Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán: Nhiều quỹ ngàn tỉ USD bắt đầu tiếp cận Việt Nam

Bà Vũ Thị Chân Phương nói: Sự kiện thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là cột mốc quan trọng đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của chứng khoán Việt Nam, ghi nhận sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Bộ Tài chính, sự phối hợp chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành liên quan; nỗ lực của ngành chứng khoán, Ngân hàng Thế giới, các chuyên gia của FTSE và nhiều định chế đầu tư toàn cầu…

6 chữ ngắn gọn về năm 2025

* Không thể phủ nhận 2025 là một năm rất đặc biệt với thị trường chứng khoán Việt Nam. Nếu dùng ba từ thật ngắn gọn để mô tả thị trường 2025, bà sẽ nói gì?

– 2025 có thể coi là năm bản lề và đột phá của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế – tài chính quốc tế nhiều biến động, thị trường vẫn vận hành an toàn, ổn định, minh bạch, tăng trưởng mạnh và tiếp tục khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung – dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Điểm nhấn lớn nhất là việc FTSE Russell công bố Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là thành quả của quá trình cải cách đồng bộ về khung pháp lý, hạ tầng công nghệ, mức độ tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, cũng như chất lượng quản lý – giám sát.

Về hạ tầng, hệ thống công nghệ thông tin KRX được đưa vào vận hành chính thức, tạo nền tảng kỹ thuật hiện đại, an toàn để phát triển sản phẩm mới, nâng cao năng lực xử lý giao dịch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Về quy mô, cả thị trường cổ phiếu – trái phiếu – phái sinh đều tăng trưởng tích cực. Vốn hóa cổ phiếu tăng khoảng 35% so với cuối năm 2024, đạt 92% GDP; chỉ số tăng khoảng 40%, phản ánh kỳ vọng đang lên về sự phục hồi kinh tế và chuyển biến tích cực của thị trường.

Đà tăng của thị trường được dẫn dắt bởi thanh khoản duy trì ở mức cao. Số lượng tài khoản nhà đầu tư tiếp tục tăng, vượt mốc 11,6 triệu, cho thấy niềm tin của công chúng đối với thị trường tiếp tục được củng cố.

2025 cũng là năm hoàn thiện mạnh mẽ khung khổ pháp luật. Đặc biệt, việc Thủ tướng phê duyệt Đề án nâng hạng và Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành kế hoạch triển khai ngay trong năm 2025 thể hiện cam kết rất mạnh mẽ của Chính phủ và các cơ quan liên quan.

Một dấu ấn mới đáng chú ý nữa là nghị quyết cho phép thí điểm thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Đây là bước đi để Việt Nam nắm bắt cơ hội tài chính mới nhưng theo hướng có trách nhiệm và kiểm soát rủi ro.

Nếu dùng vài từ ngắn gọn để mô tả thị trường 2025, tôi chọn: “Bứt phá – Tăng trưởng – Hội nhập”.

* Có thông tin cho rằng một số quỹ đầu tư nghìn tỉ USD đang mong muốn mở tài khoản và tham gia mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam sau khi nâng hạng. Bà có thể chia sẻ rõ hơn về mức độ quan tâm thực tế và sự chuẩn bị của Ủy ban Chứng khoán nhà nước để tiếp nhận dòng vốn “siêu lớn”?

– Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp sẽ mở ra khả năng tiếp cận mạnh mẽ hơn đối với các dòng vốn đầu tư gián tiếp quốc tế mang tính trung và dài hạn, nhất là từ các quỹ đầu tư theo chỉ số, quỹ hưu trí, quỹ bảo hiểm và các định chế tài chính lớn.

Trong thời gian qua, các tổ chức đầu tư lớn trên thế giới (Vanguard, BlackRock, UBS, State Street…) đã tăng cường trao đổi với Ủy ban Chứng khoán để nghiên cứu khả năng đầu tư tại Việt Nam.

Với cơ quan quản lý, nhiệm vụ xuyên suốt là giữ vững ổn định thị trường, quản lý hiệu quả luồng vốn nước ngoài và nâng chất lượng hàng hóa.

Ủy ban Chứng khoán sẽ triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trong đề án nâng hạng, ưu tiên hoàn thiện thể chế; mở rộng sản phẩm; nâng cấp hạ tầng; tăng cường kỷ luật thị trường; đồng thời phát triển nhà đầu tư trong nước theo hướng chuyên nghiệp, cân bằng hơn.

Nhiều việc cần làm

* Năm 2026 sẽ còn nhiều đầu việc quan trọng để chuẩn bị cho lộ trình nâng hạng chính thức. Ủy ban Chứng khoán nhà nước sẽ ưu tiên những nhóm nhiệm vụ nào trong năm mới?

– Chúng tôi sẽ tập trung đồng bộ theo đề án nâng hạng đã được phê duyệt, với một số trọng tâm:

Hoàn thiện khung pháp lý về chứng khoán và thị trường chứng khoán, trong đó có cơ chế giao dịch cho nhà đầu tư nước ngoài, tăng cường minh bạch và công bố thông tin.

