Cần chính sách ổn định cho điện mặt trời mái nhà

Như Thanh Niên đã đề cập, UBND TP.HCM vừa có văn bản gửi Bộ Công thương và Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) kiến nghị ưu tiên cung cấp điện cho TP trong giai đoạn cao điểm mùa khô từ tháng 4 – 6 năm nay. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, TP.HCM cho biết nhu cầu dùng điện sẽ tăng mạnh. 

Tuy nhiên, số liệu của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) cho thấy công suất cực đại năm nay dự báo ở mức 9.556 MW và có thể lên đến 10.059 MW. Ở kịch bản này, TP có thể thiếu hụt khoảng 354 MW vào khung giờ cao điểm buổi tối (từ 17 – 20 giờ), thậm chí mức thiếu hụt có thể lên tới 723 – 1.226 MW.

Không chỉ tại TP.HCM, theo dự báo kịch bản vận hành cực đoan năm nay, công suất phụ tải của Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) sẽ vượt ngưỡng khả dụng do NSMO phân bổ vào các tháng 5, 6, 7 và 11.

Kiến nghị tăng cấp điện ngay lúc TP.HCM nói riêng và miền Nam nói chung đang trong giai đoạn nắng nóng gay gắt khiến nhiều người đặt câu hỏi về hiện trạng điện mặt trời mái nhà? Tại sao mô hình này vẫn chưa thể “chia lửa” với ngành điện sau nhiều năm phát triển?

Điểm nghẽn ở đâu?

Câu chuyện điện mặt trời mái nhà trở thành chủ đề bàn luận sôi nổi của bạn đọc (BĐ) Báo Thanh Niên. Đa số BĐ đánh giá chính sách điện mặt trời mái nhà hiện nay “vẫn phát sinh điểm nghẽn về thủ tục và tiêu thụ”.

BĐ Binh Truong chia sẻ: “Nghe qua thì tưởng thủ tục dễ dàng, chỉ cần báo công suất và địa điểm lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Thực tế khi đi đăng ký còn cần giấy phép xây dựng, bản vẽ, nghiệm thu phòng cháy… Lắp 7 KW tự sản tự tiêu, không nối lưới, mà còn lắm thủ tục thì người dân rất khó làm”. 

BĐ T.Khang cũng cho biết: “Tôi đã thử lên app ngành điện và cổng dịch vụ công để thực hiện thông báo lắp đặt điện mặt trời mái nhà nhưng không thể thực hiện được. Đề nghị các cơ quan chức năng tạo điều kiện tối đa để người dân thực hiện thủ tục”.

Liên quan đến thủ tục lắp đặt điện mặt trời mái nhà, BĐ VanAnh nêu: “Lắp điện mặt trời mái nhà không đăng ký thì sẽ bị phạt, còn đi đăng ký thì đôi khi không biết thực hiện ở đâu. Đề nghị ngành điện cho địa chỉ điện tử để người dân đăng ký cho thuận tiện”. Tán thành, BĐ Thanh Cong Vo đề nghị: “Ngành điện tạo mục thông báo đăng ký điện mặt trời mái nhà ngay trên app điện lực hiện nay, người dân dễ dàng thông báo khi có nhu cầu”.

Phát biểu trên Thanh Niên, ông Nguyễn Quốc Việt, Tổng giám đốc Công ty CP Vinasol, nhận xét việc phân bổ nguồn công suất cho các địa phương đang được tính lại sau sáp nhập nên việc triển khai hợp đồng bán sản lượng điện dư lên lưới vẫn đang tạm dừng. Đây là “điểm nghẽn” phát sinh tạm thời khiến nguồn điện mặt trời mái nhà chưa tăng tốc như kỳ vọng. Ông Việt cũng kiến nghị cần có nhanh chính sách khuyến khích bán điện vào khung giờ cao điểm, khuyến khích thưởng tiền khi hộ lắp điện mặt trời mái nhà kèm hệ thống lưu trữ…

Về vấn đề này, BĐ Minh Nghĩa nhìn nhận: “Khoan nói đến việc bán được điện lên lưới. Riêng khoản lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà đã mang lại lợi ích kép. Vừa giúp người dân chủ động nguồn năng lượng, tiết kiệm chi phí tiền điện, vừa góp phần thúc đẩy mục tiêu phát triển năng lượng xanh”.

Thêm chính sách hỗ trợ

Tiếp tục nêu ý kiến về thủ tục đăng ký lắp đặt điện mặt trời mái nhà, BĐ Binh Truong đánh giá: “Điểm nghẽn phát sinh khiến chủ trương phát triển năng lượng sạch bị giẫm chân tại chỗ. Ngành quản lý cần bớt thủ tục và nên giới hạn theo công suất lắp đặt. Ví dụ, lắp hệ thống dưới 10 KW, người dân chỉ cần thông báo cho điện lực địa phương là xong”.

“Không chỉ đơn giản hóa thủ tục mà còn cần thêm nhiều chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà, chẳng hạn như cho vay vốn, hỗ trợ thiết bị lưu trữ điện, hướng dẫn xử lý pin mặt trời… Có như vậy người dân và doanh nghiệp mới tiếp tục mạnh dạn đầu tư vào năng lượng sạch”. BĐ Thuy Le đề nghị.

Đa số BĐ tán thành ý kiến về việc phải có chính sách nhất quán, đồng bộ từ tài chính đến kỹ thuật, quản lý để phát triển điện năng lượng mặt trời. BĐ Hà Nguyễn đánh giá: “Dư địa để phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu còn rất lớn, lại đặc biệt cần thiết trong bối cảnh hiện nay”.

BĐ Trường Lưu nêu: “Nếu làm tốt câu chuyện xã hội hóa chuyển đổi năng lượng xanh sẽ giảm áp lực cho ngành điện rất nhiều. Tuy nhiên phải tránh câu chuyện “đầu voi đuôi chuột” trong chính sách, vì trước đây nhiều người đã đầu tư “điện mái nhà” với mục tiêu vừa dùng vừa bán, nhưng chính sách thay đổi đã khiến nhiều hộ dân cảm thấy hẫng hụt” .