Cơn sốt OpenClaw ‘càn quét’ Trung Quốc

Ngày 6/3, khoảng 1.000 người xếp hàng học cách sử dụng OpenClaw. Sự kiện do Tencent tổ chức tại Thâm Quyến tạo nên cảnh tượng hiếm thấy, được China Daily mô tả là “chỉ xuất hiện khi iPhone mở bán”.

Ngày 11/3, hàng dài hơn 1.000 người tiếp tục diễn ra trước trụ sở Baidu tại Bắc Kinh. Sự kiện kéo dài ba tiếng, nhiều người cầm trên tay laptop, smartphone đợi hướng dẫn cài OpenClaw, số khác cầm những con thú nhồi bông hình tôm hùm từ máy gắp thú do ban tổ chức đặt gần đó. Sự kiện ban đầu dành cho nhân viên Baidu, nhưng nhanh chóng thu hút lượng lớn người tham gia nhờ các bài đăng, livestream trên mạng xã hội.

“Thứ hữu ích nhất trên OpenClaw cho đến nay là ‘kỹ năng’ của nó”, Yan Cong, 35 tuổi, blogger công nghệ kiêm giám đốc thương hiệu tại một công ty nhà thông minh, nói với Channel News Asia.

Anh cho biết đã thử nghiệm OpenClaw để hỗ trợ viết kịch bản, chuẩn bị báo cáo công việc và nghiên cứu thông tin sức khỏe. “Lợi ích về mức độ hiệu quả không thể phủ nhận, nhưng điều kiện tiên quyết là phải hiểu rõ quy trình làm việc của mình trước khi nhờ cậy OpenClaw”, anh nói.

Chen Ze, 30 tuổi, chuyên gia quan hệ công chúng, bắt đầu tò mò về OpenClaw sau khi xem video phát trực tiếp về cảnh mọi người xếp hàng bên ngoài trụ sở của Tencent để cài phần mềm. “Lúc đầu, tôi không có ý tưởng cụ thể nào về việc mình muốn nó làm gì”, anh nói. “Tôi muốn trải nghiệm trước và hiểu cách nó hoạt động”.

Tại buổi cài đặt Baidu OpenClaw ngày 11/3, Li, 34 tuổi, nhân viên một công ty công nghệ gần đó, nói cô đến để tìm hiểu “xem nó có gì đặc biệt đến vậy”.

Jacob Chen, nhân viên quảng cáo 25 tuổi của Baidu, nói tò mò về OpenClaw nhưng chưa tự cài đặt vì quá trình này khá phức tạp. “Đến đây và để các kỹ sư giúp sẽ dễ dàng hơn”, Chen cho biết.

OpenClaw hiện gây sốt trên toàn cầu. Đây là nền tảng miễn phí cho phép người dùng tạo ra tác nhân AI (AI Agent), tức hệ thống có thể thực hiện nhiệm vụ tự động mà không cần con người can thiệp sâu. Dự án do kỹ sư phần mềm Peter Steinberger phát triển vào tháng 11/2025, ban đầu có tên Clawdbot nhưng sau đó thay đổi vì bị cho là dễ gây nhầm lẫn với “Claude” của Anthropic.

OpenClaw đóng vai trò cầu nối giữa các mô hình AI mạnh mẽ hiện nay như Anthropic Claude hay OpenAI GPT với nhiệm vụ thực tế mà con người thực sự muốn AI thực hiện. Sau khi thiết lập tác nhân của riêng mình trên máy tính hoặc thông qua nhà cung cấp ảo, người dùng có thể soạn tin văn bản hoặc tin nhắn WhatsApp đến AI, hướng dẫn nó thực hiện nhiệm vụ khác nhau, từ việc bật tập podcast yêu thích sau đó gửi tóm tắt ý chính vào email đến ra lệnh cho chatbot thương lượng với đại lý ôtô về giá xe mới, thậm chí đặt hàng và thanh toán nếu muốn. Tất cả không cần sự can thiệp trực tiếp của con người. OpenClaw kết nối với hệ thống AI trả phí hoặc nguồn mở, nhiều trong đó đến từ Trung Quốc như DeepSeek, Alibaba.

Riêng tại Trung Quốc, phần mềm dựa trên OpenClaw như KimiClaw, AutoClaw, QClaw, MaxClaw… đang trở nên phổ biến. ClawdChat, mạng xã hội dành cho tác nhân AI tương tự Moltbook nhưng bằng tiếng Trung Quốc, cũng gây sốt.

Các dịch vụ cài đặt online cũng ra đời. Trên một số nền tảng như Xianyu hay Xiaohongshu, quảng cáo về cài đặt hay gỡ bỏ OpenClaw xuất hiện ngày một nhiều với giá hỗ trợ từ xa hoặc tại nhà dao động từ 20 nhân dân tệ (75.000 đồng) đến 299 nhân dân tệ (1,2 triệu đồng).