Phát triển quy mô và chiều sâu thị trường: tăng cung hàng hóa, đa dạng sản phẩm; nâng chuẩn quản trị công ty; nghiên cứu trái phiếu hạ tầng, trái phiếu xanh; phát triển chứng chỉ quỹ mới; triển khai thêm sản phẩm mới trên thị trường phái sinh.

Cơ cấu lại nhà đầu tư, khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thông qua định chế chuyên nghiệp; phát triển ngành quỹ để tăng tính ổn định dài hạn.

Hiện đại hóa hạ tầng, thúc đẩy chuyển đổi số để nâng hiệu quả quản lý, giám sát và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Tăng cường thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm, siết kỷ luật – kỷ cương, củng cố niềm tin thị trường.

* Bà có chia sẻ, khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thông qua định chế chuyên nghiệp. Nhưng gần 90% giao dịch hiện nay đến từ nhà đầu tư cá nhân. Theo bà, chính sách then chốt nào để tăng tỉ trọng nhà đầu tư tổ chức và tạo thế cân bằng bền vững?

– Thực tế hiện nay cho thấy cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn nghiêng về phía nhà đầu tư cá nhân, với gần 90% giá trị giao dịch hằng ngày.

Điều này giúp thị trường duy trì tính sôi động, nhưng cũng khiến biến động ngắn hạn chịu tác động lớn từ yếu tố tâm lý nhà đầu tư, đặt ra yêu cầu cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư theo hướng cân bằng, bền vững hơn.

Trọng tâm thời gian tới là triển khai Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ: khuyến khích nhà đầu tư cá nhân ủy thác qua các định chế chuyên nghiệp; phát triển đa dạng sản phẩm quỹ, đa dạng kênh phân phối; chuẩn hóa quản trị và đạo đức nghề nghiệp ngành quỹ để tạo dựng niềm tin.

Song song, chúng tôi sẽ tăng cường đào tạo, phổ cập kiến thức và truyền thông để nhà đầu tư cá nhân hướng tới hành vi đầu tư bền vững.

Tôi tin dòng vốn chủ động từ nước ngoài sẽ xuất hiện sớm, tạo nên hiệu ứng “đón đầu nâng hạng” trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới.

Ông BÙI HOÀNG HẢI

Ông BÙI HOÀNG HẢI (Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán nhà nước):

Tin sớm có hiệu ứng đón đầu nâng hạng

Từ đầu năm 2025 đến ngày 19-11-2025, nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) ở Việt Nam đã bán ròng 131.051 tỉ đồng (tương đương 5,22 tỉ USD) cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ. Dù vậy, tổng giá trị danh mục tài sản của họ tính đến ngày 31-10-2025 ước đạt 51,12 tỉ USD (tương đương 14,04% giá trị vốn hóa thị trường và 10,73% GDP năm 2024), vẫn tăng 6% so với cuối năm 2024.

Việc NĐTNN bán ròng xuất phát từ nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do tái cơ cấu danh mục, hiện thực hóa lợi nhuận khi chỉ số VNIndex tại thời điểm cuối tháng 9-2025 đã tăng 31,2% so với cuối năm 2024.

Bên cạnh đó, một số tổ chức thoái vốn theo chiến lược kinh doanh; một số quỹ đầu tư nước ngoài tái cơ cấu danh mục định kỳ theo tính chất hoạt động của quỹ, tập trung trong tháng 9 – tháng cuối cùng của quý 3. Đây là thời điểm các quỹ tái cơ cấu danh mục để điều chỉnh tỉ trọng chứng khoán nắm giữ và chốt NAV.

Số liệu thống kê của Bloomberg cho thấy NĐTNN mua ròng tính từ đầu năm 2025 đến 13-10-2025 ở Mỹ là 272 tỉ USD, ở khu vực châu Âu là 177 tỉ USD trong khi bán ròng ở một số thị trường mới nổi, cận biên như Ấn Độ là 16,9 tỉ USD, Malaysia là 4 tỉ USD, Indonesia là 3 tỉ USD, Thái Lan là 2,9 tỉ USD.

Như vậy, hiện tượng bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ đầu năm tới giữa tháng 10 năm nay (khoảng 4,1 tỉ USD) là tương đồng với các thị trường chứng khoán khác trong khu vực.

Hiện cơ quan quản lý thị trường chứng khoán vẫn đang tiếp tục hoàn thiện đồng bộ nhiều quy định pháp lý nhằm tạo thuận lợi hơn nữa cho NĐTNN, trước mắt tập trung vào cơ chế giao dịch cho họ sử dụng dịch vụ đặt lệnh được cung cấp bởi các nhà môi giới toàn cầu và tăng cường hệ thống thông tin giữa ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán phục vụ giao dịch chứng khoán của NĐTNN.

Các hạng mục này chúng tôi phấn đấu hoàn thành trước kỳ đánh giá tháng 3-2026 của FTSE Russell để NĐTNN có thời gian trải nghiệm và đánh giá. Từ đó, tôi tin dòng vốn chủ động từ nước ngoài sẽ xuất hiện sớm, tạo nên hiệu ứng “đón đầu nâng hạng” trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới.