Châu Âu kêu gọi hàn gắn với Mỹ tại Hội nghị An ninh Munich

Các lãnh đạo châu Âu ngày 13/2 tại Hội nghị An ninh Munich đã lên tiếng bảo vệ những cam kết an ninh và mối đoàn kết của NATO vốn đang bị lung lay bởi những phát ngôn chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz thúc giục thiết lập “mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương mới”, trong khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi xây dựng “một châu Âu mạnh mẽ” hơn.

“Việc là một phần trong NATO là lợi thế chiến lược không chỉ của châu Âu mà còn là của Mỹ. Vì vậy, hãy cùng nhau hàn gắn và khôi phục lòng tin xuyên Đại Tây Dương”, ông Merz phát biểu. “Trong kỷ nguyên đối đầu giữa các cường quốc, ngay cả Mỹ cũng sẽ không có đủ sức mạnh để đơn độc hành động”.

Tổng thống Pháp Macron trong khi đó thể hiện lập trường bảo vệ châu Âu mạnh mẽ với bài phát biểu tại sự kiện, khi khẳng định “mọi người nên lấy chúng tôi làm gương thay vì chỉ trích”.

Hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa châu Âu và Mỹ đang căng thẳng, sau khi Tổng thống Donald Trump thể hiện quyết tâm muốn kiểm soát Greenland đồng thời chỉ trích các quốc gia châu Âu là “suy tàn” và “yếu ớt”.

Xung đột Nga – Ukraine, chuẩn bị bước sang năm thứ 5, cũng là nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự, cùng với những nỗ lực của các quốc gia thành viên châu Âu thuộc NATO nhằm tăng ngân sách quốc phòng theo yêu cầu từ ông Trump.

Phát biểu bên lề hội nghị, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nhấn mạnh châu Âu đang “nỗ lực đảm nhận vai trò lãnh đạo lớn hơn trong khối” và “quan tâm nhiều hơn đến việc tự phòng thủ”.

“Một châu Âu mạnh mẽ trong một NATO vững mạnh đồng nghĩa với việc mối liên kết xuyên Đại Tây Dương sẽ bền chặt hơn bao giờ hết”, ông nói.

Văn phòng Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm 13/2 công bố bài phát biểu ông sẽ trình bày tại Hội nghị An ninh Munich vào ngày 15/2, trong đó mô tả Mỹ là một đồng minh “không thể thiếu” đã có đóng góp không gì sánh nổi cho an ninh châu Âu, nhưng mô hình “NATO châu Âu” sẽ giúp châu lục này giảm bớt tình trạng phụ thuộc quá mức vào Mỹ.

“Tôi đang nói tới tầm nhìn về an ninh và quyền tự chủ lớn hơn của châu Âu. Điều này không phải để Mỹ rút lui, mà nhằm đáp lại lời kêu gọi sẻ chia gánh nặng của Washington và tái cấu trúc mối quan hệ từng phục vụ chúng ta rất tốt”, bài phát biểu có đoạn.

Một nguồn tin từ chính phủ Đức cho biết Thủ tướng Merz và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã gặp nhau tại hội nghị để thảo luận về “Ukraine, tình trạng đàm phán với Nga và nỗ lực tiếp tục hỗ trợ cho quốc gia này, đặc biệt là viện trợ quân sự”.

Nguồn tin cho hay hai bên cũng thảo luận về Iran và NATO, đồng thời “ông Rubio đã khen ngợi các bước đi của Đức nhằm củng cố liên minh”.

Ông Rubio sau đó có cuộc gặp kéo dài 15 phút với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen để thảo luận về vấn đề chủ quyền hòn đảo. Thủ tướng Đan Mạch mô tả cuộc hội đàm là “mang tính xây dựng”.

Quan hệ Mỹ – Đan Mạch xấu đi khi Tổng thống Trump hồi tháng một gia tăng đe dọa kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Copenhagen, khiến các quốc gia châu Âu phải lên tiếng phản đối.

Hội nghị An ninh Munich lần thứ 62 diễn ra ngày 13-15/2 tại Munich, Đức, quy tụ hàng trăm nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo từ nhiều nơi trên thế giới để thảo luận về các thách thức với chính sách an ninh.

Được giới quan sát đánh giá là một trong những kỳ hội nghị căng thẳng và mang tính bước ngoặt nhất trong nhiều thập kỷ qua, Hội nghị An ninh Munich 2026 không chỉ là nơi đối thoại, mà còn là các lãnh đạo thảo luận về cách thức tái định hình cấu trúc an ninh toàn cầu đang có nhiều rạn nứt, liên quan tới nhiều vấn đề nóng như liên minh NATO, chiến sự Nga – Ukraine.

Vũ Hoàng (Theo AFP, AP)