp biểu bì, ngăn chặn tổn thương lan rộng và giảm nguy cơ để lại sẹo sâu.

Nói “không” với những niềm tin sai lệch:

Tránh xa kem đánh răng, mỡ trăn hay nước mắm: Những thứ này không hề có tác dụng làm mát như lầm tưởng. Ngược lại, chúng bao phủ vết thương, giữ nhiệt lại bên trong và tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng.

Không đắp lá cây lạ: Việc tự ý đắp các loại lá không rõ nguồn gốc lên vết thương hở sẽ làm phức tạp hóa quá trình điều trị, gây khó khăn cho bác sĩ khi phải làm sạch và đánh giá mức độ tổn thương.

3. Ngộ độc thực phẩm và rối loạn tiêu hóa

Mâm cỗ Tết thường được nấu sẵn và hâm đi hâm lại, cộng với việc ăn uống không điều độ dễ dẫn đến nôn mửa, tiêu chảy.

Cách xử lý tại chỗ:

Bù nước là tiên quyết: Khi bị tiêu chảy hoặc nôn, cơ thể mất nước trầm trọng. Hãy pha Oresol đúng liều lượng chỉ dẫn trên bao bì. Lưu ý: Uống từng ngụm nhỏ, không uống quá nhanh.

Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy ngay lập tức: Tiêu chảy là phản ứng của cơ thể để tống độc tố ra ngoài. Việc uống thuốc cầm ngay có thể khiến vi khuẩn, độc tố kẹt lại trong đường ruột lâu hơn.

Khi nào cần đi viện? Nếu xuất hiện triệu chứng sốt cao, phân có máu, hoặc nôn vọt không ngừng, hãy đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất.

4. Say rượu bia và ngộ độc rượu

Những chén rượu chúc Tết “vui quá đà” có thể dẫn đến tình trạng mất kiểm soát hoặc ngộ độc rượu (đặc biệt là rượu không rõ nguồn gốc).

Sơ cứu đúng: Để người say nằm nghiêng sang một bên để tránh hít sặc nếu có nôn mửa.

Cho uống nước ấm, nước chanh hoặc nước gừng để giữ ấm cơ thể và hỗ trợ đào thải độc tố.

Nếu người say có dấu hiệu co giật, thở chậm, da tím tái hoặc gọi hỏi không phản ứng (hôn mê), cần đưa đi cấp cứu ngay vì có thể đã bị ngộ độc methanol hoặc hạ đường huyết nghiêm trọng.

5. Tai nạn do vật sắc nhọn và trầy xước

Dọn dẹp nhà cửa hay chế biến món ăn không cẩn thận dễ gây ra các vết thương chảy máu.

Quy trình sơ cứu:

Rửa sạch vết thương dưới vòi nước để loại bỏ bụi bẩn.

Dùng gạc sạch hoặc khăn sạch ép trực tiếp lên vết thương để cầm máu trong 5-10 phút.

Sát trùng bằng dung dịch chuyên dụng và băng lại.

Kiểm tra lịch tiêm ngừa uốn ván nếu vết thương sâu hoặc do kim loại gỉ sét gây ra.

Sự bình tĩnh và kiến thức sơ cứu đúng đắn của người thân trong những phút đầu tiên sau tai nạn có giá trị tương đương với các biện pháp chuyên sâu tại bệnh viện. Đừng để những sự cố đáng tiếc làm mất đi ý nghĩa của những ngày xuân mà vui Tết một cách an toàn và chủ động.

Tết ăn uống ra sao để giữ eo thon, dáng đẹp?

Tết là thời gian nghỉ ngơi thoải mái, họp mặt gia đình, bạn bè, nếu ăn uống thả ga sẽ dễ tăng cân. Ăn uống quá nhiều cũng có thể dẫn đến rối loạn tiêu hóa, làm xấu thêm tình trạng các bệnh tim mạch, tiểu đường, huyết áp…