Từ con số nhộn nhịp 138 chuyến mỗi ngày, eo biển Hormuz – “cuống rốn” năng lượng của thế giới – giờ đây vắng bóng tàu bè với vỏn vẹn 2 chiếc rẽ sóng trong suốt 24 giờ qua. Đáng nói, theo cơ quan hàng hải quốc tế, không một giọt dầu nào được vận chuyển trong số đó.
Sự tê liệt của tuyến hàng hải huyết mạch này không chỉ là câu chuyện xa xôi của vùng Trung Đông, mà đang trở thành “mồi lửa” đe dọa trực tiếp đến tăng trưởng toàn cầu và biến động danh mục đầu tư của hàng triệu cá nhân.
Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm mạnh từ mức trung bình 138 tàu/ ngày xuống chỉ còn 2 tàu trong 24 giờ tính đến ngày 5/3 (Ảnh: IA).
Cú sốc cung – cầu và nguy cơ “đứt gãy” chuỗi năng lượng
Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua những giờ phút thót tim khi sắc xanh tăng giá bao trùm các bảng điện hàng hóa. Cập nhật từ Oil Price đến 23 giờ ngày 6/3 (giờ Việt Nam), dầu WTI chuẩn Mỹ đã bật tăng 7,79% vượt mốc 88,8 USD/thùng, trong khi dầu Brent Biển Bắc cũng vọt hơn 5% lên trên 91 USD/thùng. Đà tăng nóng này bắt nguồn từ một rủi ro hiện hữu: nguồn cung dầu mỏ thế giới đang bị khóa chặt.
Kuwait, một trong những “anh cả” sáng lập OPEC, buộc phải chủ động đóng cửa bớt các mỏ khai thác bởi họ không còn bất kỳ sức chứa nào để lưu trữ dầu khi tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đóng băng. Thậm chí, các nguồn tin cho biết giới chức Kuwait đang phải tính đến bài toán cắt giảm sâu cả hoạt động lọc dầu, chỉ duy trì ở mức đắp đổi qua ngày cho nhu cầu nội địa.
Hiệu ứng domino không dừng lại ở đó. Theo tờ Financial Times, Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi đã đưa ra một cảnh báo sắc lạnh rằng toàn bộ các nước xuất khẩu dầu khí lớn tại Trung Đông có thể đồng loạt phải kích hoạt điều khoản “bất khả kháng” đối với các hợp đồng xuất khẩu quốc tế chỉ trong vài ngày tới.
Ngay cả khu vực tự trị Kurdistan của Iraq cũng không tránh khỏi vòng xoáy này khi mỏ dầu Sarsang do tập đoàn Mỹ HKN Energy vận hành phải khẩn cấp ngừng hoạt động sau các sự cố an ninh.
Với các nhà đầu tư, việc các “vòi bơm” năng lượng thế giới đồng loạt khóa van là tín hiệu rõ ràng nhất cho một chu kỳ khan hiếm mới, đe dọa đẩy chi phí đầu vào của các doanh nghiệp tăng vọt.
Kịch bản 150 USD và “đòn đau” giáng xuống nền kinh tế
Viễn cảnh xấu nhất không còn nằm trên giấy. Trả lời phỏng vấn Financial Times, ông Saad al-Kaabi, người đồng thời là CEO của tập đoàn khổng lồ QatarEnergy, thẳng thắn dự báo giá vàng đen hoàn toàn có thể xuyên thủng mốc 150 USD/thùng trong vòng 2-3 tuần tới, trong khi giá khí tự nhiên có thể tăng gấp 4 lần lên 40 USD/MMBtu nếu tàu thương mại tiếp tục chôn chân.
Thực tế giao thương đang vô cùng ảm đạm. Hiện có hàng chục tàu chở dầu đang mắc kẹt trong vô vọng gần khu vực Hormuz. Các hãng bảo hiểm đã quay lưng, thẳng thừng rút lại các gói bảo hiểm rủi ro chiến tranh khiến hoạt động thương mại năng lượng tại đây bị bóp nghẹt. Những động thái can thiệp từ phía Mỹ về việc cung cấp bảo hiểm cho tàu thuyền đến nay vẫn chưa đủ sức nặng để phá băng tình hình.
Bản thân Qatar, nhà sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ 2 thế giới, cũng đã ngậm ngùi đóng cửa tổ hợp Ras Laffan – cơ sở LNG quy mô nhất toàn cầu sau khi nhận cảnh báo an ninh. Quyết định sơ tán khẩn cấp 9.000 lao động trong vòng 24 giờ và chính thức gửi thông báo bất khả kháng tới khách hàng cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.
Ngay cả đại dự án mở rộng mỏ khí North Field trị giá 30 tỷ USD của quốc gia này cũng đứng trước nguy cơ đình trệ tiến độ. Ông Kaabi nhấn mạnh một sự thật cay đắng với các đối tác: trên thị trường lúc này không hề có sẵn 77 triệu tấn LNG để Qatar có thể mua bù đắp và giao cho khách hàng.
Hệ lụy của kịch bản này vươn xa hơn việc giá xăng dầu tăng cao. Các nước vùng Vịnh vốn là công xưởng cung cấp lượng khổng lồ nguyên liệu hóa dầu và phân bón. Khi chuỗi vận tải đứt gãy, các ngành sản xuất toàn cầu từ nông nghiệp đến công nghiệp nặng đều sẽ chịu tác động dây chuyền.
Thị trường đang nín thở chờ đợi, nhưng những con số thực tế lại vô cùng tàn nhẫn. Theo người đứng đầu ngành năng lượng Qatar, ngay cả khi mọi xung đột chấm dứt ngay hôm nay, khu vực Vùng Vịnh vẫn cần từ vài tuần đến vài tháng để khôi phục nhịp độ giao hàng bình thường. Một sự thật đáng báo động: trong đội tàu 128 chiếc chở LNG khổng lồ của Qatar, hiện chỉ còn vỏn vẹn 6-7 chiếc sẵn sàng bốc hàng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/vung-vinh-dong-mo-gia-dau-nguy-co-vot-len-150-usdthung-20260306230818304.htm