Không chỉ người dùng cá nhân, những gã khổng lồ công nghệ như Tencent và Alibaba hay startup như Moonshot và MiniMax liên tiếp tung ra các phiên bản phần mềm được tinh chỉnh, quảng bá tính năng sử dụng đơn giản chỉ với một cú nhấp chuột. Nhiều cơ quan nhà nước tại các thành phố từ Thâm Quyến đến Vô Tích thông báo cung cấp các khoản trợ cấp trị giá hàng triệu nhân dân tệ cho các công ty khởi nghiệp tận dụng OpenClaw để phát triển, theo Bloomberg.

Song song, doanh nghiệp cũng đưa ra chương trình quảng bá riêng, điển hình là Tencent và Baidu. Zhipu, một trong những nhà sản xuất mô hình AI hàng đầu tại đây, đã chiêu đãi các nhà sáng lập và kỹ sư trẻ món pizza và tôm hùm cay – lấy cảm hứng từ hình ảnh chiếc càng trong logo OpenClaw – trong khi diễn giả chia sẻ cách tận dụng AI này cho dự án mới. Những cuộc gặp này được mô tả như “giáo phái” khi khung cảnh đầy những người ăn mặc theo phong cách tôm hùm.

Các nhà đầu tư cũng đổ xô mua cổ phiếu tiềm năng. Cổ phiếu Tencent tăng 7% hôm 11/3, còn startup AI MiniMax thậm chí vượt Baidu về giá trị thị trường, hiện được định giá hơn 44 tỷ USD.

Giáo sư Alex Kot tại Đại học MSU-BIT Thâm Quyến đánh giá hệ sinh thái “siêu ứng dụng” của Trung Quốc đang giúp việc triển khai công cụ dạng trợ lý AI như OpenClaw dễ dàng hơn. Trong đó, các nền tảng như WeChat tích hợp nhắn tin, thanh toán và chương trình mini, cho phép công cụ tự động hóa tác vụ trên nhiều dịch vụ khác nhau.

Lionel Sim, người sáng lập công ty nghiên cứu AI The AI Capitol, cho rằng hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc có lợi thế nhờ tính tích hợp theo chiều dọc cao. “Các công ty như Alibaba, Tencent, Baidu sở hữu điện toán đám mây, mô hình và nền tảng phân phối khổng lồ, tức có thể truyền tải toàn bộ khả năng của tác nhân đến người dùng một cách nhanh chóng, không cần chờ đợi bên thứ ba. Nó cũng cho phép các công ty nhanh chóng chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai, giảm bớt rào cản kỹ thuật cho người dùng”.

Theo Bloomberg, bên cạnh sự lan truyền trên mạng, OpenClaw gây sốt tại Trung Quốc còn đến từ nhu cầu tìm kiếm bước đột phá mới trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo sau cơn sốt DeepSeek.

“Người dùng Trung Quốc đã chờ đợi một sản phẩm kế nhiệm từ DeepSeek với sự hồi hộp. Trong bối cảnh đó, OpenClaw trở thành cái tên ngành công nghiệp đang khao khát”, trang này bình luận. “Nguyên tắc mã nguồn mở của OpenClaw phù hợp với nỗ lực của Bắc Kinh trong việc sử dụng phần mềm mở cạnh tranh với các sản phẩm độc quyền từ Mỹ”.

Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo OpenClaw vẫn đang trong quá trình phát triển, do đó cũng đối mặt với những lo ngại về bảo mật, độ tin cậy và khả năng bị lạm dụng.

Theo Tom’s Hardware, việc mở rộng khả năng của tác nhân có thể làm lộ dữ liệu nhạy cảm hoặc thực hiện các hành động ngoài ý muốn. OpenClaw cũng yêu cầu quyền truy cập thiết bị cấp cao để thực hiện một số tác vụ tự động và có thể làm tăng nguy cơ truy cập hệ thống trái phép hoặc rò rỉ dữ liệu.

Ngày 10/3, Trung tâm điều phối ứng phó khẩn cấp mạng máy tính quốc gia Trung Quốc (CNCERT/CC) khuyến cáo việc cài đặt, sử dụng OpenClaw không đúng cách có thể khiến người dùng gặp rủi ro về an ninh mạng. Cùng ngày, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cảnh báo cấu hình OpenClaw mặc định hoặc không chính xác có thể khiến hệ thống dễ bị tấn công mạng hoặc rò rỉ dữ liệu. Bloomberg cho biết cơ quan chính phủ và doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đã nhận thông báo không nên cài OpenClaw trên thiết bị văn phòng với lý do an ninh.

Một số quan chức chính phủ Trung Quốc coi cơn sốt OpenClaw như một cuộc diễn tập nhằm “thúc đẩy ứng dụng các thiết bị đầu cuối thông minh thế hệ mới và trợ lý AI nhanh hơn”.

“Giới trẻ xếp hàng không chỉ để tìm hiểu công cụ, mà còn khao khát một hình thức kinh tế thông minh mới”, một đại biểu quốc hội Trung Quốc nói với Global Times. “Khi đối mặt với những phát triển mới, chúng ta không chỉ cần can đảm đón nhận, mà còn phải thúc đẩy sự đổi mới đồng bộ trong quản lý”.

Bảo Lâm tổng hợp