Chỉ rõ trách nhiệm về an toàn thực phẩm

Sáng 12-1, tiếp tục phiên họp thứ 53, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Thanh, Ủy ban Thường vụ QH cho ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện của QH tháng 12-2025.

Có che giấu dịch bệnh hay không?

Quan tâm đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nêu vừa qua, vụ việc Công ty CP Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) sử dụng thịt heo bị nhiễm dịch tả heo châu Phi để chế biến thành phẩm và đưa ra thị trường đã tạo làn sóng trong dư luận, gây ảnh hưởng lớn. Vụ việc này cũng đưa ra mức cảnh báo rất cao về bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, cho thấy tính bất chấp và sự coi thường tính mạng người dân của những nhãn hàng lớn, nổi tiếng rất phổ biến.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho biết bản thân gia đình bà cũng sử dụng đồ hộp rất nhiều như thịt heo đóng hộp, xốt cà chua, thịt bò hầm, patê… “Chúng tôi thấy rất lo lắng” – bà Nguyễn Thanh Hải bày tỏ.

Nhắc lại Quy định 4527/2018 ngày 15-11-2018 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về kế hoạch ứng phó khẩn cấp với dịch tả heo châu Phi, bà Nguyễn Thanh Hải cho biết đã quy định tất cả heo nhiễm bệnh đều phải được tiêu hủy. “Vấn đề đặt ra là có hiện tượng che giấu dịch bệnh hay không? Vấn đề quản lý việc tiêu hủy như thế nào?” – bà Nguyễn Thanh Hải nêu vấn đề.

Vẫn theo bà Nguyễn Thanh Hải, thông tin bước đầu cơ quan công an nhận định đây là đường dây khép kín – từ thu mua, vận chuyển, chế biến… – nhưng tại sao những con heo này không được tiêu hủy? Quá trình diễn biến thế nào, quản lý nhà nước ra sao? Đây là câu chuyện từ chăn nuôi, thú y, vận chuyển đến thành phẩm. Mặc dù tổng giám đốc Công ty CP Đồ hộp Hạ Long đã bị bắt, song Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đề nghị làm rõ đầu mối quản lý nhà nước là ai, chịu trách nhiệm thế nào?

Dù nhìn nhận đây chỉ là “con sâu làm rầu nồi canh” nhưng sẽ khiến người dân mất lòng tin vào thị trường sản phẩm đóng hộp, thực phẩm chế biến sẵn, bà Nguyễn Thanh Hải đề nghị báo cáo dân nguyện cần làm rõ nét hơn về công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm bởi đây là vấn đề rất nhức nhối hiện nay và còn tồn tại nhiều “lỗ hổng” trong khâu quản lý. Đề nghị tiếp tục rà soát với các loại đồ hộp khác và khẩn trương cảnh báo để người dân được biết.

Triệt phá nhiều đường dây thực phẩm bẩn

Ngày 12-1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM cho biết đã thi hành lệnh bắt tạm giam ông Vương Lưỡng Toàn (SN 1981) cùng 2 người khác để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”.

Theo kết quả điều tra ban đầu, ông Toàn là chủ hộ kinh doanh Châu Phát (trú tại phường Phú Thạnh, TP HCM), chuyên sản xuất và buôn bán mì sợi. Cuối tháng 12-2025, trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế bất ngờ kiểm tra cơ sở sản xuất mì sợi này, bắt quả tang nhiều người đang trực tiếp pha trộn hàn the, soda và dung dịch silicate vào mì sợi nhằm tăng độ dai, mềm và màu sắc bắt mắt cho sản phẩm. Đây đều là các hóa chất bị cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm.

Bước đầu, chủ cơ sở thừa nhận đã sử dụng các loại hóa chất cấm này trong nhiều năm để sản xuất mì sợi bán ra thị trường. Công an xác định mỗi ngày cơ sở ông Toàn sản xuất khoảng 600-700 kg mì sợi tẩm hóa chất. Trong vòng 3 năm gần đây, tổng lượng mì sợi độc hại được tuồn ra thị trường ước tính 800 tấn, còn nếu tính trong khoảng 10 năm thì con số này đặc biệt lớn. Hiện cơ quan công an đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân liên quan.

Cùng thời điểm, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP HCM cũng đã khởi tố vụ án, khởi tố 7 bị can về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”, liên quan đến đường dây làm giả thịt bò từ thịt heo với quy mô lớn. Các bị can gồm Lê Quang Quyết (SN 1992), Nguyễn Đức Đạt (SN 1992) và 5 người khác, trong đó Quyết được xác định là chủ mưu, cầm đầu.

Trước đó, ngày 15-11-2025, lực lượng chức năng phối hợp Công an phường Thới An kiểm tra một cơ sở chế biến thực phẩm tại số 46 đường D2, khu phố 37. Tại đây, phát hiện Lê Quang Quyết cùng các nhân viên đang trực tiếp tổ chức sản xuất thịt bò nghi giả. Đồng thời, một nhân viên khác bị bắt quả tang khi đang vận chuyển hơn 36 kg thịt bò thành phẩm nghi giả để giao cho khách hàng. Tiếp tục mở rộng điều tra, ngày 16-11, công an kiểm tra thêm một địa điểm tại số 144/2 đường số 6, phường Hiệp Bình do Nguyễn Đức Đạt làm chủ. Tại cơ sở này, lực lượng chức năng thu giữ 247 kg thịt bò nghi giả đã thành phẩm cùng nhiều máy móc, dụng cụ, hóa chất dùng để biến thịt heo thành thịt bò giả.

Kết quả điều tra xác định cơ sở của Lê Quang Quyết hoạt động từ tháng 2-2025 nhưng không đăng ký kinh doanh, không thực hiện nghĩa vụ thuế và không ký hợp đồng lao động. Quyết khai nhận được Nguyễn Đức Đạt hướng dẫn quy trình sản xuất thịt heo giả thịt bò, đồng thời cung cấp nguyên liệu là thịt heo và hóa chất sodium metabisulfite. Trung bình mỗi ngày, các đối tượng sản xuất khoảng 600 kg thịt bò giả, tiêu thụ tại khoảng 75 quán ăn trên địa bàn TP HCM và khu vực lân cận, thu lợi bất chính 15.000 – 40.000 đồng/kg.