Trước ngày 1/7/2025, công việc của Phạm Phương Nam (26 tuổi) – chuyên viên phòng Văn hoá – Xã hội, thuộc UBND xã Suối Kiết, tỉnh Lâm Đồng – chủ yếu xoay quanh công tác giảm nghèo, người có công, bảo trợ xã hội, bảo hiểm y tế…
“Ví dụ như việc thực hiện chính sách bảo hiểm y tế, khi trên địa bàn có thôn đặc biệt khó khăn, tôi phải tổng hợp thông tin người dân, gửi lên huyện để phê duyệt, sau đó mới chuyển tiếp tới cơ quan có thẩm quyền để cấp, tăng thẻ bảo hiểm y tế cho người dân.
Quy trình này khá mất thời gian, nhưng trước đây khối lượng công việc ở cấp xã vẫn ở mức vừa phải, chỉ cần làm trong giờ hành chính là đủ”, anh Nam cho biết.
Nhưng từ sau 1/7/2025, ngày làm việc của Nam không còn tính bằng giờ hành chính và luôn luôn phải ở trong tình trạng sẵn sàng làm việc. Bởi tính chất công việc của chuyên viên phòng Văn hoá – xã hội như anh Nam đã hoàn toàn thay đổi.
Nam cho biết hiện nay phải phụ trách 3 vị trí việc làm khác nhau vì nguồn nhân lực không đủ. Trong đó, anh phải “bao” toàn bộ công việc của mảng Nội vụ, Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi số, Đo lường, kiểm định chất lượng; an toàn bức xạ và hạt nhân…
“Nhìn qua thì đơn giản nhưng thực tế có muôn vàn đầu việc cần phải làm mỗi ngày”, anh Nam nói.
Chỉ riêng mảng Nội vụ, Nam phụ trách nắm bắt thông tin nhân sự, tình hình tổ chức của các trường học, trung tâm dịch vụ tổng hợp, các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc quản lý cấp xã, thi đua khen thưởng, cải cách hành chính… từ đó trao đổi trực tiếp với cấp tỉnh để thực hiện các công việc như đăng ký thi tuyển, xét tuyển, tiếp nhận công chức, sắp xếp, tổ chức biên chế,…
“Trước đây, những công việc này tôi chưa từng được làm qua vì hoàn toàn thuộc thẩm quyền cấp huyện và bộ phận chuyên môn khác tại cấp xã”, Nam cho biết.
Không còn giờ hành chính, Nam lên dây cót cho một hành trình dài xác định “không có ngày nghỉ”. Bởi nếu chỉ làm đủ giờ thì không bao giờ xong việc.
“Nhiều khi đến giờ nghỉ trưa cũng chưa thể nghỉ, còn buổi tối chắc chắn vẫn phải làm việc. Riêng việc đọc văn bản thôi đã rất vất vả. Mỗi ngày tôi phải tiếp nhận hàng chục văn bản”, Nam nói.
Tranh thủ ăn trưa vào giờ nghỉ, Nam cho biết còn khoảng 20-30 văn bản chưa kịp xử lý trong tháng. “Do công việc quá nhiều nên chúng tôi phải ưu tiên những việc quan trọng trước. Ví dụ như báo cáo về biên chế gửi lên tỉnh, xây dựng kế hoạch hay triển khai các nhiệm vụ liên quan đến khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đặc biệt thực hiện Nghị quyết 57 là chúng tôi báo cáo theo ngày theo chỉ đạo của Trung ương, Tỉnh”. Những việc này phải làm ngay để kịp tiến độ nên gần như lúc nào cũng trong tình trạng quá tải, Nam kể.
Cũng tiếp nhận vị trí mới tại xã, chị Đinh Trang Thơ, chuyên viên phòng Văn hoá – Xã hội xã Mường Xén (Nghệ An), bắt đầu nhận nhiệm vụ mới trong sự hoang mang.
“Chuyên môn đào tạo của tôi là nông nghiệp. Trong 8 năm công tác trước đó, tôi phụ trách mảng nông nghiệp – môi trường suốt 2 năm đầu và đảm nhiệm thêm nhiệm vụ của công chức địa chính – xây dựng, môi trường trong 6 năm tiếp theo”, chị kể.
