Cá mập voi đầu tiên bơi 1.200 km giữa hai quốc gia

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Oryx tháng này, nhóm dự án Cá mập voi Madagascar và Hiệp hội Bảo tồn Biển Seychelles xác nhận trường hợp cá mập voi di chuyển giữa Madagascar và Seychelles đầu tiên từng ghi nhận.

Nhóm Dự án Cá mập voi Madagascar có một cơ sở dữ liệu gồm ảnh cá mập voi do nhà khoa học nghiệp dư, nhà điều hành tour du lịch và sinh viên chụp nhiều năm qua. Họ đối chiếu chúng với những bức ảnh của Hiệp hội Bảo tồn Biển Seychelles, xác định cá thể này là MD-393 Mistral, cá mập voi đực chưa trưởng thành dài 4,5 m được theo dõi lần đầu vào ngày 26/11/2015, khi đang kiếm ăn ngoài khơi Nosy Be.

Năm 2019, MD-393 Mistral vẫn hoạt động tại khu vực này. Đến tháng 8/2025, nó đã dài 6 m và được chụp ảnh ở vùng biển Mahé (Seychelles). “Đây là lần đầu tiên cá mập voi từ Madagascar được bắt gặp lại ở một quốc gia khác thuộc phía tây Ấn Độ Dương”, nhóm nghiên cứu cho biết.

“Chúng tôi theo dõi cá mập voi từ năm 2015 và việc chứng kiến một cá thể di chuyển hơn 1.200 km giữa Madagascar và Seychelles thật đáng kinh ngạc. Sự kiện chưa từng có này chính là điều chúng tôi chờ đợi”, Stella Diamant, thành viên nhóm Dự án Cá mập voi Madagascar chia sẻ.

Hành trình Madagascar – Seychelles cho thấy cá mập voi chưa trưởng thành sẵn sàng vượt chặng đường dài để kiếm ăn. Phát hiện này diễn ra trong bối cảnh số lượng cá mập voi được bắt gặp ở Madagascar giảm và số lượng ở Seychelles tăng, cho thấy khu vực kiếm ăn của cá mập voi có thể đang thay đổi.

Nhóm dự án Cá mập voi Madagascar và Hiệp hội Bảo tồn Biển Seychelles đang hợp tác theo dõi loài vật này. “Phát hiện mới làm nổi bật những khoảng trống đáng kể còn tồn tại trong hiểu biết của con người về sinh thái không gian và hành vi di cư của loài cá lớn nhất thế giới”, Christophe Mason-Parker từ Hiệp hội Bảo tồn Biển Seychelles cho biết.

Cá mập voi (Rhincodon typus) là loài cá lớn nhất thế giới, có thể dài tới 18 m. Giống như động vật lớn nhất thế giới là cá voi xanh (Balaenoptera musculus), cá mập voi được ví như “gã khổng lồ” hiền lành và ăn lọc, chuyên ăn nhuyễn thể và sinh vật nhỏ khác. Chúng được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xếp vào danh sách nguy cấp dù có phạm vi phân bố rộng, hiện diện ở đa số vùng biển ấm. Giới khoa học thậm chí cho rằng do biến đổi khí hậu và đại dương ấm lên, phạm vi sinh sống của chúng đang lan rộng sang vùng biển châu Âu.

Cá mập voi dễ va chạm với tàu thuyền và bị đánh bắt ngoài ý muốn trong các hoạt động đánh bắt cá ngừ. Chúng được bảo vệ ở Seychelles, nhưng Madagascar lại không có quy định bảo vệ chính thức như vậy. Nghiên cứu mới nhấn mạnh tầm quan trọng của những dự án theo dõi dài hạn cũng như sự hợp tác xuyên quốc gia. Nhóm tác giả cho biết, họ sẽ chia sẻ dữ liệu nhận dạng bằng ảnh để tìm hiểu thêm về loài vật đang bị đe dọa này.

Thu Thảo (Theo IFL Science, BBC Wildlife)