Da vú nhăn lõm giống vỏ cam, coi chừng bị ung thư vú

Ngày 6-2, theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), hơn 90% trường hợp ung thư vú và ung thư cổ tử cung có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. 

Thay vì lo lắng, việc chủ động tầm soát định kỳ được xem là “lá chắn” quan trọng giúp phụ nữ bảo vệ sức khỏe và duy trì chất lượng cuộc sống.

Theo HCDC, sàng lọc ung thư giúp phát hiện các tổn thương bất thường ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng.

Việc phát hiện sớm giúp tăng tỉ lệ sống sau 5 năm lên đến 99% đối với ung thư vú và khoảng 91% đối với ung thư cổ tử cung. Ngoài ra điều trị ở giai đoạn sớm còn giúp tăng khả năng bảo tồn tuyến vú, duy trì khả năng sinh sản, đồng thời giảm đáng kể chi phí và thời gian điều trị.

Ung thư vú là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Các chuyên gia khuyến cáo chị em cần đặc biệt lưu ý nếu thuộc nhóm nguy cơ cao như phụ nữ trên 40 tuổi, có tiền sử gia đình mắc ung thư vú, dậy thì sớm, mãn kinh muộn, không sinh con hoặc sinh con muộn sau 35 tuổi, hoặc mang đột biến gene BRCA1/2.

Một số dấu hiệu cảnh báo ung thư vú cần chú ý, gồm: xuất hiện khối u cứng không đau ở vú hoặc vùng nách, thay đổi bất thường về kích thước hoặc hình dạng vú. 

Ngoài ra các biểu hiện như da vú nhăn lõm giống vỏ cam, vùng da đỏ tấy, núm vú tụt vào trong, hoặc tiết dịch bất thường cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh.

Trong khi đó, ung thư cổ tử cung chủ yếu liên quan đến nhiễm vi rút HPV. Những phụ nữ quan hệ tình dục sớm, có nhiều bạn tình, hút thuốc lá hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Các dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm ra máu âm đạo bất thường sau quan hệ tình dục, ra máu giữa chu kỳ kinh hoặc sau mãn kinh; khí hư có mùi hôi, màu sắc bất thường như vàng, xanh hoặc lẫn máu; đau vùng chậu kéo dài hoặc đau khi quan hệ.

Để chủ động phòng ngừa, ngành y tế khuyến cáo phụ nữ nên xây dựng lộ trình tầm soát phù hợp theo từng độ tuổi.

Với ung thư vú, phụ nữ từ 20 tuổi nên tập thói quen tự khám vú mỗi tháng, tốt nhất vào ngày thứ 7-10 của chu kỳ kinh. 

Từ 30 – 40 tuổi, phụ nữ nên khám vú lâm sàng tại cơ sở y tế mỗi năm một lần và có thể kết hợp siêu âm vú, đặc biệt với người trẻ hoặc có mô vú dày.

Đối với phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, chụp nhũ ảnh định kỳ mỗi 1-2 năm là phương pháp tầm soát hiệu quả, giúp phát hiện những tổn thương nhỏ mà các phương pháp kiểm tra thông thường khó phát hiện.

Với ung thư cổ tử cung, phụ nữ từ 21 tuổi hoặc đã có quan hệ tình dục được khuyến nghị thực hiện xét nghiệm Pap smear mỗi 3 năm. 

Trong độ tuổi từ 30 – 65, việc kết hợp xét nghiệm Pap smear và xét nghiệm HPV mỗi 5 năm được xem là giải pháp tầm soát tối ưu.

Ở tuyến y tế cơ sở, phương pháp quan sát cổ tử cung bằng dung dịch acid acetic hoặc Lugol (VIA/VILI) được đánh giá là đơn giản, chi phí thấp nhưng vẫn mang lại hiệu quả sàng lọc cao. 

Bên cạnh đó, tiêm vắc xin HPV hiện là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, được khuyến cáo cho cả nam và nữ trong độ tuổi từ 9 – 45.