Sau 1/7/2025, khi trở thành chuyên viên phòng Văn hoá – Xã hội, chị phải bắt tay vào xử lý những việc liên quan đến giáo dục, lao động việc làm, người có công. Sự mới mẻ không dừng lại ở những đầu việc mới mà còn ở “tầm vóc” của từng công việc.
Sự lệch pha giữa chuyên môn đào tạo và công việc thực tế của chị Trang Thơ không phải là trường hợp cá biệt. Khi bộ máy được sắp xếp lại, nhân lực được gom về một đầu mối, trong khi biên chế không tăng tương ứng, việc phân công “chưa đúng chuyên môn” trở thành điều khó tránh.
Ông Lô Đình Thụ, Chủ tịch UBND xã Mường Xén, thừa nhận có những trường hợp buộc phải bố trí công việc chưa phù hợp với đào tạo và kinh nghiệm trước đó.
Trong bối cảnh đó, cán bộ không chỉ phải làm nhiều hơn, mà còn phải “làm lại từ đầu”.
Những ngày đầu nhận nhiệm vụ, chị Thơ đứng trước một hệ thống văn bản dày đặc, thuộc những lĩnh vực chưa từng tiếp cận. Không có nền tảng, không có kinh nghiệm, mọi thứ đều phải học lại.
Áp lực không nằm ở một việc cụ thể, mà ở cảm giác không kiểm soát được công việc. “Có thời điểm tôi nghĩ đến việc xin nghỉ”, chị thừa nhận.
Khoảng trống chuyên môn này không thể được lấp đầy ngay lập tức bằng các lớp tập huấn hay hướng dẫn ngắn hạn. Trong khi đó, công việc vẫn phải chạy, hồ sơ vẫn phải giải quyết, người dân vẫn chờ.
Dù khối lượng công việc lớn, chị Thơ vẫn chủ động sắp xếp thời gian tham gia các buổi tập huấn nghiệp vụ do ngành dọc tổ chức, coi đây là cơ hội để bổ sung kiến thức, từng bước thích ứng với yêu cầu mới của công việc.
“Riêng lĩnh vực giáo dục, quả thực là có rất nhiều văn bản, tất cả đều quá mới mẻ đối với tôi. Tôi chủ động hỏi thầy cô trong ban giám hiệu các trường, nhờ các thầy cô cố vấn cho bởi không ai hiểu rõ lĩnh vực này hơn họ. Tất nhiên, mình hỏi trong tâm thế của người muốn tìm hiểu chứ không phải là của cán bộ quản lý, bởi vậy phải cân nhắc từng câu, từng từ trong lời nói hay văn bản”, chị Thơ chia sẻ.
Trong giai đoạn đầu, khi phải đảm đương cùng lúc nhiều đầu việc khác nhau, việc làm việc đến 22-23h mỗi ngày dần trở thành trạng thái quen thuộc với chị. Áp lực không chỉ đến từ khối lượng công việc, mà còn từ việc phải tiếp cận những lĩnh vực hoàn toàn mới, đòi hỏi sự thận trọng và chính xác trong từng quyết định.
Điều khiến chị cảm thấy may mắn, theo chị, là dù làm việc muộn đến đâu, nếu gặp vấn đề chưa rõ, chị luôn nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ lãnh đạo cơ quan, lãnh đạo các trường cũng như trưởng các đầu ngành. Sự đồng hành này giúp chị có thêm điểm tựa để tự tin xử lý công việc, hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Sau gần nửa năm nỗ lực, với tinh thần học hỏi cao và sự chủ động thích nghi, chị Thơ dần bắt nhịp được với công việc mới, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Cuối năm 2025, chị được bổ nhiệm giữ chức Phó phòng Văn hóa – Xã hội, phụ trách lĩnh vực nội vụ, chính sách dân tộc và khoa học công nghệ.
Trong một hệ thống đang chuyển đổi, quy trình chưa hoàn toàn ổn định, nhân lực chưa đủ, hướng dẫn chưa theo kịp thực tế, việc chờ đợi trở thành rủi ro. Theo Phạm Phương Nam, sự chủ động không còn là một sự lựa chọn mà trở thành điều kiện để hoàn thành nhiệm vụ.
