Suy kiệt, tụt huyết áp do giảm cân cấp tốc đón Tết

Chị Lý gần như bỏ hẳn bữa sáng và tối, trưa chỉ ăn chút rau luộc, salad hoặc trái cây, uống nước khi đói kết hợp uống trà hỗ trợ giảm cân mua trên mạng. Hai tuần đầu, chị giảm được gần 5 kg sau đó chững lại, chóng mặt, mệt lả, tim đập nhanh, thở hụt hơi, tay chân bủn rủn, rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cấp cứu.

Bác sĩ chẩn đoán chị bị mất nước kèm rối loạn điện giải, tụt huyết áp, suy kiệt, rối loạn chuyển hóa, được truyền bù dịch và điều chỉnh điện giải để ổn định các chỉ số. Sau khi sức khỏe ổn, chị được tư vấn điều trị rối loạn chuyển hóa và béo phì.

Khi tới khám, chị Lý béo phì độ một, nặng 65 kg, BMI 28, rối loạn lipid máu, tăng men gan, tăng axit uric. “Nhịn ăn để giảm béo là phương pháp sai lầm, không bền vững”, BS.CKII Trương Thị Vành Khuyên, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, khuyến cáo, giải thích thêm số cân nặng sụt giảm đó không phải tiêu hao mỡ mà giảm nước và mất cơ. Cơ thể bị mất nước nghiêm trọng dẫn đến rối loạn điện giải, buộc tim, gan, thận phải hoạt động quá mức trong khi nguồn năng lượng cung cấp không đủ. Lâu dài tình trạng này làm tăng nguy cơ loạn nhịp tim, suy thận, rối loạn nội tiết và suy giảm miễn dịch.

Khi đột ngột cắt giảm lượng calo nạp vào, cơ thể kích hoạt một loạt phản ứng nhằm bảo vệ nguồn năng lượng dự trữ. Hormone gây đói như ghrelin được tiết ra nhiều hơn, trong khi leptin – hormone tạo cảm giác no lại giảm xuống. Song song đó, tốc độ trao đổi chất cơ bản bị điều chỉnh giảm. Cơ thể bước vào trạng thái “tiết kiệm năng lượng”, làm chậm quá trình đốt cháy calo kể cả khi nghỉ ngơi. Những thay đổi sinh lý này khiến cơ thể rất dễ tăng cân trở lại ngay khi quay lại chế độ ăn bình thường. Hiệu ứng này được gọi là “hồi cân”, theo bác sĩ Khuyên.

Bác sĩ lên phác đồ điều trị giảm cân khoa học, an toàn bằng thuốc ức chế thèm ăn, giảm năng lượng cho chị Lý. Song song đó, chị được tư vấn chế độ ăn đa dạng dinh dưỡng, bổ sung protein nạc để phục hồi dần lượng cơ bắp đã mất đột ngột, không cắt bỏ hoàn toàn tinh bột, ăn đủ chất béo cần thiết, kết hợp vận động hàng ngày.

Bác sĩ Khuyên khuyên người giảm cân nên đi kèm với thay đổi nếp sống, điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt để duy trì cân nặng bền vững. Người thừa cân, béo phì nên giảm cân khoa học, không dùng các sản phẩm điều trị trên mạng để tránh nguy cơ biến chứng.

Đức Hạnh

*Tên người bệnh đã được thay đổi