Với Nam, sự chủ động thể hiện ở việc làm vượt ra ngoài phạm vi nhiệm vụ được giao. Anh tham gia các nhóm chuyên môn, theo dõi cách làm của các địa phương khác và liên tục cập nhật văn bản mới.
“Khi thấy địa phương khác triển khai nội dung mới, tôi chủ động tìm hiểu xem mình cần làm gì, từ đó tự triển khai trước và đề xuất với lãnh đạo. Nhờ vậy, khi tỉnh bắt đầu thực hiện, tôi có thể bắt tay vào làm ngay”, anh nói.
Anh Nam dẫn chứng với việc xây dựng vị trí việc làm theo Nghị định 361/2025/NĐ-CP của Chính phủ. “Ngay khi thấy tỉnh khác triển khai, tôi đã chủ động đọc văn bản, nghiên cứu và làm trước. Đến khi tỉnh tôi chính thức triển khai, công việc của chúng tôi đã gần như đã hoàn thiện”, anh cho biết.
Chủ động ở đây không chỉ là “làm nhiều hơn”, mà là thay đổi cách tiếp cận công việc, từ bị động tiếp nhận sang chủ động tìm kiếm, từ làm theo hướng dẫn sang tự xây dựng cách làm. Anh tham gia hàng chục cộng đồng cán bộ, công chức trên khắp cả nước – nơi mọi người có thể chia sẻ nhanh nhất và thực tế nhất những vấn đề mình gặp phải trong gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số. Phần lớn công việc hiện nay được xử lý trên nền tảng điện tử, trong khi điều kiện trang thiết bị ở nhiều xã còn hạn chế. “Thiếu thiết bị thì phải tự xoay xở, nhưng quan trọng là phải làm được việc”, anh Nam nói.
Bên cạnh đó, phối hợp nội bộ trở thành yếu tố then chốt. Khi mỗi cán bộ phải “ôm” nhiều lĩnh vực, việc kết nối giữa các bộ phận quyết định hiệu quả chung.
Khi các bộ phận phối hợp chặt chẽ, trao đổi thường xuyên thì công việc sẽ giải quyết nhanh và hiệu quả hơn. Nếu mỗi người chỉ làm phần việc của mình, không kết nối với nhau thì rất khó hoàn thành.
“Ví dụ tại bộ phận một cửa, nếu có hồ sơ xử lý chưa tốt, các phòng chuyên môn như phòng văn hóa sẽ phối hợp, hướng dẫn để cùng xử lý. Ngược lại, bộ phận tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cũng trao đổi về tiến độ giải quyết hồ sơ đã tiếp nhận, nhằm bảo đảm đúng thời hạn. Sự phối hợp này là rất cần thiết”, Phương Nam cho biết.
Ở một số địa phương, lãnh đạo phải điều chỉnh nhân sự linh hoạt, tăng cường cán bộ cho bộ phận một cửa, phân công theo thế mạnh để giảm tải.
Tuy vậy, như chính những người trong cuộc thừa nhận, yếu tố quyết định vẫn nằm ở từng cá nhân.
Anh Nam nhận định: “Cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn bộ máy tạo cho chúng tôi sức ép và cơ hội để phát huy năng lực vốn có nhưng chưa được sử dụng, đồng thời thôi thúc chúng tôi liên tục học hỏi, sáng tạo, tìm ra cách mới để thực hiện đúng tinh thần và sứ mệnh cuối cùng của công việc mình được giao là phục vụ người dân, đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu”.
Sau thời gian làm việc, anh Nam cho biết hiện đang theo học Thạc sĩ ngành Quản lý kinh tế và văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Anh và ngành công nghệ thông tin. Anh giải thích, học để làm mới, nâng cấp mình, để phục vụ tốt hơn cho công việc và để không bị tụt hậu lại với thời đại.
“Mình còn trẻ, nếu không học, đầu hàng với những khó khăn trước mắt thì làm sao có thể đứng ở vị trí này và sẽ chưa xứng đáng với sự kỳ vọng của người dân”, anh chiêm nghiệm.
Nguồn: https://dantri.com.vn/noi-vu/chuyen-nhung-cong-chuc-om-ba-vi-tri-lam-viec-khong-tan-ca-20260409100111908.htm
